Początki

Początkowo szkaplerz był szatą wierzchnią, której z przyczyn praktycznych używali dawni mnisi, aby podczas codziennych robót nie ubrudzić habitu. Wspominany jest nawet jako strój obowiązkowy w Regule św. Benedykta. Wszystkie dawne zakony po dziś dzień noszą szkaplerz. W dziale strony internetowej (www.karmel.sosnowiec.opoka.org.pl/) sosnowieckich karmelitanek poświęconej ich strojowi czytamy: „Strój zakonny karmelitanki Dzieciątka Jezus: brązowy długi habit przepasany skórzanym brązowym pasem z różańcem z lewej strony, na habicie brązowy szkaplerz, pod szkaplerzem krzyżyk profesyjny, na głowie biała toka i czarny welon”. Upowszechnienie szkaplerza zawdzięczamy różnym przywilejom duchowym, z którymi był związany. W wiekach średnich przywdziewało go wiele bractw i religijnych stowarzyszeń. Ponieważ niewygodnie było nosić szkaplerz taki, jaki nosili przedstawiciele danego zakonu, dlatego z biegiem lat okrojono go do dwóch małych kawałków płótna, zazwyczaj z odpowiednim wizerunkiem na nich.

Karmelitańskie korzenie

Samo święto Matki Bożej Szkaplerznej ma korzenie w pobożności karmelitańskiej. Szkaplerz noszony przez karmelitanów jest maryjny - to znaczy ku czci Najświętszej Maryi Panny. Szkaplerz karmelitański miała wręczyć Matka Boża św. Szymonowi Szkotowi w 1251 r. w Cambridge. Przy okazji objawienia Matka Boża miała przyrzec, że kto będzie nosił szkaplerz, tym się będzie szczególnie opiekowała. Najważniejsza obietnica jest następująca: Matka Boża zapewniała, że noszący szkaplerz nie umrze bez łaski uświęcającej.

Pobożność Szkaplerza

Nabożeństwo Szkaplerza św. zyskało szeroką aprobatę w Kościele. Świadczy o tym kilkadziesiąt dokumentów papieskich. Jednym z najmłodszych jest dokument z 1951 r. Ojciec Święty Pius XII pisał w nim: „Wiemy wszyscy, jak wiele do rozszerzenia wiary i naprawy obyczajów przyczyniło się nabożeństwo do Matki Bożej, a nade wszystko ta właśnie forma nabożeństwa. Nabożeństwo Szkaplerza św. karmelitańskiego idzie tu na pierwszym miejscu, zlewając na wiernych obfite owoce”. Dziś prawdziwe szkaplerze noszą członkowie karmelitańskich zakonów świeckich lub Bractwa Szkaplerznego. Przywdziewa się go na stałe w dniu składanej profesji. Odtąd przyjmuje się obowiązek noszenia go w dzień i w nocy oraz odmawiania wyznaczonych modlitw.
Szkaplerzem nazywa się też medalik, który dzieci otrzymują jako jedną z pamiątek przy I Komunii św. Zezwolenie na zastąpienie szkaplerza medalikiem szkaplerznym wydał papież Pius X w 1910 r. Medalik na jednej stronie powinien zawierać Najświętsze Serce Jezusa, a na drugiej stronie obraz Najświętszej Maryi Panny.
Do spopularyzowania nabożeństwa Szkaplerza św. na terenach Polski przyczynili się karmelici. Ślady tego pobożnościowego nurtu mamy na terenach naszej diecezji. O siostrach karmelitankach była już mowa. Teraz wypada wspomnieć o kościołach ze „Szkaplerzem w tle”. Chodzi o parafię ze Strzemieszyc Małych noszącą tytuł Matki Bożej z Góry Karmel i sosnowiecką parafię Matki Bożej Szkaplerznej. Ponadto drugi odpust parafii św. Macieja Ap. w Siewierzu obchodzi się na Matki Bożej z Góry Karmel.