Wystawa w IPN przybliża zbrodnie ludobójstwa, dokonane w latach 1939-41 przez dwa, wówczas ze sobą sprzymierzone totalitaryzmy. Dokonany we wrześniu 1939 r. przez hitlerowską III Rzeszę i komunistyczny ZSRR IV rozbiór Polski, podpisany w Moskwie 28 września 1939 r., a będący zwieńczeniem paktu Ribbentrop - Mołotow, zapoczątkował bezwzględne represje wobec Polaków, którzy znaleźli się w strefach okupacyjnych, tj. na obszarze Generalnego Gubernatorstwa i na terenach wcielonych do ZSRR. Tajny protokół dodatkowy do traktatu o granicy i przyjaźni z września 1939 r. mówił wprost, iż „obie strony nie będą tolerowały na swoich obszarach żadnej agitacji polskiej, oddziałującej na tereny drugiej strony. Wszelką tego typu agitacje będą na swoich terenach likwidować w zarodku i będą informować się wzajemnie o wskazanych dla tej działalności środkach”. Pomiędzy październikiem 1939 r. a marcem 1940 r. odbyło się kilka niemiecko-sowieckich konferencji (m.in. we Lwowie, Krakowie i Zakopanem), na których oficjalnie omawiano sprawy wzajemnej „współpracy”, które cementowały współdziałanie agresorów. Konferencje stały się symbolem ścisłej współpracy III Rzeszy i ZSRR.
Tragicznym świadkiem tych wydarzeń, o których opowiada wystawa, na terenie ZSRR jest Katyń, Charków czy Miednoje. Osobna część ekspozycji przypomina dotychczas najsłabiej poznaną część zbrodni katyńskiej, przybliża ofiary z tzw. listy białoruskiej i ukraińskiej, z której ponad 7 tys. osób ukryto w nieznanych miejscach. Prawdopodobnie część z nich spoczywa w Bykowi pod Kijowem. Na terenach poszczególnych dystryktów Generalnego Gubernatorstwa była to - realizowana od 30 marca 1940 r. - akcja AB (Ausserordantliche Befriedungsaction), w wyniku której zamordowano przeszło 35 tys. polskich działaczy politycznych i społecznych. Agresorzy stosowali w tym samym czasie podobne metody represji, prześladowań i eksterminacji. Za najgroźniejszych uznali tych samych przeciwników - elitę społeczeństwa polskiego. Szczególnie prześladowani byli działacze polityczni, naukowcy, oficerowie WP, policjanci, księża, lekarze i nauczyciele.
Poszczególne plansze przypominają te tragiczne wydarzenia. Zobaczymy na nich twarze ofiar oraz miejsca makabrycznych zbrodni. Przeczytamy krótkie, bezduszne rozkazy likwidacji tysięcy ludzi, podejmowane na najwyższych szczeblach władz III Rzeszy i ZSRR. Stawia to pytania o zakres wzajemnej współpracy niemieckich nazistów i sowieckich komunistów oraz daje prawdziwy obraz działalności obu władz okupacyjnych.