Nie tyle "prawybory", co kolejny sondaż

"Prawybory" w Nysie to właściwie jeszcze jeden sondaż opinii publicznej, tyle że przeprowadzony w warunkach przybliżonych do wyborów prawdziwych: są lokale wyborcze, urny, komisja... Istota prawdziwych prawyborów jest jednak inna: termin ten wzięty jest z demokracji amerykańskiej, gdzie podczas prawyborów wybiera się elektorów, którzy następnie wybierają prezydenta.

Sondaż w Nysie zaskoczył niską frekwencją wyborczą - zaledwie 30- procentową. Gdyby jesienne wybory miały podobną frekwencję - można by chyba zasadnie mówić o postępującej nieufności społeczeństwa do naszej demokracji w obecnym wydaniu. Tymczasem - śledząc frekwencję wyborczą od 1991 r. - obserwuje się nieznaczny, ale jednak jej wzrost ( 1991 - 43,2%, 1993 - 52,0%, 1997 - 47,9 %). Jak będzie w roku bieżącym? - czas pokaże. Jest jednak znamienne, że podczas wyborów parlamentarnych w wolnej już Polsce tylko raz - w 1993 r. - frekwencja wyborcza przekroczyła 50%, zatem prawdziwie demokratyczna większość narodu poszła do urn.

Sondaż nyski potwierdził dominujące poparcie dla SLD i Unii Pracy. Stosunkowo wysokie notowania dla "Samoobrony" czy Krajowej Partii Emerytów mogą świadczyć o pewnej radykalizacji nastrojów pośród osób niezadowolonych z przebiegu dotychczasowych zmian ustrojowych i gospodarczych. Trzeba jednak pamiętać, że Krajowa Partia Emerytów i Rencistów ma charakter ideologicznej przybudówki SLD, a w poprzednich wyborach, w skali krajowej, nie odegrała żadnej poważniejszej roli. Co do "Samoobrony" Leppera - można mówić o przypadku Stana Tymińskiego " inaczej": podczas gdy Tymiński łudził wyborców obietnicami szybkiego kapitalistycznego dobrobytu - Lepper kusi wieś obietnicami powrotu do rozwiązań z czasów socjalizmu. I chociaż część rolników z nostalgią mówi o tamtych czasach - przecież i oni mają na ogół świadomość, że nie ma na świecie kraju, który na dłuższą metę mógłby kontynuować " realny socjalizm".

Stosunkowo dobre wyniki Platformy Obywatelskiej i Unii Polityki Realnej (ta ostatnia prawie dwukrotnie przewyższyła uzyskanym poparciem Unię Wolności...) świadczyć mogą, że niezadowolenie z istniejącego stanu przemian w Polsce może być skierowane nie tylko w stronę tęsknot za "nowym socjalizmem", ale w stronę praworządnego kapitalizmu, w miejsce obecnej "republiki bananowej", gdzie biurokracja państwowa i samorządowa wykorzystując swój wpływ na gospodarkę, bezwzględnie eksploatuje "rentę władzy".

Nyski sondaż potwierdza wreszcie upadek Unii Wolności na scenie politycznej. Czy to odejście Balcerowicza z funkcji przewodniczącego ( który był jednocześnie wicepremierem i ministrem finansów...) czy polityczna nieudolność Geremka jako nowego przewodniczącego, czy powstanie Platformy Obywatelskiej, czy wreszcie wszystkie te przyczyną łącznie - dość, że staje się wątpliwe, czy Unia Wolności zdoła w ogóle przekroczyć próg 5-procentowy w wyborach prawdziwych.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że wyniki innych sondaży na ogół zgodne są z wynikami "sondażu nyskiego", w którym swoistą nadreprezentację uzyskała tylko "Samoobrona" i KPEiR.