Reklama

Odsłonięcie pamiątkowej tablicy w brańskiej świątyni

Pamięci żołnierza-górnika

W latach 1949-1959 ponad 210 tysięcy młodych Polaków odbywało służbę wojskową w kopalniach węgla kamiennego, rudy uranu czy też kamieniołomach. Była to celowa polityka stosowana przez ówczesny reżim komunistyczny, mająca na celu pozbawienie jakichkolwiek dążeń narodowych najbardziej aktywnych przedstawicieli młodego pokolenia. Wyczerpująca praca w nieludzkich warunkach pozbawiła życia ponad tysiąc młodych ludzi. Wśród nich był wywodzący się z Oleksina koło Brańska Kazimierz Prusator, który w 1954 r. zginął w kopalni „Wujek”.

Ks. prał. Janusz Łoniewski - proboszcz brański i ks. Daniel Radziszewski koncelebrowali w niedzielę 2 października Mszę św. w intencji Kazimierza Prusatora i innych poległych w tamtych czasach żołnierzy - górników. Uroczystość odbyła się z inicjatywy Związku Represjonowanych Politycznie Żołnierzy Górników. Wieloletnie starania w tym kierunku czyniła wdowa po zmarłym Kazimierzu - Adela Prusator. Dzięki pomocy wójta brańskiego Krzysztofa Jaworowskiego oraz gminnych władz samorządowych oddano hołd ofierze stalinowskich represji.
Podczas nabożeństwa ks. J. Łoniewski powiedział m.in.: „Wszyscy młodzi ludzie, którzy zamiast do wojska trafiali do kopalni, uważani byli za wrogów ludu. Katorżniczą pracą zamierzano wybić im z głowy myśli o innej ojczyźnie niż socjalistyczna. Wielu nie wytrzymało nadludzkiego wysiłku, a ci, co przeżyli, oddają im dzisiaj cześć”.
Uroczystości kościelne zakończyły się odsłonięciem przez wójta, K. Jaworowskiego, pamiątkowej tablicy. Towarzyszyły mu przy tej ceremonii Adela Prusator z córką Krystyną. Aktu poświęcenia dokonał proboszcz ks. J. Łoniewski.
Ciężkie chwile przeżywała w latach pięćdziesiątych żona Józefa Prusatora, która dzisiaj wspomina: „Nie nażyłam się ze swoim Kazikiem zbyt długo - mówi wdowa A. Prusator. - Po dwóch latach małżeństwa został powołany do wojska. Miesiąc przed odjazdem urodziła się nasza jedyna córka Krysia. Po czerech miesiącach od pójścia do wojska przyszedł telegram informujący o jego śmierci. Łzy, żal, cierpienie. On miał tylko 21 lat - mówi ze smutkiem pani Adela. Mimo młodego wieku, nigdy nie wyszła za mąż. Godnie wychowała jedyną córkę, która dzisiaj wspomina: „Jakiż ja miałam całe życie żal, iż nie było mi dane wychowywać się w pełnej rodzinie. Chociaż nigdy ojca nie widziałam, to zawsze za nim tęskniłam. Ludzie mówią, że jestem do niego podobna. Przynajmniej mogę sobie wyobrazić, jak wyglądał” - mówi Krystyna Śmietałło.
W sali konferencyjnej Urzędu Gminy w Brańsku odbyła się dalsza część uroczystości, podczas której pośmiertnie odznaczono Kazimierza Prusatora - Krzyżem Represjonowanego Żołnierza Górnika. Takie same krzyże otrzymali wójtowie: z Piekut - Marek Kaczyński, z Juchnowca - Jan Gratkowski i z Brańska - Krzysztof Jaworowski. Wyróżnienie to było podziękowaniem za ich pracę na rzecz ugrupowań kombatanckich i wspieranie inicjatyw związanych z upamiętnianiem czasów dotyczących komunistycznego zniewolenia.

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Niedziela Palmowa w tradycji Kościoła

Szósta niedziela Wielkiego Postu nazywana jest Niedzielą Palmową, inaczej Niedzielą Męki Pańskiej. Rozpoczyna ona najważniejszy i najbardziej uroczysty okres w roku liturgicznym - Wielki Tydzień.

Początki obchodów

Liturgia Kościoła wspomina tego dnia uroczysty wjazd Pana Jezusa do Jerozolimy, o którym mówią wszyscy czterej Ewangeliści. Uroczyste Msze św. rozpoczynają się od obrzędu poświęcenia palm i procesji do kościoła. Zwyczaj święcenia palm pojawił się ok. VII w. na terenach dzisiejszej Francji. Z kolei procesja wzięła swój początek z Ziemi Świętej. To właśnie Kościół w Jerozolimie starał się bardzo dokładnie powtarzać wydarzenia z życia Pana Jezusa. W IV w. istniała już procesja z Betanii do Jerozolimy, co poświadcza Egeria (chrześcijańska pątniczka pochodzenia galijskiego lub hiszpańskiego). Autorka tekstu znanego jako Itinerarium Egeriae lub Peregrinatio Aetheriae ad loca sancta. Według jej wspomnień w Niedzielę Palmową patriarcha otoczony tłumem ludzi wsiadał na osiołka i wjeżdżał na nim do Świętego Miasta, zaś zgromadzeni wierni, witając go z radością, ścielili przed nim swoje płaszcze i palmy. Następnie wszyscy udawali się do bazyliki Zmartwychwstania (Anastasis), gdzie sprawowano uroczystą liturgię. Procesja ta rozpowszechniła się w całym Kościele. W Rzymie szósta niedziela Przygotowania Paschalnego początkowo była obchodzona wyłącznie jako Niedziela Męki Pańskiej, podczas której uroczyście śpiewano Pasję. Dopiero w IX w. do liturgii rzymskiej wszedł jerozolimski zwyczaj urządzenia procesji upamiętniającej wjazd Pana Jezusa do Jeruzalem. Z czasem jednak obie te tradycje połączyły się, dając liturgii Niedzieli Palmowej podwójny charakter (wjazd i pasja). Jednak w różnych Kościołach lokalnych procesje te przybierały rozmaite formy, np. biskup szedł pieszo lub jechał na oślęciu, niesiono ozdobiony palmami krzyż, księgę Ewangelii, a nawet i Najświętszy Sakrament. Pierwszą udokumentowaną wzmiankę o procesji w Niedzielę Palmową przekazuje nam Teodulf z Orleanu (+ 821). Niektóre przekazy podają też, że tego dnia biskupom przysługiwało prawo uwalniania więźniów.

Polskie zwyczaje

Dzisiaj odnowiona liturgia zaleca, aby wierni w Niedzielę Męki Pańskiej zgromadzili się przed kościołem, gdzie powinno odbyć się poświęcenie palm, odczytanie perykopy ewangelicznej o wjeździe Pana Jezusa do Jerozolimy i uroczysta procesja do kościoła. Podczas każdej Mszy św., zgodnie z wielowiekową tradycją, czyta się opis Męki Pańskiej (według relacji Mateusza, Marka lub Łukasza - Ewangelię św. Jana odczytuje się w Wielki Piątek). Obecnie kapłan w Niedzielę Palmową nie przywdziewa szat pokutnych, fioletowych, jak to było w zwyczaju dawniej, ale czerwone. Procesja zaś ma charakter triumfalny. Chrystus wkracza do świętego miasta jako Król i Pan. W Polsce istniał kiedyś zwyczaj, iż kapłan idący na czele procesji wychodził przed kościół i trzykrotnie pukał do zamkniętych drzwi kościoła, wtedy drzwi się otwierały i kapłan z wiernymi wchodził do wnętrza kościoła, aby odprawić uroczystą liturgię. Miało to symbolizować, iż Męka Zbawiciela na krzyżu otwarła nam bramy nieba. Inne źródła przekazują, że celebrans uderzał poświęconą palmą leżący na ziemi w kościele krzyż, po czym unosił go do góry i śpiewał: „Witaj, krzyżu, nadziejo nasza!”.

W polskiej tradycji ludowej Niedzielę Palmową nazywano również Kwietną bądź Wierzbną. W tym dniu święcono palmy, które w tradycji chrześcijańskiej symbolizują odradzające się życie. Wykonywanie palm wielkanocnych ma bogatą tradycję. Tradycyjne palmy wielkanocne przygotowuje się z gałązek wierzby, która w symbolice Kościoła jest znakiem zmartwychwstania i nieśmiertelności duszy. Obok wierzby używano także gałązek malin i porzeczek. Ścinano je w Środę Popielcową i przechowywano w naczyniu z wodą, aby puściły pąki na Niedzielę Palmową. W trzpień palmy wplatano również bukszpan, barwinek, borówkę i cis. Tradycja wykonywania palm szczególnie zachowała się na Kurpiach oraz na Podkarpaciu, gdzie corocznie odbywają się konkursy na najdłuższą i najpiękniejszą palmę.

W zależności od regionu, palmy różnią się wyglądem i techniką wykonania. Palma góralska wykonana jest z pęku witek wierzbowych, wiklinowych lub leszczynowych. Zakończona jest czubem z bazi, jedliny, bibułkowych kolorowych kwiatów i wstążek. Palma kurpiowska powstaje z pnia ściętego drzewka (jodły lub świerka) oplecionego widłakiem, wrzosem, borówką, zdobionego kwiatami z bibuły i wstążkami. Czub drzewa pozostawia się zielony. Palemka wileńska jest obecnie najczęściej świeconą palmą wielkanocną. Jest niewielkich rozmiarów, upleciona z suszonych kwiatów, mchów i traw.

Z palmami wielkanocnymi wiąże się wiele ludowych zwyczajów i wierzeń: poświęcona palma chroni ludzi, zwierzęta, domy. Od dawna istniał także zwyczaj połykania bazi, które to zapobiegają bólom gardła i głowy. Wierzono, że sproszkowane kotki dodawane do naparów z ziół mają moc uzdrawiającą, bazie z poświęconej palmy zmieszane z ziarnem siewnym podłożone pod pierwszą zaoraną skibę zapewnią urodzaj, krzyżyki z palmowych gałązek zatknięte w ziemię bronią pola przed gradobiciem i burzami, poświęcone palmy wystawiane podczas burzy w oknie chronią dom przed piorunem. Poświęconą palmą należy pokropić rodzinę, co zabezpieczy ją przed chorobami i głodem, uderzenie dzieci witką z palmy zapewnia zdrowie, wysoka palma przyniesie jej twórcy długie i szczęśliwe życie, piękna palma sprawi, że dzieci będą dorodne. Poświęconą palmę zatykano za świętymi obrazami, gdzie pozostawała do następnego roku. Palmy wielkanocnej nie można było wyrzucić. Najczęściej była ona palona, popiół zaś z tych palm wykorzystywano w następnym roku w obrzędzie Środy Popielcowej. Znany też był zwyczaj „palmowania”, który polegał na uderzaniu się palmami. Tu jednak tradycja była różna w różnych częściach Polski. W niektórych regionach zwyczaj ten jest związany dopiero z poniedziałkiem wielkanocnym. W większości regionów jest to jednak zwyczaj Niedzieli Palmowej, gdzie „palmowaniu” towarzyszyły słowa: Palma bije nie zabije - wielki dzień za tydzień, malowane jajko zjem, za sześć noc - Wielkanoc.

Dzisiaj, choć wiele dawnych obyczajów odeszło już w zapomnienie - tworzą się nowe. W wielu kościołach można nadal podziwiać kilkumetrowe plamy. Dzieci w szkołach, schole i grupy parafialne prześcigają się w przygotowaniu najładniejszych palm. Często pracom tym towarzyszą konkursy lub konkretne intencje.

CZYTAJ DALEJ

Szkoła w czasie pandemii

2020-03-31 12:16

Arch. ks. Jerzego Babiaka

Z ks. Jerzym Babiakiem, dyrektorem Zespołu Szkół Salezjańskich Salez we Wrocławiu rozmawia Agnieszka Bugała

- Agnieszka Bugała - Księże, sytuacja, w której z powodu koronawirusa znajduje się cały świat jest wyjątkowa. W każdej dziedzinie życia pojawiły się zmiany, ale szczególnie mocno dotyczą one funkcjonowania szkoły. Dzieci i młodzież, ale też nauczyciele biorą udział w wielkim eksperymencie uczenia się przez internet. Jakie kroki podjął Ksiądz, jako Dyrektor Zespołu Szkół, w tym trudnym czasie?

- Ks. Jerzy Babiak - Informacja o zamknięciu szkół była wielkim zaskoczeniem dla nas wszystkich. To oczywiste, że nikt nie spodziewał się takiej sytuacji. Jednak dla mnie, jako dyrektora bardzo dużego zespołu - bo przecież prowadzimy przedszkole, szkołę podstawową, liceum i technikum, w sumie mamy pod opieką ponad 600 dzieci i młodzieży – poza zaskoczeniem nie wywołało to przygnębienia, albo rezygnacji, raczej szybką refleksję: to jest wyzwanie, dzieci i młodzież, będą potrzebować naszego wsparcia. Od razu 11 marca, gdy ta informacja została uprawomocniona, wystosowałem list do rodziców i uczniów nakreślając w nim jak będzie zorganizowana nasza współpraca. Zakomunikowałem, że od 16 marca rozpoczynamy edukację - uczniowie zostają w domach, ale nauka trwa. Jeszcze w niedzielę wieczorem, a więc już 15 marca, pojawiły się materiały do pracy edukacyjnej.

- Dużo mówi się o zawieszaniu się dzienników elektronicznych, przeciążeniu platform edukacyjnych – w jaki sposób poradził sobie Salez?

- Podejrzewaliśmy, że tak może się stać, dlatego wybraliśmy inne rozwiązania, nie korzystamy ani z dziennika Librus, ani Vulcan. Te pierwsze dni były bardzo intensywne i trudne, musieliśmy odbyć wiele godzin konsultacji na temat wyboru narzędzi do uczenia, sposobu porozumiewania się z rodzicami i uczniami, wreszcie metod weryfikowania pracy uczniów. Konstrukcja sposobu uczenia w nowej sytuacji musiała być jasna i czytelna – tego byłem od początku pewien. Ważna była też swoboda pozostawiona nauczycielom i przyjemność, radość, którą mieli z tego czerpać uczniowie. Zaproponowałem konkretne normy, które porządkują naszą zdalną edukację. Głównym narzędziem są tzw. padlety. Tam nauczyciele umieszczają zagadnienia na lekcje i materiały dodatkowe – filmy, quizy. Najpierw przez kilka dni spływały przygotowywane przez nauczycieli padltey, a potem wielką pracę wykonał nasz informatyk, który wszystkie przygotowane materiały zaimportował na strony internetowe, aby wszystko było gotowe i czekało na uczniów. Rodzice i uczniowie zostali po raz kolejny poinformowani, że 16 marca startujemy.

- Taka forma prowadzenia szkoły wymaga zupełnie innych narzędzi – to eksperyment, nie bał się Ksiądz?

- Dla mnie było to nie tylko wyzwanie, ale inspiracja, mobilizacja energii. Od początku byłem też pewien, że najważniejsza w tym, co robimy, jest życzliwość, wyrozumiałość i empatia. Prosiłem też o to naszych nauczycieli. Jesteśmy świadomi, że całodniowy pobyt w domu z dziećmi, równolegle wykonywanie przez rodziców obowiązków zawodowych i obowiązek szkolny jest dla rodzin ogromnym wyzwaniem, dlatego staramy się zapewniać wsparcie tak duże, na jakie w tych warunkach możemy sobie pozwolić. Nauka powinna być przyjemna, miła i sprawiająca uczniom radość. To, co na co dzień jest fundamentem atmosfery Salezu, przenieśliśmy do internetu.

W tej strategii ważny jest dla mnie kontakt z rodzicami, dlatego już w pierwszym dniu przygotowaliśmy ankietę, którą rodzice bardzo szybko wypełnili, a wśród odpowiedzi – w skali szkolnej – wystawili nam wysokie oceny, piątki i szóstki. To była bardzo ważna informacja.

- Czy ankieta sprawdziła też jak w nowej sytuacji radzą sobie uczniowie?

- Oczywiście, pytamy też o samopoczucie dzieci. Na końcu pierwszego tygodnia wszyscy pracowali z entuzjazmem, tylko pojedyncze osoby zgłaszały trudności wywołane izolacją. W ankiecie na koniec tygodnia padło też pytanie o dostępność do urządzeń typu komputer, tablet, czy smartfon i tylko dwie osoby z całego Zespołu Szkół odpowiedziały, że nie mają dostępu. Jednak w naszych warunkach to nie jest problem, stworzyliśmy możliwość wypożyczenia sprzętu dla tych, którzy nie maja go w domu. Feedback w tej rzeczywistości jest dla mnie kluczowy – musimy wiedzieć co poprawić.

Powołaliśmy też grupę wspierającą, pedagoga i psychologa dla osób, które mogą mieć kłopot w odnalezieniu się w tej rzeczywistości.

- Wróćmy do kwestii technicznych - skoro nie korzystacie z dzienników elektronicznych w jaki sposób uczycie tak dużą grupę uczniów?

- Stworzyliśmy autonomiczną bazę dla edukacji i tam się poruszamy. Mamy autorskie adresy mailowe, serwer i strony internetowe, oraz mechanizmy, które uporządkowały pracę klas. Także padlety, o których już mówiłem – tam nauczyciele dowolnie modyfikują scenariusze lekcji. To są scenariusze step by step, czyli uczniowie krok po kroku są wprowadzani w temat nowych zagadnień realizowanych na lekcjach. Wyzwaniem jest ocenianie postępów uczniów – dla klas 8 i maturalnych wybraliśmy klasyczny sposób oceniania, pozostałych uczniów weryfikujemy proponując im do wykonania projekty, które przygotowują w dłuższym czasie. W wypadku ocen najniższych nie wpisujemy ich do dziennika, ale kontaktujemy się z rodzicami, prosimy o sprawdzenie powodów niedotrzymania terminu przesłania projektu i ustalamy nowy termin.

Wyjątkową grupą są klasy egzaminacyjne – maturzyści i ósmoklasiści. Ci uczniowie korzystają z lekcji online na Webexie – wymagało to szkoleń dla nauczycieli. Uczniowie mają lekcje w czasie rzeczywistym, mogą zadawać pytania, itd. Jeśli sytuacja epidemiczna wydłuży się w czasie, podejmiemy próbę prowadzenia lekcji w tej formie również dla pozostałych klas.

- E-edukacja to także wyzwanie dla nauczycieli…

- To prawda, ale to, co jest bezcenne i udaje się w Salezie, to współpraca z nauczycielami. Mimo zmiany warunków rady pedagogiczne wciąż się odbywają, mój kontakt z nauczycielami nie ucierpiał. Od początku, wspólnie, potraktowaliśmy tę sytuację jako wyzwanie, któremu musimy sprostać i zanim jeszcze ministerstwo i samorządy zaczęły mówić o edukacji e-learningowej, my już działaliśmy. Jesteśmy na etapie szlifowania takiej formy edukacji, ale zależy nam, by poza realizowaniem podstawy programowej w domu, w czasie kwarantanny, nasi podopieczni mogli czuć się spełnionymi jako uczniowie.

Dla nas, jako szkoły katolickiej, bardzo ważne jest też, abyśmy nie zatracili wiary w obecność Pana Boga, stąd już od 16 marca, kiedy rozpoczęliśmy e-learningowy Salez, codziennie odbywają się poranne apele ewangeliczne, które o 7.45 transmitujemy na fanpage’u Salezu na Facebooku a także nasze codzienne modlitwy. Przenieśliśmy początek dnia, który na co dzień obowiązuje w szkole, do internetu, abyśmy wszyscy mogli czuć, że szkoła działa, że jesteśmy razem.

- 26 marca wypadał termin wystawienie ocen proponowanych na zakończenie roku szkolnego dla maturzystów, a rada klasyfikacyjna dla klas trzecich wypada 20 kwietnia 2020 r. Jak szkoła poradzi sobie z tymi zobowiązaniami?

- Pracujemy online, klasyfikacyjna rada pedagogiczna również odbędzie się online. Uczniowie, którzy mieli wcześniej zaległości i przed ogłoszeniem stanu epidemicznego nie zdążyli ich nadrobić, otrzymali szansę poprawy, konsultują z nauczycielami problem przez telefon. Oceny zostały wystawione zgodnie z kalendarzem, który to porządkuje.

Maturzystów wspieramy szczególnie – to jest nasza grupa uprzywilejowana, stoją przed egzaminem, który ma realny wpływ na ich dalsze życie. Pozostaję z nimi w stałym kontakcie, również telefonicznym. W tej chwili nie ma żadnych niepokojących sygnałów, pracują spokojnie, są zadowoleni z zaproponowanych przez nas form edukacji online.

- Mówił Ksiądz o Waszym fanpage’u na Facebooku, tam rzeczywiście dużo się dzieje, ale mamy do czynienia z paradoksem – do niedawna szukaliśmy sposobów, aby odciągnąć dzieci i młodzież od internetu, a teraz jest to przestrzeń, w której nie tylko wymieniamy najważniejsze informacje, ale to tam toczy się życie, skomplikowane w czasie izolacji…

- Sytuacja jest wyjątkowa nie tylko dla nas, dorosłych, dla dzieci także. Mamy świadomość, że to jest czas, w którym łatwo popaść w nudę, a nuda jest dla dzieci stanem bardzo niebezpiecznym, dlatego od chwili zamknięcia szkół ogłaszamy wiele konkursów, aby aktywizować, stymulować i zachęcać do podejmowania nowych wyzwań. I w tym właśnie bardzo pomocny jest nasz fanpage.

- Salez postawił na konkursy!

- Był już konkurs na fraszkę, na plakat, na kolaż pt. „Zatrzymać koronawirusa”. Ogłosiliśmy też konkurs pt. „Zaraź nas swoim talentem”, który polega na tym, że uczniowie pokazują, najczęściej kręcąc krótkie filmiki, co potrafią zrobić i tu przykład – gimnastyka na szarfach w domu – film zrobił na nas ogromne wrażenie. Trwają konkursy na czytelnictwo – robimy zdjęcia tych książek, które czytamy i dzielimy się nimi w galerii.

Dla uczniów klas 1-3 zaproponowaliśmy konkurs pt. „Obudzimy wiosnę”. To konkurs recytatorski, który przeprowadzimy w taki sposób, że uczniowie, w przebraniach będą recytować wiersze, a rodzice zarejestrują występ robiąc filmik.

Rzeczywiście, przestrzenią życia szkoły jest teraz nasz fanpage – uważam, że to bardzo ważne, abyśmy się widzieli i wspierali. Nie wiemy, jak ten czas długo potrwa, ale ważne jest, abyśmy się wspierali, ufali Panu Bogu i słuchali służb epidemiologicznych, które nakazują nam zostawanie w domach. Salez jest obecny w domach – o tym piszą i uczniowie i rodzice. Za to dziękuję. Wielkim skarbem jest nasza codzienna modlitwa i świadomość, że mimo tego, co się dzieje, prowadzi nas żywa obecność Jezusa Chrystusa, który jest naszą drogą, a Duch Święty rozświetla i zachęca do nauki. To jest czas przewartościowania – ważny, cenny. Widzimy też wartość wspólnoty Kościoła, której przecież jesteśmy częścią. Modlimy się i pracujemy, nie marnujemy czasu. Ufnie patrzymy przyszłość, która zawsze jest w Bożych rękach.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję