Reklama

Pałac pod Blachą

Jest jednym z najcenniejszych, ale najmniej znanych zabytków stolicy. Barokowy Pałac pod Blachą, nazywany też Pałacem Lubomirskich wchodzi w skład zabudowy Zamku Królewskiego.

Niedziela warszawska 17/2005

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Budowla dobrze widoczna jest od strony trasy W-Z oraz Wisłostrady na wysokości mostu Śląsko-Dąbrowskiego. Swoją nazwę zawdzięcza rzadko stosowanemu w stolicy w wieku XVII blaszanemu dachowi. Pałac pod Blachą powstał w 1700 r. Ale właściwie początki jego sięgają roku 1651. Wtedy to, w miejscu obecnego Pałacu, Wawrzyniec Reffos wybudował piętrową kamienicę. W 1657 r. w czasie szturmu na stolicę wojsk Stefana Rakoczego, kamienica Reffosów uległa dewastacji. Rok później przekazano zniszczony budynek w użytkowanie podkomorzemu koronnemu, księciu Jerzemu Dominikowi Lubomirskiemu. Do kamienicy dodał on pałacową elewację zachodnią. Dobudował też prostopadłe skrzydło południowe. Lubomirskiego uważa się za twórcę Pałacu pod Blachą. Budynek zyskał jeszcze bardziej dostojny wygląd, kiedy w 1720 r. ozdobiono go rokokowymi dekoracjami. Dobudowano także do Pałacu drugie boczne skrzydło. W ten sposób zyskał on dziedziniec.
W czasach tuż po wybudowaniu Pałacu nazywano go czasem, od imienia wnuka fundatora - Palais Martin. W późniejszych czasach Pałac pod Blachą funkcjonował także pod nazwą Pałac Lubomirskich.
Król Stanisław August Poniatowski odkupił Pałac od Lubomirskich w 1777 r. Włączając go do zabudowań zamkowych, postanowił przebudować jego wnętrze. Prace zlecił architektowi Dominikowi Merliniemu. Budynek Pałacu połączono wtedy z nowo wybudowanym skrzydłem bibliotecznym Zamku Królewskiego.
W dalszych latach Pałac pod względem przeznaczenia przechodził zmienne koleje losu. Na krótko stał się głównym ośrodkiem życia towarzyskiego stolicy. Było to za czasów księcia Józefa Poniatowskiego, który w latach 1794-1813 obrał sobie pałac za rezydencję. W czasie rządów pruskich, budynek stał się siedzibą Ministra Wojny. Zaś w okresie międzywojennym, podobnie jak Zamek Królewski, budynkiem rządowym. Mieściły się tu biura, biblioteka wojskowa a także Dyrekcja Państwowych Zbiorów Sztuki.
Pałac pod Blachą, podobnie jak większość zabytkowych budowli stolicy, nie ostał się przed hitlerowskimi zniszczeniami. W 1944 r. uległ spaleniu. Jednak bardzo szybko, bo już cztery lata później, doczekał się odbudowy. Wygląd pałacu zrekonstruowano na podstawie obrazów Bernardo Bellotto Canaletta.
W ostatnich latach Pałac poddano gruntownemu remontowi z uwagi na zły stan fundamentów. W połowie października ubiegłego roku, w czasie tych prac dokonano, niezwykłego odkrycia. Pod dziedzińcem pałacowym znaleziono relikty średniowiecznego grodziska z przełomu XIII i XIV w., które uważa się za zalążek miasta. Odkrycie było o tyle cenne, iż wcześniej określano położenie grodziska na mniejszym obszarze - tylko w miejscu obecnego Zamku Królewskiego.
Pałac pod Blachą kryje jeszcze jedną tajemnicę. Na jego tyłach, w stoku skarpy, znajduje się piwnica z dawną lożą masońską, z II połowy XVII w., dekorowana posągami bóstw greckich.
Obecnie w Pałacu pod Blachą znajduje się unikatowa kolekcja cennych kobierców wschodnich, ofiarowana przez Teresę Sahakian. Jest największym na świecie zbiorem tkanin kaukaskich.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2005-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kim była św. Joanna Franciszka de Chantal?

[ TEMATY ]

święci

pl.wikipedia.org

Joanna de Chantal

Joanna de Chantal

Joanna Franciszka de Chantal urodziła się w 1572 r. w szlacheckiej rodzinie Fremyot. Mając 19 lat, poślubiła barona Krzysztofa de Chantal. Z ich małżeństwa przyszło na świat sześcioro dzieci.

Szczęśliwemu związkowi kres położyła tragiczna śmierć męża Joanny. W 1604 r. spotkała się z bp. Franciszkiem Salezym i poddała się jego duchowemu kierownictwu, a w 1610 r. stała się współzałożycielką nowej formy życia zakonnego, którą był zakon sióstr wizytek. Po śmierci Franciszka Salezego niestrudzenie kierowała rozwijającym się dziełem, aż do swej śmierci w 1641 r. Beatyfikowana została w 1751 r., a kanonizowana w 1767 r.
CZYTAJ DALEJ

Gawkowski: doszło do wycieku danych blisko 19 mln Polaków

2026-08-12 14:49

[ TEMATY ]

wyciek danych

Adobe Stock

Wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski poinformował, że doszło do „wycieku danych sięgającego blisko 19 mln obywateli polskich”. Wykradziona baza ma ponad 2 TB danych. Nic nie wskazuje na to, że mamy do czynienia z atakiem zewnętrznym - dodał Gawkowski.

Wicepremier powiedział, że „mamy do czynienia z niebywałym i bardzo dużym incydentem w zakresie bezpieczeństwa polskiej infosfery”. Dane, które wyciekły dotyczą blisko 19 milionów osób, „które w różnych kategoriach korzystały z wsparcia medycznego”.
CZYTAJ DALEJ

Zaćmienie słońca w Polsce - tłumy obserwatorów m.in. nad morzem i w Tatrach

2026-08-12 22:11

[ TEMATY ]

zaćmienie Słońca

PAP/Andrzej Jackowski

Częściowe zaćmienie słońca w Krynicy Morskiej

Częściowe zaćmienie słońca w Krynicy Morskiej

Polacy oglądali środowe zaćmienie Słońca m.in. z Kasprowego Wierchu w Tatrach, a w drugiej części kraju - nad Mierzeją Wiślaną, gdzie niebo zapewniło setkom mieszkańców i turystów dobrą widoczność wszystkich faz wydarzenia.

W środę po raz pierwszy od 1999 r. w kontynentalnej Europie można było zobaczyć całkowite zaćmienie Słońca. Zjawisko było najlepiej widoczne w Islandii i północnej Hiszpanii. Częściowe zaćmienie wystąpiło m.in. w większej części Europy, w tym w Polsce.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję