Czwarta encyklika Jana Pawła II, opublikowana 2 czerwca 1985 r., rozpoczyna się od słów Slavorum Apostoli - Apostołowie Słowian. Jest to najkrótsza encyklika Papieża Polaka - Słowianina. Encyklika ta jest poświęcona niezwykłemu dziełu ewangelizacji Europy dokonywanej przez Cyryla i Metodego - dwóch braci z Salonik, miasta leżącego na Bałkanach. We wprowadzeniu do tej encykliki Papież przypomina znamienny fakt: „Biorąc pod uwagę pełną wdzięczności cześć, jaką święci Bracia z Salonik (starożytnej Tesaloniki) cieszą się od wieków, zwłaszcza pośród narodów słowiańskich, i pomny na ich bezcenny wkład w dzieło głoszenia Ewangelii wśród tych ludów, oraz w dzieło pojednania, przyjaznego współżycia, ludzkiego rozwoju i poszanowania wrodzonej każdemu narodowi godności, ogłosiłem 31 grudnia 1980 r. (…) świętych Cyryla i Metodego współpatronami Europy” (SA 1).
Kim są dla Europy jej nowi Patronowie?
Obaj żyli w IX wieku. Pierwszy z nich, Konstantyn, bardziej znany pod zakonnym imieniem Cyryla, zakończył życie w 869 r. w Rzymie, drugi z braci - Metody (prawdopodobnie o chrzcielnym imieniu Michał) odszedł do Pana w 885 r. w Velehradzie na Morawach.
Metody początkowo był zarządcą jednej z prowincji nadgranicznych, gdzie żyło wielu Słowian. Jednak szybko porzucił drogę urzędniczą i został zakonnikiem. Z kolei Cyryl po święceniach kapłańskich był bibliotekarzem archiwum przy kościele św. Zofii w Konstantynopolu. Następnie poświęcił się studiom i życiu kontemplacyjnemu. Dzięki wybitnej mądrości otrzymał przydomek Filozofa.
Na prośbę księcia Moraw, Rościsława skierowaną do cesarza Michała III o „Biskupa i nauczyciela takiego… który by w (naszym) własnym języku prawdziwą wiarę chrześcijańską wykładał” (SA 5, Żywot Konstantyna, XIV, 64) - obaj Bracia udali do rozległego Państwa Wielkomorawskiego. „Byli dobrze przygotowani do powierzonej sobie misji. Wieźli z sobą najpotrzebniejsze teksty Pisma Świętego do czytań podczas nabożeństw liturgicznych, przetłumaczone przez nich na język starosłowiański i spisane nowym, opracowanym przez Konstantyna Filozofa alfabetem (zwanym obecnie cyrylicą), doskonale przystosowanym do dźwięków tej mowy. Misyjnej działalności Braci towarzyszyło znaczne powodzenie, ale również zrozumiałe trudności ze strony wcześniejszej, początkowej chrystianizacji, prowadzonej przez ościenne Kościoły łacińskie” (SA 5).
Kiedy Bracia przebywali w Rzymie, papież Hadrian II potwierdził ważność słowiańskich ksiąg liturgicznych. Po śmierci Cyryla, Metody już jako biskup został legatem papieskim dla ludów słowiańskich. Jego działalność apostolska nie była łatwa. Na skutek powikłań polityczno-religijnych został uwięziony na dwa lata. Po uwolnieniu za wstawiennictwem papieża Jana VIII nieprzerwanie starał się gorliwie pasterzować na ziemiach słowiańskich. Metody, będąc w Konstantynopolu, również od cesarza bizantyjskiego i patriarchy Focjusza uzyskał potwierdzenie pełnej prawowierności swoich misyjnych działań. „Ostatnie lata życia poświęcił przede wszystkim pracy nad dalszymi przekładami Pisma Świętego i ksiąg liturgicznych, dzieł Ojców Kościoła, a także zbioru kościelnych i państwowych praw bizantyjskich” (SA 6).
Jan Paweł II, zamieszczając w encyklice życiorysy świętych Braci, Cyryla i Metodego, ukazuje ich jako dalekowzrocznych misjonarzy, którzy swoją apostolską gorliwością i prawowierną nauką zdobywają uznanie papieży, patriarchów konstantynopolitańskich oraz cesarzy bizantyjskich. Według Papieża Polaka - Słowianina - „ich misjonarska postawa, wyrażająca się w niesieniu nowym ludom prawdy objawionej przy jednoczesnym poszanowaniu ich kulturowej odrębności, pozostała dla Kościoła i misjonarzy wszystkich czasów żywym wzorem” (SA 7).