Parafia św. Marcina

Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Bolesnej
Boleszyn 9, 13-308 Mroczno
tel. +48 (56) 474 11 27

Odpust:
Trójcy Przenajświętszej
Najświętszej Maryi Panny Różańcowej - pierwsza niedziela października

Msze św.
dni powszednie: 18.00
święta zniesione: 8.00, 17.00
niedziele i święta: 8.30, 10.30 Miejscowość Boleszyn leży na terenie byłego województwa toruńskiego, na trasie z Lidzbarka Welskiego do Nowego Miasta Lubawskiego, około 10 km na północny-zachód od Lidzbarka. Nazwę Boleszyn spotykamy pierwszy raz w źródłach z początku XV w.
W środku miejscowości stoi piękny, drewniany kościół p.w. św. Marcina. Parafia w Boleszynie została erygowana prawdopodobnie w II poł. XIV w. Było to zapewne równoczesne z powstaniem samej miejscowości. Boleszyn wchodził od średniowiecza w skład dóbr kapituły chełmińskiej. Parafia wspomniana została pierwszy raz na początku XV w. Dowiadujemy się wtedy, że biskup Arnold Stapil przyłączył do niej zubożały kościół w Radoszkach.
Pierwotny, średniowieczny kościół nie zachował się do dnia dzisiejszego. Obecny barokowy p.w. św. Marcina został zbudowany w latach 1721-1722. W 1739 r. był gruntownie przebudowany, a w 1742 r. ponownie konsekrowany. Pod koniec XIX w. dobudowano do niego dwa murowane pomieszczenia: od północy - skarbczyk, a od południa - zakrystię. Kościół zbudowany jest z drewna sosnowego o konstrukcji zrębowej, szalowany, spięty lisicami. Założony jest na planie prostokąta, jednonawowy z trójbocznie zamkniętym prezbiterium.
Do parafii p.w. św. Marcina należy sześć wsi: Boleszyn, Leźno, Słup, Zalesie, Kowaliki i Sugajno. Każda wieś ma swojego patrona, których wizerunki znajdują się w boleszyńskim kościele.
W kościele znajduje się chrzcielnica, która pochodzi najprawdopodobniej z nieistniejącego już klasztoru w Łąkach Bratiańskich. W czasie okupacji hitlerowskiej zniszczone zostały dwa dzwony, piękne ogrodzenie kościoła oraz wywieziono w głąb Niemiec księgi parafialne.
W kościele znajduje się wiele eksponatów figurujących w katalogu zabytków. Należą do nich: XVIII-wieczna srebrna monstrancja w kształcie słońca, drewniana rzeźba gotycka Matki Boskiej z Dzieciątkiem, obraz św. Walentego z przełomu XVII-XVIII w.

Obraz Matki Bożej Bolesnej

Najbardziej cennym jest cudowny obraz Matki Bożej Bolesnej. Znajduje się on w nastawie głównego ołtarza. Jego pochodzenie nie jest znane, ale przypuszcza się, że w kościele parafialnym w Boleszynie znajduje się od 1737 r. Jest on częścią wyposażenia pierwszego, spalonego kościoła boleszyńskiego. Obraz Matki Bożej Bolesnej Boleszyńskiej przedstawia siedzącą Maryję, ujętą frontalnie, z szeroko rozłożonymi rękoma uniesionymi ku górze. Wzniesione ręce wyrażają beznadziejną rozpacz i ból Matki po stracie Syna. Jej twarz jest skierowana lekko w lewo. Martwe ciało Chrystusa spoczywa bezwładnie na Jej kolanach. Jego prawa ręka swobodnie zwisa. Jest On prawie nagi, z koroną na głowie, przepasany tylko na biodrach złotym perisonium. Zarówno Maryja, jak i Jezus mają ciemną karnację skóry. Twarz Matki jest zapuchnięta od płaczu. Jej prawą pierś przebija ukośnie miecz. Na Jej głowie umieszczona jest złota korona, ozdobiona pięcioma drogimi kamieniami. Matka Boska ubrana jest w rokokową, srebrno-złotą sukienkę z koronkami z trybowanej blachy. Tło jest ciemnoczerwone. Obraz ten jest bardzo podobny do obrazu Matki Bożej Bolesnej z Chełmna.

Kult Matki Bożej Boleszyńskiej

Wizerunek Matki Bożej Boleszyńskiej uznawany jest przez okolicznych mieszkańców za cudowny. Na przełomie XVII-XVIII w. w parafii Boleszyn wybuchła epidemia cholery. W tamtych czasach choroba ta nie była uleczalna. Parafianie, nie widząc dla siebie żadnego ratunku, zwrócili się z prośbami do Matki Bożej w czczonym wizerunku. Prośby te zostały wysłuchane, a kult cudownego obrazu szybko rozszerzał się, jako dziękczynienie za liczne łaski i uzdrowienia. Parafia złożyła również śluby, iż co roku, w drugą niedzielę października będzie odprawiana Msza św. dziękczynna za cudowne ocalenie w czasie epidemii.
Z czasem zaczęły również przybywać przed cudowny obraz Matki Bożej Boleszyńskiej również z okolicznych wsi, a także z dalszych zakątków Polski. O dużej ilości przybywających pielgrzymów, których nie mógł pomieścić boleszyński kościół, świadczy murowana ambona, ustawiona na zewnątrz świątyni.
Cudowny obraz znany jest także z uzdrowień ludzi przychodzących tu z pielgrzymkami. W kruchcie kościoła znajduje się wmurowana i oprawiona w ramki tablica, upamiętniająca liczne cudowne uzdrowienia dokonane przez Boleszyńską Panią w latach 1737-1748. Sporządzono ją według dokumentów parafialnych z XVIII w., które niestety nie zachowały się. Na liście tej figurują 23 osoby. (...)
Cudowny obraz otoczony jest licznymi wotami, złożonymi jako dziękczynienia za uzdrowienie. Już w XIX w. istniało 115 wotów. Większość z nich pochodzi z pierwszej połowy XIX w. Mają one różne kształty: prostokąta, kwadratu, serca i inne. Ich wielkość nie przekracza kilkunastu centymetrów. (...).

Dzisiejszy kult obrazu Matki Bożej Bolesnej z Boleszyna ma wymiar tylko lokalny. W niedalekiej wiosce Słup znajdują się pozostałości cmentarza cholerycznego. Co roku 8 września odprawiane jest w boleszyńskim kościele nabożeństwo dziękczynne za ocalenie od zarazy. Natomiast w drugą niedzielę października mieszkańcy pobliskich Kiełpin odbywają do obrazu piesze pielgrzymki. Na ten czas przypadają dwa największe odpusty w boleszyńskiej parafii. Odbywają się tu jeszcze cztery odpusty brackie, w dzień: św. Walentego, św. Jana Chrzciciela, św. Józefa i św. Rocha.