Z Mariuszem Mitusiem, dyrektorem Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczego Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym - Koło w Jarosławiu, rozmawia Adam Łazar.

Adam Łazar: - Nie każde dziecko rodzi się w pełni sprawne. Czy rodzice takiego dziecka mogą liczyć na wsparcie Waszego Ośrodka?

Mariusz Mituś: - Jarosławskie Koło Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym swoją działalność prowadzi w czterech ośrodkach. Od stycznia 2000 r. działa Ośrodek Wczesnej Interwencji, który zajmuje się dziećmi od momentu urodzenia do 7. roku życia. Zespół złożony z lekarzy specjalistów, fizjoterapeutów, psychologa, logopedy, pedagogów pracujących w Ośrodku stawia diagnozę, układa odpowiedni program oraz stosuje adekwatną do niego terapię. Ta opieka nad dzieckiem prowadzona jest w sposób całościowy i skoordynowany i obejmuje wszystkie sfery rozwoju dziecka a także potrzeby rodziny. Pomoc otrzymują też rodzice. Jest to wsparcie psychiczne a także informacja, poradnictwo życiowe i prawne. Dbamy o edukację rodziców, podnosząc ich kompetencje rodzicielskie i rehabilitacyjne niezbędne do pracy z dzieckiem w domu. OWI obejmuje oddziaływaniem ok. 200 dzieci i ich rodziny.

- A jak dzieci podrosną i muszą iść do szkoły, to kto nimi się zajmuje?

- Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczy, działający w Jarosławiu od 1993 r. Z pobytu dziennego korzystają w nim dzieci i młodzież w wieku od 3 do 25 lat. Jest to w pełni profesjonalna placówka zapewniająca kompleksową edukację, rehabilitację, leczenie, opiekę i transport. Terapię i zajęcia prowadzą wykwalifikowani specjaliści indywidualnie i grupowo, a metody dostosowują do potrzeb i możliwości każdego dziecka i młodego człowieka. Nasz OREW jako jeden z pierwszych w Polsce wprowadził dogoterapię. Z pomocy Ośrodka korzysta 150 wychowanków z głęboką, znaczną i umiarkowaną niepełnosprawnością intelektualną. Dowożeni są oni do Jarosławia 9 busami z terenu pięciu powiatów: jarosławskiego, lubaczowskiego, przeworskiego i częściowo z leżajskiego i przemyskiego. Placówka umożliwia uczniom realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki.

- Jaką ofertę macie dla młodzieży starszej?

- Dla osób niepełnosprawnych intelektualnie po 16. roku życia, które ukończyły naukę i nie mogą jeszcze z różnych przyczyn podjąć pracy, zorganizowaliśmy Warsztat Terapii Zajęciowej. Oferuje on rehabilitację społeczną, jak również wstępną rehabilitację zawodową. Zajęcia odbywają się w różnych pracowniach tematycznych; stolarskiej, metaloplastycznej, ceramicznej, gospodarstwa domowego, tkacko-krawieckiej, i poligraficznej. Terapia bazuje na zdolnościach uczestników, ich upodobaniach i możliwościach. W Warsztacie Terapii Zajęciowej działa też zespół teatralno-taneczny „Irys” i drużyna harcerska. Co dwa lata w Jarosławiu organizowany jest Jarmark Twórczości, na który przyjeżdżają goście z Podkarpacia i ościennych województw. Uczestnicy Warsztatu, których mamy aktualnie 35, swoją twórczość prezentują podczas licznych wystaw, imprez okolicznościowych i aukcji.
W 2000 r. powstał Środowiskowy Dom Samopomocy. Jest on ośrodkiem wsparcia dla młodzieży i osób dorosłych powyżej 18. roku życia. Jego uczestnikami jest 30 osób z terenu Jarosławia i okolic. Zajęcia w nim prowadzą: terapeuci, pedagodzy, rehabilitanci, socjolog i psycholog. W ŚDS działają pracownie: gospodarstwa domowego, modelarska, poligraficzna, robótek ręcznych, bukieciarska i rękodzieła artystycznego. Funkcjonuje także Klub Rodziców, który integruje rodziców uczestników placówki. W roku ubiegłym w budynku przy ul. Opolskiej 1 powstała Galeria Przedmiotu. Jest ona miejscem otwartym dla wszystkich. Warto do niej zajrzeć choć na chwilę, by w kawiarni wypić kawę lub herbatę, obejrzeć wystawę, a także kupić prace niepełnosprawnych intelektualnie, ich niepowtarzalne rękodzieło. Dzięki takim działaniom uczestnicy tych placówek włączają się aktywnie w życie społeczności lokalnej.

- Czy zaspakajacie wszystkie potrzeby ludzi niepełnosprawnych na terenie Podkarpacia?

- Nie. W 1983 r. rozpoczynaliśmy pracę w gronie 24 rodzin. Dzisiaj opieką obejmujemy ok. 500 osób. I to jest za mało. Dowóz niepełnosprawnych do Jarosławia jest trudny, kosztowny. Dlatego będziemy tworzyć filie. W tym roku, dzięki życzliwości władz samorządowych, uruchomimy ją w Oleszycach. Potrzeby zgłaszają gminy: Pruchnik i Kańczuga. Na pewno z tymi problemami borykają się inne gminy. Jako Stowarzyszenie śpieszymy im z pomocą, zwłaszcza rodzinom tam mieszkającym, które po bohatersku opiekują się i wychowują swoje dzieci sprawne inaczej.

- Dziękuję za rozmowę.

Adresy Ośrodków i Stowarzyszenia:
1. Ośrodek Wczesnej Interwencji, os. Witosa 18, tel. (0-16) 627-30-40 do 42
2. Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczy, os. Witosa 18, tel. (0-16) 627-14-87
3. Warsztat Terapii Zajęciowej, ul. 3 Maja 39, tel. (0-16) 621-64-67
4. Środowiskowy Dom Samopomocy, ul. 3 Maja 39, tel. (0-16) 623-06-51
5. Galeria Przedmiotu, ul. Opolska 1, tel. (0-16) 623-34-54
6. Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Jarosławiu, ul. 3 Maja 39, tel. (0-16) 621-53-78