W dniu 14 lutego. br. w Galerii „ŚNIEŻNE KRUŻGANKI” w Piotrkowie Trybunalskim - przy kościele pw. MB Śnieżnej (ul. Rycerskiej 3) - odbył się wernisaż wystawy fotograficznej Piety - skamieniała boleść - Jana Niteckiego. Wystawę otworzył ks. Mariusz Jersak - Rektor Kościoła Akademickiego Panien Dominikanek. Na ponad 120. fotogramach zaprezentowane zostały różne formy i style Piet tworzonych w sztuce chrześcijańskiej - począwszy od XIV wieku po współczesność - na terenie Polski, Europy i USA. Wystawę tę na terenie Radomska będzie można oglądać w Wielkim Tygodniu w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa - po zakończonych Mszach świętych.

Piety są przedstawieniami rzeźbiarskimi lub malarskimi jednego z najbardziej przejmujących tematów w sztuce chrześcijańskiej; ukazują Matkę Boską Bolesną trzymającą na kolanach zdjętego z krzyża jej Syna. Pierwsze takie gotyckie przedstawienia w plastyce pasyjnej ukazały się w Niemczech z początkiem XIV wieku; z czasem rozpowszechniły się po Europie, przyjmując różnorodne style i formy. Najbardziej znanym dziełem tego przedstawienia w sztuce jest Pieta Watykańska - wykonana w marmurze przez Michała Anioła w latach 1498-1500. W języku włoskim słowo Pieta oznacza: miłosierdzie, litość, współczucie.

Co wyraża ten pełen ekspresji temat figuralny - starają się tłumaczyć przedstawiciele ikonologii. Według nich Pieta wyraża w sztuce ideę łączenia tego co boskie - z tym co ludzkie, dzieciństwa i męki Chrystusa. Zbolała Matka trzymając na swym łonie umęczonego Syna, staje się przez współcierpienie - Współodkupicielką. W tym pełnym liryzmu i uduchowienia przedstawieniu ikonograficznym staje się też Matką wszystkich ludzi; Matką kochającą i wierną od poczęcia aż do okrutnej śmierci. Ona ukazując światu macierzyńskie trwanie w męczeństwie jej Syna aż do końca - przybliża ludzkości sens tej ofiary i wielkość dzieła Odkupienia. Daje swym przykładem otuchę i nadzieję dla ludzi zasmuconych, cierpiących i umierających.

Ten kult maryjności, w motywach tej dramatycznej sceny, rozpowszechnił się z bazylik, sanktuariów, kalwarii, cmentarzy - na przestrzeń publiczną, stając się często symbolem męczeństwa i martyrologii (Piety Katyńskie, pomniki pamięci). Spotyka się także różnorodne Piety w kapliczkach i figurach przydrożnych - wykonane w drewnie przez twórców ludowych i snycerzy rzeźbiących w kamieniu.

Prezentowane na wystawie zdjęcia odzwierciedlają zarówno różne formy i style tworzonych w sztuce chrześcijańskiej Piet, jak i też różne miejsca ich występowania - zarówno w kraju, jak i na świecie. Tak więc prezentowane są jedne z najstarszych gotyckich Piet w Polsce, jak Pieta z Lubiąża (około 1360 r.), Pieta z Nowej Cerkwi (koniec XIV w.) - poprzez liczne Piety XV- wieczne spotykane w bazylikach, katedrach, sanktuariach maryjnych oraz muzeach diecezjalnych i archidiecezjalnych Gdańska, Krakowa, Wrocławia, Świdnicy, Skulska, Limanowej, Nysy, Opola, Płocka, Jarosławia, Leżajska, Gdyni, Koszęcina, Tczewa czy Pelplina.

Zdjęcia Piet z okresów późniejszych po współczesność - prezentowane są z bazylik, sanktuariów i kościołów zarówno miast polskich, jak i też włoskich, portugalskich, francuskich czy amerykańskich. Część zdjęć prezentuje także Piety z obszaru tzw. Sacrum przydrożnego - z kapliczek i figur przydrożnych; niektóre z nich mają po kilkaset lat i pomimo upływu czasu i zmiennych warunków atmosferycznych - nadal są zachowane dzięki konserwacji i opiece mieszkańców, m.in. takich miejscowości jak: Włostów, Krzyżanowice, Królówka, Nietulisko Małe czy Żbikowice.

Wystawa, z uwagi na złożoność jej projektu, łączy w sobie walory zarówno artystyczne, jak i poznawczo - edukacyjne.