"Pragnąłbym, aby w zwycięstwie Maryi miał udział lud ziemi chełmskiej". Słowa wypowiedziane niegdyś przez kard. Stefana Wyszyńskiego, widniejące w tle ołtarza na placu Górki Chełmskiej stanowiły niejako motto tegorocznych uroczystości odpustowych, odbywających się w Bazylice Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chełmie.

7 września - piątek

Już od godzin popołudniowych plac przed Bazyliką wypełniał się pielgrzymami, licznie przybywającymi z okolicznych miejscowości. Uroczyste powitanie pieszych pielgrzymek, zdążających przed ołtarz z cudownym obrazem Matki Bożej Chełmskiej, a zarazem rozpoczęcie dwudniowego święta, nastąpiło o godzinie 16.00, a po nim odprawione zostało nabożeństwo maryjne. W tym roku przypada 40. rocznica święceń kapłańskich proboszcza i kustosza chełmskiego sanktuarium - ks. prał. Kazimierza Bownika. Ten piękny jubileusz został włączony do tegorocznych uroczystości odpustowych i stał się okazją do wspólnego świętowania. Ingres księży biskupów poprzedził Mszę św., która koncelebrowana była pod przewodnictwem bp. Mieczysława Cisło, który wygłosił piękne kazanie o kapłaństwie i powołaniu. W koncelebrze wzięli udział bp Ryszard Karpiński i kapłani wyświęceni przed 40 laty.

Specjalnym gościem tegorocznych uroczystości był ks. kan. Wojciech Gorajski, bliski przyjaciel Księdza Prałata i całej Ziemi Chełmskiej, dotychczas pełniący posługę duszpasterską wśród Polonii w Ameryce. Ks. Gorajski, urodzony w Piaskach w 1932 r., po święceniach kapłańskich przyjętych w roku 1956 pracował w duszpasterstwie parafialnym. Po studiach na Wydziale Prawa Kanonicznego KUL (doktorat) oraz na Wydziale Prawa Cywilnego UMCS dwukrotnie wyjeżdżał do Stanów Zjednoczonych. W międzyczasie podjął pracę misyjną w Papui Nowej Gwinei, z której musiał zrezygnować ze względów zdrowotnych. Od prawie 30 lat do chwili obecnej mieszka w Ameryce i pracuje jako duszpasterz tamtejszej Polonii. To nie przypadek, iż osoba ks. kan. Gorajskiego była szczególnym gościem piątkowych uroczystości. Otóż w sierpniu tego roku został on mianowany przez abp. Józefa Życińskiego zaszczytnym tytułem Kanonika Honorowego Kapituły Chełmskiej. Insygnia kanonickie poświęcił 7 września br. bp Ryszard Karpiński. O godzinie 21.00 Apelem Jasnogórskim młodzież rozpoczęła czuwanie, a następnie ze świecami w dłoniach wzięła udział w Drodze Krzyżowej po Kalwarii Chełmskiej, by na koniec dokonać aktu zawierzenia Chrystusowi na progu nowego tysiąclecia.

O północy została odprawiona Pasterka Maryjna, koncelebrowana przez Księży Rodaków, a po niej wytrwali mogli uczestniczyć we wspólnym Różańcu Fatimskim, zakończonym procesją dookoła Bazyliki. Dziękczynnej procesji przewodniczyła figurka Matki Bożej Fatimskiej, ustrojona pięknie w drobne, białe kwiatki. Po deszczowym dniu i po nocnej modlitwie wiernych o pogodę, sobotni poranek przywitał nas słońcem.

8 września - sobota

Wczesne godziny właściwego dnia odpustu wierni spędzili na modlitwie i wysłuchaniu programu słowno - muzycznego, wykonanego przez zespoły i schole Chełma. Suma pontyfikalna z udziałem abp. Józefa Życińskiego rozpoczęła się o godzinie 11.30. Mszy św. przewodniczył i kazanie wygłosił Biskup Polowy Sławoj Leszek Głódź, a koncelebrowali Księża Dziekani regionu i byli wikariusze parafii Mariackiej. Obecnym podczas uroczystości wojskiem dowodził ks. mjr Grzegorz Kamiński, proboszcz parafii cywilno - wojskowej pw. św. Kazimierza w Chełmie.

Na wstępie skierowanego do wiernych Słowa Bożego, Ksiądz Biskup przytoczył fragment Pisma Świętego: "Tych zaś, których przeznaczył, tych też powołał, a których powołał, tych też usprawiedliwił, a których usprawiedliwił, tych też obdarzył chwałą" (Rz 8, 30), po czym jako przykład dał wzór Maryi, którą sam Bóg przeznaczył, powołał i obdarzył chwałą. Zgromadzeni wierni przyszli wielbić Boga w Trójcy Jedynego, przyszli pokłonić się Matce Bożej Chełmskiej, skąd - jak przypomniał wszystkim Kaznodzieja - bije źródło łaski, miłości, współczucia, wierności, nadziei i rady. Wskazał również na skromność i pokorę Maryi, na ubóstwo maleńkiego Jezusa oraz na wspólnotę ludzi wiary, która wyraża się w prawdzie: Bóg współdziała z tymi, którzy Go miłują, którzy swoim życiem i swoimi wyborami postępują "na wzór obrazu Jego Syna" ( Rz 8, 29). W każdym z nas powinny się zakorzenić słowa Maryi: " Zróbcie wszystko cokolwiek wam powie". Jeśli zawierzyliśmy Jezusowi, to obowiązkiem naszym jest "otrzymane dziedzictwo przekazać nowym pokoleniom". W dalszej części homilii Kaznodzieja przypomniał historyczny fakt ukoronowania obrazu w roku 1946 przez ówczesnego biskupa lubelskiego, a późniejszego Prymasa Polski, Sługę Bożego Stefana Wyszyńskiego. Wizerunek Matki Bożej z Chełmskiej Góry jest świadkiem wydarzeń historycznych, modlitw żołnierzy przed rozstrzygającymi bitwami, ale jest też "drogowskazem jak żyć" dla współczesnych ludzi - zagubionych i rozczarowanych. Kończąc homilię Biskup wyraził swoją radość, że oto "nadszedł czas budowania i nadziei", a następnie wygłosił apel do Maryi, by wezwała wszystkich do ufności w Tego, który jest "Drogą, Prawdą i Życiem", bo w Nim jest nasze zwycięstwo: w Jezusie Chrystusie - Synu Maryi.

Ważnym elementem pontyfikalnej Mszy św., a zarazem obchodzonego tego dnia święta plonów, było poświęcenie wieńców dożynkowych, starannie przygotowanych przez rolników. Jednakże największą niespodzianką i najważniejszym wydarzeniem podczas tegorocznych uroczystości odpustowych było ogłoszenie przez abp. Życińskiego nominacji nadanej przez Jana Pawła II wieloletniemu proboszczowi parafii Mariackiej w Chełmie i dziekanowi dekanatu Chełm - Wschód, ks. prał. Kazimierzowi Bownikowi zaszczytnego tytułu Protonotariusza Apostolskiego, zwanego inaczej Infułatem. Ksiądz Arcybiskup wyraził radość i wdzięczność Księdzu Infułatowi, wskazując na Jego pasterski trud wśród mieszkańców Ziemi Chełmskiej i nieustającą troskę o ich rozwój duchowy.

Uroczystą sumę zakończyła nie mniej uroczysta procesja eucharystyczna. Podczas sumy odpustowej śpiewy wykonywał chór z parafii pw. Rozesłania Św. Apostołów pod kierownictwem Romualda Turowskiego. Partie solowe wykonała solistka opery i operetki w Krakowie, polska "Carmen" ostatnich lat - pani Bożena Zawiślak - Dolna. Po południu o godz. 16.00 Mszy św. przewodniczył i kazanie dla dzieci szkół podstawowych z błogosławieństwem przyborów szkolnych wygłosił bp Ryszard Karpiński. Tegoroczne uroczystości odpustowe w chełmskim sanktuarium zakończyły się Mszą św. dla młodzieży i dorosłych o godzinie 18.00.

Pierwszy odpust nowego tysiąclecia obfitował w wiele znaczących wydarzeń, przybliżył tajemnicę kapłaństwa, skłonił do refleksji nad powołaniem oraz pogłębił wiarę i miłość w Jezusa żywego, który każdego dnia mówi do człowieka "To Ja Ciebie wybrałem" i cierpliwie czeka na odpowiedź.