Cztery dni temu - w Środę Popielcową - z całym Kościołem, rozpoczęliśmy Wielki Post. Kapłani posypywali nam głowy popiołem. Ten znak symbolizuje przemijanie ludzkiego życia, wzywa do pokory i pokuty; oznacza także duchowe oczyszczenie.

Potrzebujemy wewnętrznego oczyszczenia, by owocnie przeżyć święta Zmartwychwstania Pańskiego. Wielki Post trwa 40 dni. Jest to święty czas wejrzenia we własne sumienie przez udział w wielkopostnych rekolekcjach, przez umartwienie ciała i pokutę ku przemianie życia. W duchu pokory musimy uznać, że jesteśmy grzeszni. Wielekroć zaciągamy winy z powodu grzechów popełnionych wobec Boga i drugiego człowieka. Każdy grzech jest obrazą Boga. Grzech śmiertelny niszczy miłość w sercu człowieka wskutek poważnego wykroczenia przeciw prawu Bożemu. Odwraca on człowieka od Boga, który jest jego celem ostatecznym i szczęściem. Grzech powszedni osłabia miłość i jest przejawem nieuporządkowanego przywiązania do dóbr stworzonych.

Do grzechu, czyli nieposłuszeństwa wobec Boga i Jego prawa, kusi nas szatan. Jak słyszeliśmy w dzisiejszym pierwszym czytaniu liturgicznym, w raju zwiódł on pierwszych rodziców Adama i Ewę. Szatan okłamał ich, że nieposłuszeństwo wobec Boga da im poznanie dobra i zła i uczyni równymi Stwórcy.

W drugim czytaniu św. Paweł Apostoł ukazuje skutki grzechu pierwszych rodziców: "przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech śmierć, i w ten sposób śmierć przeszła na wszystkich ludzi..." (Rz 5, 12).

W Ewangelii, której wysłuchaliśmy, opisane jest rzeczywiste wydarzenie, jak szatan kusi do nieposłuszeństwa wobec Boga Ojca nawet poszczącego na pustyni Chrystusa - Syna Bożego. Krótkim okrzykiem: " Idź precz, szatanie!" Jezus odrzucił jego zwodnicze obietnice. "Wtedy opuścił Go diabeł" (Mt 4, 11). Chrystus ukazał nam, jaką postawę winniśmy zajmować wobec wszelkich pokus szatańskich. Dał nam także moc opierania się złemu.

Ta moc jest zawarta w sakramentach świętych, w które Chrystus wyposażył Kościół. Sakramenty są skutecznymi znakami łaski, działają one mocą zbawczego dzieła Chrystusa, dokonanego raz na zawsze na drzewie krzyża. W sakramentach, zwłaszcza w Eucharystii, Jezus Chrystus najpełniej działa w celu przemiany człowieka (Katechizm Kościoła Katolickiego 1074). Jako Syn Boży swoją śmiercią i zmartwychwstaniem wyrwał nas z mocy szatana i uwolnił od śmierci oraz przeniósł do Królestwa Ojca (KKK 1086).

Wielki Post jest czasem sposobnym do rozważenia, kto i za jaką cenę wyrwał nas z mocy szatana. Jest czasem odnowienia naszego życia sakramentalnego i pogłębienia świadomości, że jesteśmy wszczepieni w powszechny sakrament zbawienia, jakim jest Kościół. Przez liturgię świętą Chrystus kontynuuje w swoim Kościele, z Kościołem i przez Kościół dzieło naszego zbawienia. Liturgia oznacza sprawowanie kultu Bożego, sakramentów, głoszenie Ewangelii i pełnienie uczynków miłości. Jest ona dziełem Chrystusa.

Pierwszym sakramentem jest chrzest. On wyzwala z grzechu pierworodnego i daje łaskę uświęcającą, godność dziecka Bożego i czyni nas dziedzicami Królestwa Niebieskiego. Zobowiązuje do wyznawania przed ludźmi wiary, którą ochrzczony otrzymał od Boga za pośrednictwem Kościoła. Wyciska na jego duszy niezatarte znamię - pieczęć. Chrzest otwiera możliwość korzystania z sakramentów bierzmowania, Eucharystii, pokuty, namaszczenia chorych, święceń kapłańskich i małżeństwa.

Sakrament bierzmowania ściślej wiąże ochrzczonych z Kościołem. Otrzymują oni szczególną moc Ducha Świętego oraz Jego dary: męstwa, mądrości, rozumu, umiejętności, rady, pobożności i bojaźni Bożej. Także ten sakrament wyciska na duszy niezatarte znamię. Zobowiązuje on do dawania życiem świadectwa wierności Chrystusowi, do szerzenia wiary słowem i czynem oraz do bronienia jej. Przez sakrament pokuty miłosierny Bóg udziela pod określonymi warunkami przebaczenia zniewagi wyrządzonej Bogu i pojednania z Kościołem. Przez święte namaszczenie chorych i modlitwę kapłanów cały Kościół poleca chorych cierpiącemu i uwielbionemu Panu Jezusowi, aby ich podźwignął i zbawił. Ci wierni, którzy otrzymali sakrament święceń kapłańskich, są ustanowieni szafarzami tajemnic Bożych, aby w imię Chrystusa, karmili Kościół słowem i łaską Bożą. Wreszcie małżonkowie chrześcijańscy na mocy sakramentu małżeństwa, przez który wyrażają tajemnicę jedności i płodnej miłości pomiędzy Chrystusem i Kościołem oraz w niej uczestniczą, wspomagają się wzajemnie we współżyciu małżeńskim oraz rodzeniu i wychowaniu potomstwa dla zdobycia świętości, otrzymują łaskę stanu (Lumen gentium 11).

Sakrament chrztu i sakrament bierzmowania prowadzą do centrum życia chrześcijańskiego, którym jest sakrament Najświętszej Eucharystii. Inne sakramenty wiążą się ze świętą Eucharystią i do niej zmierzają. Eucharystia oznacza i urzeczywistnia komunię życia z Bogiem i jedność Ludu Bożego, przez którą Kościół jest sobą. Jest ona szczytem działania, przez które Bóg w Chrystusie uświęca świat ( KKK 1324 nn.). Sakrament Eucharystii nazywamy Najświętszą Ofiarą, ponieważ uobecnia ona jedyną ofiarę Chrystusa Zbawiciela i włącza w nią ofiarę Kościoła. Używa się też nazwy Ofiara Mszy świętej, ponieważ dopełnia i przewyższa wszystkie ofiary Starego Przymierza (KKK 1330) . Do jej sprawowania w czasie Ostatniej Wieczerzy ustanowieni zostali kapłani Nowego Przymierza (KKK 1337). Odprawiając Mszę św., ponawiają na ołtarzu w sposób bezkrwawy Ofiarę Krzyża. Sprawują ją na pamiątkę tego, co uczynił Chrystus w wigilię swojej męki i ofiarują w intencji wiernych.

W akcie przeistoczenia, kiedy klęczymy, Chrystus, posługując się ustami i rękami kapłana, mocą Ducha Świętego przemienia przaśny chleb w swoje Ciało, a wino w swoją Krew. Nasz Zbawiciel zostawił nam swoje Ciało i Krew jako pokarm, abyśmy się nim posilając, bezpiecznie doszli do celu - miejsca zbawionych. Eucharystia karmi i kształtuje Kościół, "ponieważ - jak mówi św. Paweł Apostoł - jeden jest chleb, przeto my, liczni, tworzymy jedno Ciało. Wszyscy bierzemy z tego samego chleba" (1Kor 10, 17).

Od zarania chrześcijanie obchodzili niedzielę jako święty dzień Zmartwychwstania Pańskiego i świętowali żywą obecność Zmartwychwstania, celebrując Najświętszą Eucharystię. Szczególnie w tym dniu trwali w nauce Apostołów i we wspólnocie, w łamaniu chleba i modlitwach ( Dies Domini 31). Ten dzień nazywamy niedzielą.

Podczas niedzielnej Mszy św. chrześcijanie szczególnie mocno przeżywają to, czego doświadczyli Apostołowie wieczorem w dniu Paschy, gdy Zmartwychwstały objawił się im w Wieczerniku. W tej niewielkiej wspólnocie uczniów, stanowiącej zalążek Kościoła, był w pewien sposób obecny Lud Boży wszystkich czasów (DD 33).

Ojciec Święty Jan Paweł II poucza nas w liście apostolskim o świętowaniu niedzieli - że Eucharystia niedzielna ukazuje szczególnie wyraziście kościelny wymiar tego dnia (DD 34). Naznaczeni znamieniem sakramentu chrztu zobowiązani są moralnie do uczestnictwa w niedzielnej Mszy św. Ojciec Święty upomina rodziców, aby wychowywali swoje dzieci do udziału we Mszy św. niedzielnej. Mają ich wspomagać katecheci i wyjaśniać dzieciom, jak istotne jest uzasadnienie obowiązku niedzielnego ( DD 36).

Obserwujemy niepokojące zjawisko, że dzieci rodziców katolickich licznie uczestniczą w katechizacji, a w małej liczbie uczestniczą w niedzielnej Mszy św. Wydaje się, że nie rozumieją istoty tego obowiązku, aby przeżyć wspólnotę wiary w czasie sprawowania sakramentu Eucharystii. Przemiany cywilizacyjne zacierają świętość niedzieli, jako dnia Pańskiego i pamiątki Zmartwychwstania Chrystusa. Tej fali laicyzacji wierni, pomni na Boże Przykazanie: "Pamiętaj, abyś dzień święty święcił", nie powinni się poddawać.

Zanika także zwyczaj zamawiania intencji Mszy św. w określonych potrzebach. Msza św. ma najwyższą moc oczyszczającą i upraszającą Boże błogosławieństwo. Każdemu człowiekowi jest potrzebne w życiu codziennym pomoc nadprzyrodzona. Najwięcej potrzebują tej pomocy zmarli. Winniśmy o nich pamiętać w naszych modlitwach prywatnych i uczestniczyć w zamawianych Mszach św.

Nasz Pan Jezus Chrystus zostawił nam środki oczyszczenia i uświęcenia w postaci sakramentów. Ich sprawowanie zlecił Kościołowi. Korzystajmy z nich, szczególnie w tym świętym czasie Wielkiego Postu; odnówmy nasze życie sakramentalne.

Wszystkim, którzy ten wysiłek podejmują, błogosławię w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego

Łowicz, 26 stycznia 2002 r.