Któregoś dnia w wiadomościach o godz. 17.00 I sekretarz KC - towarzysz Rakowski - złożył oświadczenie, że wszyscy internowani mają się bardzo dobrze i żadna krzywda im się nie dzieje, ponieważ przebywają w pensjonatach i domach wypoczynkowych. A tylko zachodnie ośrodki propagandy imperialistycznej głoszą, że internowani przebywają w aresztach i zakładach karnych. Klasa robotnicza jednak wie, że władza ludowa mówi prawdę - zaakcentował Rakowski.
Murawski: - Myśmy doskonale wiedzieli, że komuniści co innego myślą, co innego robią - to była ich zasadnicza cecha. Ale pomimo to człowieka skręcało ze złości. Jak można tak perfidnie kłamać w oczy, nam, ludziom internowanym, przebywającym w aresztach i więzieniach. Jednocześnie każde wystąpienie Rakowskiego budziło w nas podziw, jak w jednym człowieku mogło nagromadzić się tyle cynizmu, kłamstwa i obłudy. Świetny przykład na to, jak człowiek inteligentny może stać się kanalią. Jeszcze obecnie, po tylu latach, gdy ujrzę Rakowskiego w telewizji, słyszę jego tamte oświadczenie. I dziwię się, że tacy ludzie mają nadal prawo występowania w telewizji publicznej. Z drugiej strony, skoro w telewizji może występować morderca księdza Popiełuszki, to dlaczego nie miałby do tego prawa Rakowski?

Obraz szósty: papierosy i koszmary

W celi Murawskiego jest osiem osób. Tylko on nie pali papierosów. Wspomina: - Jak dorwą jakieś papierosy, to palą, że w celi niebiesko od dymu, a ja o mało się nie uduszę. Niesamowity ból głowy. W takich chwilach bardzo nasila się pragnienie wyjścia na wolność, tęsknota za domem, za bliskimi. A tu wciąż nie ma żadnej wiadomości od żony, od dzieci. Trapią mnie niesamowite myśli, nie sypiam po nocach, a jak zasnę, to zaraz jakieś śnią mi się koszmary, budzę się potwornie zmęczony i wyczerpany. Może wszyscy się ode mnie odwrócili i daremne są moje wyczekiwania, choćby krótkiego listu od bliskich? Minął dzień moich imienin i nowy rok - i wciąż nic. Wreszcie 10 stycznia wiadomość - krótkie widzenie. W głowie kotłują się pytania: co w domu, dlaczego nikt mnie nie odwiedzał, czy wszyscy zdrowi, dlaczego nie dostałem żadnego listu. Żona, jakby zdziwiona tymi pytaniami, odpowiedziała, że nie wiedziała gdzie w ogóle przebywam i jak się starać, żeby się tego dowiedzieć. „Trudno, widocznie nie czuła takiej potrzeby” - pomyślałem.
11 stycznia zrobił się na korytarzu ruch, głośne pokrzykiwania. Nagle otworzyły się drzwi i klawisz wrzasnął: „Murawski, pakować się do wyjścia!”. Nogi się pode mną ugięły. Co czeka mnie w tę mroźną i długą noc? Na pewno transport - tylko jak długo i gdzie? Wciąż nic nie wiadomo o kolegach z celi, których wywieziono w Wigilię. Zbieram swoje manatki, serce mi tak kołacze, że o mało gardłem nie wyskoczy, łzy cisną się do oczu. Może ostatni raz widzę kolegów wspólnej niedoli. Czuję, że zaczyna potwornie boleć mnie głowa, w jednej sekundzie mnóstwo myśli przelatuje przez głowę. Tak mi się trzęsą ręce, że nie mogę zasznurować butów. Wielkie szczęście, że wczoraj miałem widzenie z żoną. Powiedziała mi, że mam sine usta i uszy, pytała, co się ze mną dzieje. Ale to było wczoraj. Co zrobią ze mną dziś?
Rzeczy składam na rozłożonym kocu, niezgrabnie mi to idzie. Koledzy stoją nade mną kołem, patrząc w milczeniu. Ciszę przerywa Leszek Martin, mówiąc: „Gdzie te s... wloką tego dziadka”. Byłem najstarszy wiekiem w celi, miałem bialutką głowę - później powiedziano mi, że w więzieniu do reszty osiwiałem.
Po dłużej chwili na korytarzu odbyła się zbiórka z manelami, które trzeba było zdać do magazynu więziennego. Według listy ustawiono nas trójkami do szczegółowej rewizji osobistej, ciężkie kraty otworzyły się na całą szerokość, padła komenda „Naprzód marsz!”. Gdy maszerowaliśmy do wyjścia, w wąskim i nieoświetlonym przejściu stała młoda, bardzo drobna pielęgniarka, która dyskretnie wciskała nam w ręce małe buteleczki z lekarstwami. Były to przeważnie witaminy, które potem nam się bardzo przydały. To było zaskoczenie - oto pracownica służby więziennej okazuje nam tyle serca. Jakżesz wiele wdzięczności było w naszych oczach. Przecież mogła mieć z tego powodu nieprzyjemności. Jeszcze długo potem mówiliśmy między sobą, jakież to w tym małym ciele ogromne serce i jeszcze większy duch. Jeszcze dziś ucałowałbym za to te drobne rączki.

Obraz siódmy: w Nysie nie śmierdzi

Na więziennym dziedzińcu czekały na nas budy więźniarek, do których wpychano nas po wyczytaniu nazwiska. W środku tliło się maleńkie światełko i siedział zomowiec z kałasznikowem gotowym do strzału. Co jakiś czas wymachując pałą przypominał nam, że w czasie jazdy wszelkie rozmowy są kategorycznie zakazane, a jak nie będziemy posłuszni, to on nam o tym przypomni. Było duszno i ciasno, szeptem mówiliśmy, czy jedzie tylko nasza jedna buda, czy kolumna. Bo jeśli tylko nasza, to będzie z nami źle. Podróż się dłużyła. W końcu nikt już nie wiedział, jak długo jedziemy. Najgorsze było to, że jechaliśmy późną nocą i w nieznanym kierunku. Samochodem tak rzucało, że wydawało się, iż jedziemy polną drogą. Niektórzy szeptali, że wiozą nas na poligon, do lasu. Rosło napięcie, co było widać po twarzach. Ci, którzy siedzieli obok mnie, mieli łzy w oczach. Zomowiec obserwował nas z niekłamanym niepokojem, co chwilę szczerząc ze złości zęby.
Na miejscu okazało się, że jechaliśmy w kolumnie. Trafiliśmy do zakładu karnego w Nysie. Zaczęto rozprowadzać nas po pawilonach i celach. Pierwsze wrażenie - pozytywne. Podłoga w celi z parkietu, nie to co przy Kleczkowskiej we Wrocławiu, gdzie posadzka była z kamieni - tak jak jezdnia na ulicy. W Nysie - zimna woda w umywalce, ale w ogóle jest! Łóżka ze sprężynami, materac suchy, w celi nie śmierdzi stęchlizną. Zupełnie nieźle, jak na warunki więzienne. Tylko blendy w oknach i świata nie widać. Ale już nowi ludzie, nowe wrażenia i nowe znajomości. Po kilku dniach już chyba wszystko o sobie wiedzieliśmy - kto z jakiego zakładu, wydziału lub uczelni. Każdy musiał podać takie dane, żeby nie wzbudzić u innych podejrzeń, że jest „wtyką” SB. Chociaż i takich przypadków nie dało się na pewno uniknąć.

W następnym odcinku m.in. o odwiedzinach biskupa Nossola, chrześcijańskim wyrzeczeniu zemsty i więziennym uniwersytecie.