W Krzesimowie, w budynkach miejscowego majątku ziemskiego, w latach 1944-46 znajdował się obóz pracy, fila więzienia na zamku w Lublinie. Jak wiele obiektów tego rodzaju, został skazany na zapomnienie i zafałszowanie historii. Dopiero w latach 90. XX wieku zaczęto ujawniać bezimienne groby setek pomordowanych tu więźniów, szukać śladów i dowodów zbrodni.

Dolina Krzyży

Z inicjatywy ,,Jaworzniaków”, członków lubelskiego oddziału Związku Młodocianych Więźniów Politycznych lat 1944-56, miejsce to zostało godnie upamiętnione. Powstała „Dolina Krzyży”; znajduje się tu obelisk z tablicami pamiątkowymi, zawierający ziemię katyńską, bezimienne krzyże oraz Droga Krzyżowa. Każda stacja oznaczona jest dodatkowo kamieniem z wypisanym oznakowaniem cząstek polskiej Golgoty. Jest Krzesimów, Zamek Lubelski, więzienia we Wronkach, Fordonie i Jaworznie; jest Katyń i Golgota Wschodu: łagry, deportacje na Kresach i Sybir. Kolejne stacje oznaczone są jako Żołnierze Wyklęci i lata 1956, 1970, 1981. Ostatnia, zamiast daty śmierci ks. Jerzego Popiełuszki, ma napis: „Zło dobrem zwyciężaj”. Krzesimowski cmentarz otoczony jest opieką lokalnego społeczeństwa, szczególnie miejscowej Szkoły Podstawowej im. „Jaworzniaków” oraz władz gminy Mełgiew. Z inicjatywy dyrektor szkoły w Mełgwi, Haliny Załogi, w okresie Wielkiego Postu odbywają się tu nabożeństwa Drogi Krzyżowej z udziałem społeczności szkolnej i okolicznych mieszkańców. W tym roku to środowiskowe spotkanie modlitewno-patriotyczne odbyło się już po raz ósmy.

Wielkopostne nabożeństwo

Nabożeństwo poprowadził proboszcz ks. Dariusz Moczulewski. Uczniom i nauczycielom towarzyszyli księża katecheci: ks. Rafał Lewandowski i ks. Paweł Szczygliński. Oprawę muzyczną przygotował zespół uczniowsko-nauczycielski pod kierunkiem katechety Andrzeja Mędzelewskiego. W nawiązaniu do oznakowania kolejnych stacji, Halina Załoga wraz Magdaleną Mazurek-Ścirka ze szkoły w Krzesimowie przygotowały rozważania, łączące treści religijne, historyczne i patriotyczne. - Spotykamy się w miejscu kaźni i ofiary, aby głośno wyznać, że w tym trudnym okresie naszej historii jesteśmy przy Chrystusie. Te kamienie pod krzyżami stacji Drogi Krzyżowej wołają o naszą modlitewną pamięć i przypominają ogrom niewinnego cierpienia. Krzesimowska Golgota, ufundowana przez przedstawicieli Żołnierzy Wyklętych, uświadamia nam, że walka w obronie niepodległości, godności i wiary toczy się ciągle, jak ciągle trwa walka z ateizmem, zgorszeniem i skarleniem ducha - powiedziała H. Załoga.

Droga Krzyżowa miała godną oprawę; prowadzili ją harcerze z towarzyszeniem szkolnego sztandaru, kłaniającego się w hołdzie poległym za wolność naszej ojczyzny. Przy każdym krzyżu stały honorowe warty ze zniczami pamięci i leżały wiązanki biało-czerwonych kwiatów. Poruszające słowa rozważań, przypominających epizody z polskiej najnowszej historii, czytanych przez uczniów i panią dyrektor, dopełniał śpiew zespołu muzycznego. Była to wzruszająca lekcja patriotyzmu i wiary, a postawa miejscowych nauczycieli wskazuje, że mieszkańcy Mełgwi i Krzesimowa mogą być spokojni o to, komu powierzają wychowanie swoich dzieci.