Reklama

Letnie wędrówki

Pustynia Błędowska

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

U prawdziwego wędrowca już sama nazwa „pustynia” wywołuje dreszcz emocji. Pustynia Błędowska leżąca na terenie diecezji sosnowieckiej to największy w Polsce i - do niedawna - w Europie Środkowej obszar luźnych piasków położonych w głębi lądu, który, niestety, stale zarasta roślinnością. Rozpościera się na obszarze 32 km2 (do niedawna 150 km2) między Kluczami, Chechłem i Błędowem. Osiąga 9 km długości oraz 3-4 km szerokości, a średnia głębokość piasku wynosi 25 m (maksymalna - 60 m). Środkiem płynie rzeka Biała Przemsza, która dzieli obszar na dwie części - północną i południową.
Geneza pustyni sięga czasów lodowcowych. Podczas zlodowacenia środkowopolskiego przez okolice Klucz płynęły wody z topniejących lodowców, które niosły potężne ilości piasku. W ten sposób dolina rzeki, nazywanej dziś Białą Przemszą, została zasypana, a rzeka znalazła sobie inne koryto. Zanim rozpoczęła się ekspansja człowieka, teren prawdopodobnie porastały lasy. Jednak za Kazimierza Wielkiego wzmożone zapotrzebowanie na drewno spowodowało ich wyrąbanie, co w efekcie doprowadziło do odsłonięcia naniesionego przez lodowiec piasku. Utworzyła się pustynia, która swój efektowny, piaszczysty charakter zachowała niemal do dzisiaj. Jeszcze Stanisław Staszic donosił, że „Olkusz otoczony jest okiem nie przejrzanym morzem piasków”. Natomiast według popularnej legendy pustynia zawdzięcza swoje powstanie diabłu. Zazdrościł on bogactwa olkuskim górnikom i postanowił pomieszać im szyki. W tym celu poleciał nad Bałtyk, nabrał z dna piasku i udał się w drogę powrotną, aby zasypać olkuskie kopalnie srebra. Niestety, kiedy szybował nad Kluczami, wór z piaskiem zawadził o wieżę kościelną i rozdarł się, a cała zawartość spadła na ziemię i w ten sposób utworzyła się pustynia.
W latach 50. i 60. XX stulecia obserwowano tutaj jeszcze zjawiska pustynne - fatamorganę, zamiecie piaskowe, trąby powietrzne, oazy. Obecnie Pustynia Błędowska silnie zarasta - głównie wierzbą kaspijską - więc trudno wypatrzyć na niej efektowne połacie „gołego” piasku. Na szczęście istnieją też hipotezy mówiące, że piasek częściowo zacznie się sam odradzać.
Florę Pustyni, oprócz wspomnianej wcześniej wierzby kaspijskiej, stanowi roślinność, której niewiele potrzeba do przeżycia. Typowe okazy to szczotlicha siwa czy wydmuchrzyca piaskowa, rosną też grzyby. Przedstawicielami świata zwierzęcego są przede wszystkim ptaki, ale można też spotkać gady i płazy. Najlepszym sposobem na zapoznanie się z Pustynią jest przejście z Klucz do Błędowa żółtym Szlakiem Pustynnym. Niezły punkt usytuowany jest na Kluczewskiej Górze, ale warto też zajrzeć do Chechła i Błędowa. Teren jest wykorzystywany przez wojsko do ćwiczenia działań w razie klęsk żywiołowych. Takie manewry odbyły się we wrześniu 1999 r.
Pustynia Błędowska - jedna z atrakcji turystycznych naszej diecezji - stała się ostatnio przedmiotem dyskusji. Nad jej przyszłością zastanawiali się w Kluczach przedstawiciele Komisji Ochrony Krajobrazu i Przyrody Nieożywionej. Zarastającej Pustyni grozi zatracenie jej pierwotnego kształtu i charakteru, dlatego też przyrodnicy i samorządowcy chcą opracować program ratowania tego unikatowego terenu. Są jednak pewne utrudnienia. Przez kilkadziesiąt lat Pustynia była poligonem wojskowym, a to stwarza barierę dla podjęcia konkretnych działań. Wójt gminy klucze Małgorzata Węgrzyn informuje o szeregu innych ograniczeń, jak np. ze strony ekologów, którzy mogą nie zezwolić na pełne zagospodarowanie turystyczne tych ziem i może okazać się niemożliwe wykorzystanie tych terenów jako atrakcji turystycznej. Tymczasem należy wykonać mnóstwo prac badawczych, jak np. rozpoznać teren pod względem klimatycznym, hydrologicznym czy florystycznym. Należy też dokładnie zbadać Pustynię Błędowską. Tutaj pomocą będą saperzy. Chodzi o pozbycie się niewybuchów, które mogą zalegać pod piaskiem. Koszt prac przekracza jednak nie tylko gminny, ale i wojewódzki budżet.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2003-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

24-metrowa choinka już w drodze do Watykanu. Skąd tym razem pochodzi drzewo?

2026-11-19 12:37

[ TEMATY ]

choinka

Plac Świętego Piotra

24‑metrowa

Włodzimierz Rędzioch

Z włoskiego regionu Basilicata na południu kraju transportowana jest 24-metrowa choinka, która stanie na Placu Świętego Piotra. Jodła waży 7,5 tony i pochodzi z Parku Narodowego Pollino, największego we Włoszech. W tym roku zapalenie świateł na choince w Watykanie będzie miało wyjątkowy przebieg.

60-letnia jodła pospolita rosła w lesie na terenie gminy Terranova di Pollino w prowincji Potenza. Tamtejsi ofiarodawcy choinki wyjaśnili, że jej wybór odbył się zgodnie z kryteriami zrównoważonej gospodarki leśnej, z pierwszeństwem dla dojrzałych drzew, których wycinka sprzyja naturalnemu odnawianiu się lasu.
CZYTAJ DALEJ

Warszawa: 13-latek dwukrotnie doprowadził do ewakuacji centrum handlowego

2026-11-19 07:10

[ TEMATY ]

Warszawa

Adobe Stock

Jazda hulajnogą po parkingu podziemnym centrum handlowego 13-latka zakończyła się dwukrotnym uruchomieniem alarmu i ewakuacją oraz przyjazdem służb. Chłopak usłyszał zarzut wywołania fałszywego alarmu. O jego dalszym losie zadecyduje sąd rodzinny.

Policjanci z Targówka zostali w niedzielę wezwani do miejscowej galerii handlowej. „Na mundurowych oczekiwał pracownik ochrony razem z 13-latkiem i jego matką. Okazało się, że chłopak, jeżdżąc hulajnogą elektryczną po parkingu podziemnym, dwukrotnie uruchomił alarm pożarowy, co automatycznie skutkowało ewakuacją wszystkich znajdujących się w galerii osób" - przekazała w czwartek nadkom. Paulina Onyszko z lokalnej komendy.
CZYTAJ DALEJ

W niedzielę lokalne ŚDM, Papież spotka się z młodymi w sobotę

2026-11-19 18:23

[ TEMATY ]

Włochy

ŚDM

Papież Leon XIV

@Vatican Media

Papież podczas czuwania z młodymi w Argentynie

Papież podczas czuwania z młodymi w Argentynie

W przyszłą niedzielę we wszystkich diecezjach będzie obchodzony na szczeblu lokalnym Światowy Dzień Młodzieży. Młodzi z regionu Lacjum spotkają się z Papieżem już w sobotę 21 listopada. Leon XIV odpowie na pytania pięciorga młodych.

O wydarzeniu informuje Episkopat Włoch. Spotkanie odbędzie się w Auli Pawła VI. Weźmie w nim udział 6 tys. osób. Młodzi wysłuchają rozważania bp. Maura Parmeggianiego, odpowiedzialnego we włoskim episkopacie za duszpasterstwo młodzieży, oraz siedmiu świadectw.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję