Nie mogąc i nie mając prawa zapomnieć o tych, którzy stali się ofiarami akcji wysiedleńczej, mieszkańcy Grabowca i okolic jak co roku spotkali się na uroczystościach upamiętniających bolesne wydarzenia z 1943 r. Tym razem miały one miejsce 20 lutego, dokładnie w ich 68. rocznicę, a przewodniczył im bp Mariusz Leszczyński. Mszę św. w intencji wysiedlonych i pomordowanych w czasie II wojny światowej poprzedziło złożenie kwiatów pod pomnikiem poświęconym Bohaterom Rzeczpospolitej Grabowieckiej.
W okolicznościowej homilii bp Leszczyński podkreślał konieczność odnawiania i pielęgnowania naszej tożsamości narodowej, konieczność zachowania pamięci o naszej przeszłości, o naszych dziejach, wobec postawy świata, który coraz częściej posługuje się półprawdami i groźnymi stereotypami. - Dobrze, że dzisiaj w Grabowcu spłacamy dług wdzięczności wobec naszej ojczyzny. Wobec pokolenia wojny i okupacji. Wobec naszych braci i sióstr wysiedlonych 68 lat temu z tej polskiej, rodzinnej ziemi przez hitlerowców. Dobrze, że w ten sposób odnawiamy pamięć i tożsamość o chlubnych i bolesnych dziejach naszego narodu - mówił ks. Biskup. - Niech ta dzisiejsza rocznica będzie, przede wszystkim dla młodego pokolenia cenną lekcją życia, cenną lekcją historii, zwłaszcza, że żyją jeszcze - dzięki Bogu - jej świadkowie.
Po Mszy św. jej uczestnicy przemaszerowali do Zespołu Szkół im. Henryka Sienkiewicza, gdzie w hali sportowej miał miejsce dalszy ciąg uroczystości. Ich centralnym punktem było wręczenie medali „Pro Memoria” osobom zasłużonym dla społeczności lokalnej, które na przestrzeni lat - czy to poprzez świadectwo życia, czy też historyczne publikacje, czy przez inicjatywy mające na celu pielęgnowanie pamięci o walkach niepodległościowych narodu polskiego - przyczyniały się do budowania dziedzictwa historyczno-kulturowego naszego regionu. Znaleźli się wśród nich: niezwykle ceniona doktor Regina Boczkowska, inspiratorka budowy nowego Ośrodka Zdrowia w Grabowcu i jego wieloletni kierownik, odznaczona za pracę zawodową i społeczną Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Honorową Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego; darzony szacunkiem i miłością - zwłaszcza przez mieszkańców Ornatowic, dumnych ze swojego wielkiego Rodaka - ks. prof. dr hab. Franciszek Greniuk, żołnierz AK, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Lublinie, kierownik Katedry Historii Teologii Moralnej na Wydziale Teologii KUL, wikariusz generalny i kanclerz Kurii Diecezjalnej w Zamościu, autor ponad 260 publikacji, odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski; Wacław Jaroszyński, prawnik pasjonujący się historią Grabowca, czego wyrazem są jego publikacje, w tym wspomniana wyżej pozycja „Siedem wieków Grabowca”. W czasie II wojny światowej działał w AK; za tę działalność, w 1945 r., został zesłany na Ural. Inicjator założenia w Grabowcu „Chóru 700-lecia” - znanego w latach 1967-70 w całym województwie lubelskim. Szczycący się tytułem Honorowego Obywatela Grabowca. Beata Kozaczyńska, doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, adiunkt w Instytucie Pedagogiki Akademii Podlaskiej w Siedlcach, autorka niezwykle cennej publikacji „Losy dzieci z zamojszczyzny wysiedlonych do powiatu siedleckiego w latach 1943-1945”, mającej na celu ukazanie nieznanych epizodów związanych z deportacją dzieci z Zamojszczyzny do powiatu siedleckiego, począwszy od chwili wysiedlenia i opuszczenia rodzinnego domu, przez pobyt w obozie przejściowym w Zamościu. Marian Nowogrodzki, mieszkaniec Żurawlowa, od lat zatroskany o upamiętnianie miejsc, osób i wydarzeń związanych z walkami niepodległościowymi i działalnością narodowo-wyzwoleńczą, inicjator i organizator lokalnych uroczystości patriotycznych, reprezentujący również grabowieckie środowisko kombatanckie poza granicami gminy.
Medale „Pro Memoria” zostały wręczone przez gościa z Warszawy, pana Dariusza Pawłosia, prezesa Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie. Podczas uroczystości nie mogło zabraknąć okolicznościowych przemówień. Wygłosiły je zarówno osoby uhonorowane medalami, przedstawiciele lokalnych władz samomorządowych i instytucji, jak i goście, wśród których znalazł się również poseł na Sejm RP i prezes Światowego Związku Żołnierzy AK Okręg Zamość, pan Sławomir Zawiślak. Ostatnim punktem obchodów 68. rocznicy wysiedlenia Grabowca i okolic był program artystyczny, z którym wystąpiła młodzież Zespołu Szkół im. H. Sienkiewicza w Grabowcu. Syci wzruszeń, wspomnień i wrażeń uczestnicy niedzielnych uroczystości udali się na wspólny posiłek. Dzień 20 lutego br. na pewno zapamiętamy na długo, a treści, które mu towarzyszyły z pewnością przyczynią się do odnowienia naszej narodowej pamięci i tożsamości.