Powrót do normalności

„Uniwersytet bez teologii jest jakby niepełny - powiedział w nagranym przesłaniu Jan Paweł II. - To przekonanie ma swoje uzasadnienie. Wynika ono z potrzeby dialogu pomiędzy rozumem i wiarą. Taki dialog jest potrzebny, jeżeli owoce badań naukowych w różnych dziedzinach mają służyć pełnemu rozwojowi człowieka”. Papież podkreślił, iż istniała wyraźna potrzeba utworzenia akademickiego ośrodka teologicznego w północno-zachodnim rejonie Polski. Jednocześnie Ojciec Święty podkreślił znaczenie istniejących już w tym regionie ośrodków studiów teologicznych, jakimi są seminaria, a zwłaszcza seminarium w Gorzowie Wlkp., a następnie w Paradyżu.
Do związków idei uniwersytetu z teologią nawiązał w homilii bp prof. Tadeusz Pieronek - rektor Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, który jest - jak przypomniał - rektorem najstarszego polskiego wydziału teologicznego, który ma już ponad 650 lat. Temat ten podjął również bp prof. Stanisław Wielgus, biskup płocki, przewodniczący Rady Naukowej KEP i wieloletni rektor KUL-u. Przypomniał on genezę powstania uniwersytetów w średniowieczu, a następnie przedstawił historyczne modele uniwersytetu oraz współczesne koncepcje i zadania, jakie dzisiaj, w epoce postmodernistycznej, stoją przed uniwersytetem.
Wątek powrotu studiów teologicznych na uniwersytety, bo w takiej perspektywie postrzega się utworzenie wydziału teologicznego w Szczecinie, dominował także w innych wystąpieniach, a zwłaszcza przemówieniu prof. Zdzisława Chmielewskiego, który w niezwykle błyskotliwy sposób przedstawił historię starań o utworzenie wydziału teologicznego. Do metaforyki medycznej w swoim przemówieniu odwołał się z kolei rektor Akademii Medycznej. Przyrównał on utworzenie wydziału teologicznego do transplantacji brakującego płuca, bez którego można żyć, ale ze szkodą dla organizmu. Rektor stwierdził, iż Uniwersytet szczeciński miał dotychczas jedynie „lewe płuco” i wyraził przekonanie, że „przeszczep się udał”.

Tuzin katedr

Starania o utworzenie wydziału teologicznego trwały kilka lat. Intencję jego utworzenia wyrazili we wspólnym dokumencie 9 lipca 2001 r. rektor US prof. Zdzisław Chmielewski oraz metropolita szczecińsko-kamieński abp Zygmunt Kamiński. Jednomyślną zgodę na utworzenie wydziału Senat wyraził 24 kwietnia 2003 r. Uchwała otworzyła procedurą erygowania wydziału przez Stolicę Apostolską. Po zasięgnięciu opinii Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego i spełnieniu wszystkich wymagań Papież Jan Paweł II powołał wydział 9 sierpnia 2003 r. Umowę kościelno-państwową określającą status prawny wydziału podpisano 9 stycznia 2004 r. Pierwszym dziekanem wydziału został ks. dr hab. Zdzisław Kroplewski z Koszalina.
Wydział Teologiczny w Szczecinie powstał na bazie seminariów duchownych w Paradyżu, Koszalinie oraz Szczecinie oraz ośrodków studiów teologicznych dla świeckich w Szczecinie i Zielonej Górze (Gorzowie Wlkp.). Studia odbywają się w trzech specjalnościach: kapłańskiej, katechetyczno-pastoralnej i teologii rodziny. W diecezji zielonogórsko-gorzowskiej studia dla świeckich odbywają się w Instytucie Filozoficzno-Teologicznym im. Edyty Stein w Zielonej Górze (lata II-V w Gorzowie Wlkp.), który stanowi zamiejscową sekcję wydziału. Wydział nawiązuje w swej tradycji do Uniwersytetu w Gryfii (Greifswald), który działał od roku 1456.
Na wydziale pracuje 13 kapłanów diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, w tym jeden na stanowisku profesorskim. Ks. prof. dr hab. Roman Harmaciński jest kierownikiem Katedry Teologii Pastoralnej i Liturgiki, zaś na stanowiskach adiunktów pracują: Katedra Egzegezy i Teologii Biblijnej Nowego Testamentu - ks. dr Andrzej Oczachowski; Katedra Teologii Dogmatycznej - ks. dr Jan Radkiewicz, ks. dr Eligiusz Piotrowski; Katedra Teologii Fundamentalnej - ks. dr Ryszard Tomczak; Teologii Moralnej i Duchowości - ks. dr Grzegorz Kniaź, ks. dr Grzegorz Chojnacki; Katedra Historii Kościoła - ks. dr Dariusz Śmierzchalski-Wachocz, Katedra Teologii Pastoralnej i Liturgiki - ks. dr Zbigniew Kobus; Katedra Katechetyki i Homiletyki - ks. dr Andrzej Draguła, ks. dr Robert Sarek; Katedra Prawa Kanonicznego - ks. dr Jerzy Konieczny; Katedra Pedagogiki i Psychologii - ks. dr Grzegorz Cyran; w Katedrze Filozofii Chrześcijańskiej pracuje ks. dr Jan Balbus CM, wykładowca seminarium w Paradyżu.
Obecnie wydziały teologiczne funkcjonują w ramach uniwersytetów państwowych w Opolu, Poznaniu, Katowicach, Olsztynie i Toruniu, na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, Uniwersytecie im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, istnieją także: Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie (Sekcja św. Jana Chrzciciela oraz Bobolanum), Papieski Fakultet Teologiczny we Wrocławiu oraz Papieska Akademia Teologii Katolickiej w Krakowie (z Wydziałem Teologicznym w Tarnowie).