Reklama

Pałac pod Blachą

Jest jednym z najcenniejszych, ale najmniej znanych zabytków stolicy. Barokowy Pałac pod Blachą, nazywany też Pałacem Lubomirskich wchodzi w skład zabudowy Zamku Królewskiego.

Niedziela warszawska 17/2005

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Budowla dobrze widoczna jest od strony trasy W-Z oraz Wisłostrady na wysokości mostu Śląsko-Dąbrowskiego. Swoją nazwę zawdzięcza rzadko stosowanemu w stolicy w wieku XVII blaszanemu dachowi. Pałac pod Blachą powstał w 1700 r. Ale właściwie początki jego sięgają roku 1651. Wtedy to, w miejscu obecnego Pałacu, Wawrzyniec Reffos wybudował piętrową kamienicę. W 1657 r. w czasie szturmu na stolicę wojsk Stefana Rakoczego, kamienica Reffosów uległa dewastacji. Rok później przekazano zniszczony budynek w użytkowanie podkomorzemu koronnemu, księciu Jerzemu Dominikowi Lubomirskiemu. Do kamienicy dodał on pałacową elewację zachodnią. Dobudował też prostopadłe skrzydło południowe. Lubomirskiego uważa się za twórcę Pałacu pod Blachą. Budynek zyskał jeszcze bardziej dostojny wygląd, kiedy w 1720 r. ozdobiono go rokokowymi dekoracjami. Dobudowano także do Pałacu drugie boczne skrzydło. W ten sposób zyskał on dziedziniec.
W czasach tuż po wybudowaniu Pałacu nazywano go czasem, od imienia wnuka fundatora - Palais Martin. W późniejszych czasach Pałac pod Blachą funkcjonował także pod nazwą Pałac Lubomirskich.
Król Stanisław August Poniatowski odkupił Pałac od Lubomirskich w 1777 r. Włączając go do zabudowań zamkowych, postanowił przebudować jego wnętrze. Prace zlecił architektowi Dominikowi Merliniemu. Budynek Pałacu połączono wtedy z nowo wybudowanym skrzydłem bibliotecznym Zamku Królewskiego.
W dalszych latach Pałac pod względem przeznaczenia przechodził zmienne koleje losu. Na krótko stał się głównym ośrodkiem życia towarzyskiego stolicy. Było to za czasów księcia Józefa Poniatowskiego, który w latach 1794-1813 obrał sobie pałac za rezydencję. W czasie rządów pruskich, budynek stał się siedzibą Ministra Wojny. Zaś w okresie międzywojennym, podobnie jak Zamek Królewski, budynkiem rządowym. Mieściły się tu biura, biblioteka wojskowa a także Dyrekcja Państwowych Zbiorów Sztuki.
Pałac pod Blachą, podobnie jak większość zabytkowych budowli stolicy, nie ostał się przed hitlerowskimi zniszczeniami. W 1944 r. uległ spaleniu. Jednak bardzo szybko, bo już cztery lata później, doczekał się odbudowy. Wygląd pałacu zrekonstruowano na podstawie obrazów Bernardo Bellotto Canaletta.
W ostatnich latach Pałac poddano gruntownemu remontowi z uwagi na zły stan fundamentów. W połowie października ubiegłego roku, w czasie tych prac dokonano, niezwykłego odkrycia. Pod dziedzińcem pałacowym znaleziono relikty średniowiecznego grodziska z przełomu XIII i XIV w., które uważa się za zalążek miasta. Odkrycie było o tyle cenne, iż wcześniej określano położenie grodziska na mniejszym obszarze - tylko w miejscu obecnego Zamku Królewskiego.
Pałac pod Blachą kryje jeszcze jedną tajemnicę. Na jego tyłach, w stoku skarpy, znajduje się piwnica z dawną lożą masońską, z II połowy XVII w., dekorowana posągami bóstw greckich.
Obecnie w Pałacu pod Blachą znajduje się unikatowa kolekcja cennych kobierców wschodnich, ofiarowana przez Teresę Sahakian. Jest największym na świecie zbiorem tkanin kaukaskich.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2005-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kontynuacja „Pasji” Gibsona w kinach już za rok. Znamy datę

2026-05-24 13:27

Materiał prasowy

Plakat filmu Pasja

Plakat
filmu Pasja

Lionsgate, we współpracy z Icon Productions Mela Gibsona i Bruce'a Daveya, ogłosiło w czwartek 21 maja, że długo oczekiwany film „The Resurrection of the Christ”­- Zmartwychwstanie Chrystusa trafi do kin w dwóch częściach — część pierwsza ukaże się 6 maja 2027 r., a część druga 25 maja 2028 r.

Studia produkcyjne ogłosiły również, że zdjęcia zakończyły się przed terminem po 134 dniach kręcenia w Rzymie, Bari, Ginosie, Craco, Brindisi i Materze we Włoszech.
CZYTAJ DALEJ

Rozważania na niedzielę: To może zepsuć każdą komedię i zmienić twoje życie

2026-05-21 11:06

[ TEMATY ]

rozważania

ks. Marek Studenski

Diecezja Bielsko-Żywiecka

Aktor grał komedię, ale przez prawdziwe radio usłyszał wiadomość, która odebrała mu głos i zatrzymała całą widownię. Ten odcinek jest o Duchu Świętym, który w podobny sposób przerywa nasze pozory, prowadzi nas poza lęk i mówi nam jak napis z herbu Hiszpanii: plus ultra — można dalej.

Opowiem o Apostołach zamkniętych w Wieczerniku, którzy bali się wyjść mimo spotkania ze Zmartwychwstałym. Opowiadam o Stefanii Podgórskiej, młodej dziewczynie z Przemyśla, która w czasie wojny ukrywała trzynastu Żydów i w chwili śmiertelnego zagrożenia najpierw uklękła do modlitwy. Opowiadam też o człowieku, który czuł się jak „dziurawe wiadro” — zbyt poraniony, by mógł zostać napełniony Duchem Świętym. A jednak właśnie w tym jest nadzieja.
CZYTAJ DALEJ

Peru: kardynałowie i biskupi klęczą przed rolnikami – ofiarami Sodalicio

2026-05-24 21:45

Vatican Media

Przedstawiciele Kościoła w Peru uklękli przed „campesinos” rolnikami zgromadzonymi w Catacaos, niedaleko Piury, Od lat domagają się zadośćuczynienia za wykorzystywania seksualne, szykany i wywłaszczenia, jakich doznali ze strony członków Sodalitium Christianae Vitae, wspólnoty kościelnej rozwiązanej w 2025 roku przez Papieża Franciszka. „Powinniśmy byli przyjechać tu wiele lat temu” –powiedział obecny tam watykański komisarz ks. Jordi Bertomeu z Dykasterii Nauki Wiary.

Kardynałowie, biskupi i kapłan delegowany przez Watykan — wszyscy uklękli przed rolnikami na znak prośby o przebaczenie i pojednanie, które przyszły zbyt późno. Był to gest głęboko symboliczny, a zarazem poruszający, który miał miejsce 23 maja, przed ołtarzem parafii San Juan Bautista w Catacaos, miasteczku położonym kilka kilometrów od Piury, na północy Peru - informuje Vatican News.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję