Już 280 lat liczy pierwsza szkoła średnia w Kielcach, powołana prze biskupa krakowskiego Konstantego Felicjana Szaniawskiego w 1724 r. Warto zaznaczyć, iż jej powstanie wiązało się bezpośrednio z drugą inicjatywą tego biskupa - mianowicie powołanym w tym samym roku w Kielcach Seminarium Duchownym.
Właśnie w nowo powstałej szkole średniej, prowadzonej początkowo przez księży z instytutu Communis Vitae, kształcili się przyszli kandydaci na alumnów Seminarium. W 1735 r. szkoła, której pomieszczenia znajdowały się do 1956 r. przy kościele Świętej Trójcy obok Seminarium, została uznana przez Akademię Krakowską za jej kolonię akademicką. Oznaczało to, iż miał być w niej realizowany program zatwierdzony przez Akademię. Bp Szaniawski zapewnił uposażenie zarówno szkole, jak i Seminarium.
Burzliwe losy państwa (123 lata niewoli narodowej, I i II wojna światowa, jak i czasy komunistyczne) miały również wpływ na kielecką szkołę średnią, która wielokrotnie zmieniała swoją nazwę. Były to kolejno: Szkoła Wojewódzka, Szkoła Gubernialna, Szkoła Wyższa Realna, Gimnazjum Klasyczne, Męskie Gimnazjum Rządowe, Publiczne Gimnazjum Kieleckie.
Od 1919 r. nosiła nazwy: Państwowe Gimnazjum im. Mikołaja Reja, potem od 1934 do 1939 r. Państwowe Gimnazjum i Liceum im. Stefana Żeromskiego. W latach okupacji było to Tajne Gimnazjum i Liceum Stefana Żeromskiego. Od 1961 r. do dziś szkoła funkcjonuje pod nazwą I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego. W jej długoletniej historii było wielu znakomitych nauczycieli, pedagogów, autorów podręczników i rozpraw naukowych. Wychowankowie szkoły i jej nauczyciele zapisali się piękną kartą w trudnych momentach dziejowych. Swoją postawą patriotyzmu i nieugiętości, w czasach niewoli narodowej i w latach okupacji, niejednokrotnie nie wahali się ryzykować utratą kariery i często młodego życia, angażując się w walki powstania listopadowego, styczniowego czy potem w konspiracyjne Szare Szeregi.
Szkoła wydała wielu znakomitych absolwentów - ludzi nauki i kultury zasłużonych dla naszego regionu i kraju. Absolwentami I LO byli: Stefan Żeromski, Stanisław Ropelewski, Karol Teliga, Adolf Dygasiński, Walery Przyborowski, Aleksander Głowacki (czyli Bolesław Prus), Gustaw Herling-Grudziński i wielu innych. Osiągnięcia szkoły i jej ciągły rozwój świadczą o tym, że zachowała swoje najlepsze tradycje. A przy tym potrafi dopasowywać się do zmieniającego się oblicza edukacji w Polsce.
25 kwietnia br. w bazylice katedralnej w Kielcach, w obecności dyrekcji Szkoły, absolwentów i zgromadzonych wiernych, odnowiono akt erekcyjny I LO im. Stefana Żeromskiego. Wyrażając Bogu wdzięczność za dar tego jubileuszu, rektor WSD - ks. dr Kazimierz Gurda zwrócił się do dyrekcji Szkoły, jej nauczycieli i wychowanków: „Dzisiaj stajemy wobec wyzwań przyszłości. Przed Panią Dyrektor, przed nauczycielami, katechetami i pracownikami administracyjnymi stoją trudne zadania - nie tylko przekazania wiedzy i zorganizowania dla Szkoły zaplecza materialnego. Stoją przed nimi również zadania wychowawcze na miarę nowych czasów, na miarę nowych wyzwań. Wychowawcy i nauczyciele muszą ciągle szukać odpowiedzi na pytanie, w oparciu, o jakie wartości winien być dzisiaj przygotowany do życia przyszły, odpowiedzialny i mądry mieszkaniec Kielc, Polski, Europy. Nie wolno zapominać o wartościach chrześcijańskich, trwałym i niezmiennym nauczaniu Chrystusa. On wskazuje kierunek nauczycielom i uczniom, jako Droga, Prawda i Życie”.

* * *

A co mówią o swojej szkole uczniowie I LO?
Paulina, kl. II: - Wybrałam tę szkołę głównie ze względu na dobrą atmosferę. Nie ma tu złośliwych uwag pod adresem pierwszoklasistów i dziewczynom ustępuje się pierwszeństwa w drzwiach. Ponadto wiem, że tutaj nauczyciele przygotują mnie dobrze do matury. Ważne jest też dla mnie wysokie miejsce szkoły w rankingach.
Ula, kl. II: - Wielu moich znajomych skończyło to liceum. Ja szukałam ludzi, którzy mają coś do powiedzenia w życiu, którzy mają różne zainteresowania, chodzą do kina, teatru, mają szerokie zainteresowania. Takich ludzi tu spotkałam.
Paweł, kl. IV: - Na pewno miło będę wspominał szkołę. Spotkałem tu nauczycieli, którzy pomogli mi rozwijać swoje zainteresowania. Uczniowie reprezentują wysoki poziom kulturalny. Ważne jest też to, że mają podobne zainteresowania, podobne spojrzenie na świat.
Ilona, kl. II: - Kiedy przyszłam do tej szkoły, zauważyłam że nauczyciele wcale tak nie „tępią” uczniów, jak słyszałam. Odkryłam, że można tutaj poznać wiele wartościowych osób i atmosfera jest świetna. Jest dużo konkursów, akcji charytatywnych. Są zajęcia pozalekcyjne, typu różne koła: bilardowe, taneczne, plastyczne. Ciągle coś się dzieje.

* * *

W roku szkolnym 2003/ 2004 w rankingu Rzeczpospolitej i Perspektyw I LO w Kielcach zajęło 15. pozycję w kraju. Ranking ten uwzględniał olimpijczyków i wyniki olimpiad przedmiotowych. Zaś w rankingu tygodnika Newsweek szkoła zajęła II miejsce w kraju. Tu, wskaźnikiem była liczba absolwentów, którzy zdali egzaminy wstępne na państwowe uczelnie. Szkoła uzyskała wynik 92,1%.

Z Małgorzatą Jóźwiak - dyrektor I Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego w Kielcach - rozmawia Katarzyna Dobrowolska

Katarzyna Dobrowolska: Jakie czynniki mają decydujący wpływ na wizerunek i pozycję Liceum w regionie i w kraju?

Małgorzata Jóźwiak: - Bardzo duży wpływ na rangę szkoły i jej wyniki ma zespół nauczycieli. To oni kształtują wizerunek ucznia i jego poziom edukacyjny. W nowej szkole, po reformie edukacji, nauczyciel decyduje o doborze programu nauczania. Wobec tego musi być to osoba kompetentna i fachowa pod każdym względem, zwłaszcza pod względem dydaktycznym.

- A jaka jest recepta na sukces dydaktyczny?

- Nauczyciele znają najnowsze metody pracy z uczniem. U nas stosujemy metody aktywizujące ucznia oraz tzw. system wzmocnień pozytywnych - czyli pragniemy wychwycić wszystkie dobre cechy ucznia, chwalić go, zachęcać i nagradzać. Sądzę, że uczniowie to widzą. Sami zgłaszają się do udziału w konkursach lub przychodzą z własnymi ciekawymi propozycjami. Poszukują nowych możliwości rozwoju. Staramy się wychodzić naprzeciw ich pomysłom.

- Osobowość młodego człowieka i jego spojrzenie na świat kształtuje nie tylko nauka. Wiemy, że oprócz prezentowania wysokiego poziomu nauczania, szkoła podejmuje również szereg akcji, w tym charytatywne.

- Mamy pod opieką dwa rodzinne domy dziecka, które wspomagamy każdorazowo w okresie przedświątecznym, organizując loterie fantowe i koncerty charytatywne. Ponadto uczestniczymy w akcjach Caritas diecezjalnej. M.in. młodzież bierze udział w przedświątecznych zbiórkach żywności. To są stałe elementy naszej działalności.

- Jakie wartości pragnie przekazać swoim absolwentom I LO?

- Dbamy zwłaszcza o to, aby nasi absolwenci mieli poczucie polskości, aby wiedzieli, iż jesteśmy narodem wartościowym, i że jesteśmy narodem ludzi mądrych. Potwierdzają to, chociażby nasi absolwenci, którzy zaistnieli w regionie i dobrze świadczą o naszej szkole i jej poziomie edukacyjnym. Chcielibyśmy, aby uczniowie czuli więź ze szkołą, aby z przyjemnością do nas wracali i wiedzieli skąd się biorą ich korzenie.

- Dziękuję bardzo za rozmowę.