W podążaniu śladem dokumentów papieskich nie sposób pominąć tak aktualnego zagadnienia, jakim jest proces zjednoczeniowy Europy. Uczestnicy comiesięcznych spotkań kieleckich z cyklu „Forum Papieskie” (ostatnie odbyło się
26 kwietnia br.) analizują adhortację apostolską Ecclesia in Europa.
W trzecim rozdziale tego dokumentu Ojciec Święty zamieścił m.in. uwagę na temat środków społecznego przekazu, dostrzegając w nich doskonałe narzędzie ewangelizacji kontynentu europejskiego. Papież wzywa do „opanowania nowych form przekazu” przez odpowiednio uformowanych chrześcijan zatrudnionych w mediach i przez odbiorców komunikacji społecznej, podobnie poddanych właściwej formacji. Ojciec Święty wymienia misję mediów w dziele ewangelizowania życia społecznego w Europie obok tego samego posłannictwa wychowawców, nauczycieli i katechetów, duszpasterstwa akademickiego, szkół katolickich i duszpasterstwa młodzieży, artystów i świata kultury. Papież stawia wszystkim to samo zadanie głoszenia Ewangelii nadziei w dzisiejszej Europie.
Kwestia roli mediów w misji ewangelizacyjnej nie jest czymś nowym w nauczaniu papieskim. Jan Paweł II w swoich licznych wystąpieniach i orędziach niejednokrotnie formułował zadania środków społecznego przekazu w posłudze pastoralnej Kościoła, w procesie budowania wspólnot i jednoczenia ludzi, w postępie cywilizacyjnym. Znaczenie roli mediów na wielkim forum współczesnego świata wzrosło znacznie, odkąd komunikację społeczną udoskonaliła globalna komputeryzacja i uruchomienie połączeń internetowych. Kościół ma pełne prawo i obowiązek posługiwania się różnorodnością środków przekazu i wykorzystywania również tych najnowocześniejszych w misji ewangelizacyjnej. Specyfikę poszczególnych rodzajów mediów przedstawię innym razem, natomiast teraz chcę, w oparciu o nauczanie papieskie, podkreślić doniosłą rolę mass mediów w głoszeniu Dobrej Nowiny narodom europejskim.
Uznając nieoceniony wkład środków społecznego przekazu w rozpowszechnianie Ewangelii, Jan Paweł II postrzega media jako „znaki nadziei” we współczesnym świecie i Kościele. Można to wyraźnie odczytać z papieskich orędzi, wydawanych corocznie z okazji Światowego Dnia Środków Społecznego Przekazu. Zdaniem Ojca Świętego media, wykorzystując zdobycze postępu naukowego i technicznego, działają na rzecz pokoju, sprawiedliwości i solidarności międzyludzkiej, eliminowania zjawisk patologicznych, zachowania środowiska naturalnego. Pracownicy świata przekazu, którzy są otwarci na duszpasterską formację, popierają zaangażowanie ekumeniczne chrześcijan, nawołują do przyjęcia charyzmatów Ducha Świętego. Uważni odbiorcy dostrzegą poszerzanie przestrzeni dla wartości chrześcijańskich w mediach czysto laickich, i to właśnie dzięki obecności w nich chrześcijan. Niezależnie od występowania zjawisk destrukcyjnych i przykładów negatywnego wykorzystywania mediów, pozytywna i jednocząca rola środków przekazu społecznego jest faktem.
Obecność religii w mediach jest o tyle zrozumiała, że praw, rządzących społecznymi relacjami, nie można zgłębić wyłącznie na drodze poznania naukowego. Najnowocześniejsze wynalazki techniczne ani trochę nie zlikwidują głodu, skrajnej nędzy, ubóstwa ekonomicznego, nieprawidłowości społeczno-politycznych, jeżeli zabraknie miłości, przebaczenia i miłosierdzia. Jeżeli nie będzie głoszona Ewangelia nadziei. Media winny więc ukierunkowywać swoich odbiorców ku postawie świadczenia miłosierdzia. Wyzwalanie li tylko buntowniczego sprzeciwu jednostek i gniewu ludzi przeciwko niesprawiedliwości w świecie, nawet najbardziej słusznego, nie prowadzi do autentycznej metanoi, do radykalnej zmiany ludzkich sądów i wartościowania na rzecz dobra wspólnego. Bunt i gniew nie są ani celem, ani istotą życia ludzkiego. Człowiek ma budować wspólnotę ludzką w oparciu o poszanowanie godności i praw bliźniego, okazując mu miłość i świadcząc czyny miłosierdzia. Jest to również zadanie mass mediów w pielgrzymce Kościoła Chrystusowego przez Trzecie Tysiąclecie, w pielgrzymce, która niesie Europie i światu Ewangelię nadziei.
Obejmując swoim spojrzeniem, zwłaszcza po 1 maja, całokształt życia społeczno-politycznego na starym kontynencie, zamierzam baczniejszą uwagę zwrócić na współczesne oblicze środków przekazu. Zadania, jakie stawia mediom Ojciec Święty Jan Paweł II, nie mogą być realizowane bez podejmowania wspólnej odpowiedzialności za przekaz społeczny - zarówno przez nadawców i odbiorców.