Lata, w których przypadło mu żyć i działać należały do szczególnie trudnych. Był to czas rozbiorów, niewoli narodowej, lata powszechnego niedostatku i biedy, czas napięć i przeobrażeń społecznych. Zmienia się krajobraz i dawny styl życia. Powstaje wielki przemysł, kopalnie, huty i fabryki. Przybywa ludzi, rosną miasta, rodzi się nowa klasa społeczna - robotnicy. Trudna była też sytuacja Kościoła. Wśród tysięcy mieszkających katolików pracowało niewielu kapłanów. Brakowało świątyń i kaplic. Przez długie lata na czoło wysuwać się będą dwa zagadnienia: walka o niepodległość i wyzwolenie społeczne. Gorącym orędownikiem tych spraw, gorliwym apostołem odrodzenia religijnego i narodowego stał się ks. Grzegorz Augustynik.

Budowniczy bazyliki

Wielkie są dokonania duszpasterskie Proboszcza parafii Matki Bożej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej. To czas owocnej posługi kapłańskiej, społecznej i patriotycznej. Parafię zamieszkiwało wówczas 18 tys. ludzi. Liczba poszukujących pracy stale rosła. W tych warunkach pilną potrzebą stała się budowa nowego kościoła. Inżynier architekt Józef Pomianowski zaprojektował monumentalną neogotycką świątynię o wymiarach 68 m długości, 30 m szerokości i 30 m wysokości. Dzięki darom robotników i wysiłkom Księdza Proboszcza, 29 września 1912 r. biskup kielecki A. Łosiński mógł dokonać konsekracji świątyni Matki Bożej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej. Warto podkreślić, że podczas pobytu w Rzymie w 1900 r. ks. Augustynik uzyskał dla tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Wówczas taki tytuł nosiła tylko bazylika na Wawelu.

Na ratunek biednym

Ks. Augustynik trafnie rozpoznał znaki czasu, takie jak: kwestia robotnicza, niewola narodowa pod zaborami, nędza materialna i duchowa, słaba religijność, ateizujący socjalizm. Działaniami duszpasterskimi starał się odpowiedzieć na potrzeby wiernych. Charytatywną pomocą objął szerokie kręgi potrzebujących. Powołał do życia „Towarzystwo pomocy dla biednych dzieci”, które utrzymywało 4 ochronki, „Towarzystwo porady lekarskiej dla biednych dzieci”, „Towarzystwo pomocy dla kształcącej się młodzieży”, „Komitet Ratunkowy” dla dotkniętych losowym nieszczęściem. Opieką duszpasterską zostali otoczeni ludzie pracy. Celem założonego „Stowarzyszenia Robotników Chrześcijańskich” było podniesienie poziomu moralnego oraz materialnego życia robotników, a także obrona ich praw pracowniczych. Działało też „Stowarzyszenie Służących Katolików św. Zyty”.
Odrodzenie i uszlachetnienie człowieka musi dokonać się przez życie wiarą, w przyjaźni z Bogiem. Najwięcej wysiłków i starań podejmował ks. Augustynik w tej dziedzinie. Niestrudzenie głosił Słowo Boże, katechizował, spowiadał, zachęcał do częstej Komunii św. i adoracji Najświętszego Sakramentu. „Bractwo Matki Bożej Anielskiej i Adoracji Najświętszego Sakramentu” skutecznie realizowało te zadania. Kult Matki Bożej i Świętych miał przybliżać wzory człowieczeństwa i dawać duchowe siły.

Ojczyznę kochał jak życie

Ks. Augustynik nigdy nie pogodził się z niewolą narodową. Wierzył, że Polska znowu zmartwychwstanie i wiele czynił, by rzeczywiście tak się stało. Wyznał kiedyś: „Ojczyznę kochałem jak własne życie i każdy ruch jej wyswobodzenia witałem z radością”. Wytrwale budził polskiego ducha. Uroczyście w tej parafii obchodzone były rocznice narodowe: 500-lecie zwycięstwa pod Grunwaldem, 3 Maja, rocznice bohaterów narodowych - Skargi, Kościuszki, Traugutta, Krasińskiego. Jako jeden z pierwszych ks. Grzegorz podjął starania o beatyfikację królowej Jadwigi.
W Dąbrowie Górniczej przyjął bp. Władysława Bandurskiego i legionistów. Dla nich napisał i wydał modlitewnik. Warto nadmienić, iż ks. Augustynik jest autorem 47 pozycji książkowych. Są wśród nich: książeczki do nabożeństw i nowenn, życiorysy świętych, katechizmy, pisma wspomnieniowe, patriotyczne, polemiczne. Najbardziej znana jest „Miłość Boga i Ojczyzny w życiu i czynach Świątobliwej Wandy Malczewskiej”.
W 1916 r. na skutek decyzji biskupa kieleckiego, ks. Augustynik składa rezygnację z probostwa w Dąbrowie Górniczej. Korzystając z zaproszenia zaprzyjaźnionego biskupa kujawskiego Stanisława Zdzitowieckiego, na 5 lat obejmuję parafię Łask. Podeszły wiekiem i schorowany przenosi się na Jasną Górę. Jako oblat pauliński i ceniony spowiednik służy tutaj przez 8 lat, do końca swoich dni. W uznaniu zasług otrzymał tytuł prałata szambelana Jego Świątobliwości Papieża Piusa X i godność kanonika kaliskiego. Odznaczony był komandorią papieskiego orderu „Pro Ecclesia et Pontifice” orderem „Polonia Restituta” i „Krzyżem Legionowym”.

Wzór i patron

Pod koniec października 1929 r. ciężko chory ks. Augustynik zostaje umieszczony w szpitalu ojców bonifratrów w Krakowie. Tam umiera 10 listopada 1929 r. Doczekał wolnej Polski. Na usilne starania i prośby pogrzeb ks. Augustynika odbył się w Dąbrowie Górniczej. Ukochanego duszpasterza i opiekuna, jak pisała ówczesna prasa „pożegnano królewskim pogrzebem” z udziałem tysięcy ludzi. Spoczywa w kaplicy Porcjunkula.
Z racji niezwykłej osobowości i dokonań, dzięki trafnemu odczytaniu znaków czasu, ks. Grzegorz Augustynik pozostaje wspaniałym wzorem i patronem gorliwej, autentycznej i owocnej posługi w czasach nowej ewangelizacji, w zmieniającej się współczesnej rzeczywistości.