Kościoły te powstawały w różnym czasie, wybór takiego patronatu wynikał z maryjnego rysu polskiej pobożności. To najważniejszy argument, jednak nie jedyny. Jakimi innymi „kluczami” posługiwano się więc przy nadawaniu maryjnego wezwania poszczególnym wspólnotom parafialnym i kościołom obecnej diecezji sosnowieckiej?

Na zawsze i pomimo wszystko

Kanclerz Kurii Diecezjalnej w Sosnowcu, ks. kan. dr Mariusz Karaś uważa, że jeśli chodzi o patrona parafii, to problem jest bardziej złożony. „O wyborze wezwania decydują różne względy: raz to jest przejaw pobożności wiernych, którzy parafię tworzą. Innym razem decyduje o tym sam biskup, bo widzi taką potrzebę, jeszcze innym liczy się zdanie proboszcza. Czasami przemawiają za tym względy historyczne. Maryja w sercach Polaków zawsze zajmowała wyjątkowe miejsce. Do Niej zwracano się w czasach niedoli. Może w Zagłębiu, gdzie tak trudno było dawać świadectwo wiary, gdzie w czasach totalitarnego systemu szykanowano i prześladowano ludzi wierzących, powstające nowe świątynie oddawano w opiekę Maryi właśnie dlatego, aby w ten sposób zamanifestować swój związek z Bogiem. Na zawsze i pomimo wszystko! Maryja zawsze kojarzyła się z tą, która do końca stała pod krzyżem swojego Syna. Nawet kiedy inni uciekli… Ale tu trzeba by zapytać tych, którzy budowali te kościoły. Oni wiedzą najlepiej. Oni też niejednokrotnie przypłacili to zdrowiem” - mówi Ks. Kanclerz.

Owoc nawiedzenia

Sosnowiec - parafia Nawiedzenia NMP. Zalążków przyszłej wspólnoty parafialnej należy szukać w latach 70., kiedy to mieszkańcy os. „Rudna” gromadzili się w maleńkiej kapliczce. Oficjalnie parafia utworzona została 23 marca 1981 r. przez bp. Stefana Barełę. „Ten patronat jest wielki i wyjątkowy nawet w czasach, kiedy jeszcze nie myślano o erygowaniu nowej parafii. Tutejszym mieszkańcom patronowała Czarna Madonna w swym cudownym wizerunku, najpierw w brzozowej kaplicy, następnie w baraku, potem w tymczasowej kaplicy i w parafialnym kościele. Teraz zajmuje miejsce w bocznej nawie kościoła, gdzie powstała maryjna kaplica” - mówi proboszcz sosnowieckiej wspólnoty Nawiedzenia NMP, ks. kan. Józef Osródka. Wiadomo, że jej istnienie to owoc nawiedzenia obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, który peregrynował po całej Polsce, a 29-30 marca 1980 r. nawiedził sosnowiecką parafię. Po nawiedzeniu obrazu Jasnogórskiej Pani stał się cud. Przyszło zezwolenie na utworzenie nowej parafii. Istnienie tej sosnowieckiej wspólnoty to bez wątpienia owoc tamtego, historycznego nawiedzenia. Stąd też tytuł parafii, który bezpośrednio nawiązuje do niego.

Parafii i miastu

W parafii NMP Nieustającej Pomocy w Jaworznie-Osiedlu Stałym duszpasterstwo zostało wprowadzone w 1978 r., mimo że oficjalnie nie istniała tutaj jeszcze parafia. Wówczas patronami przyszłej wspólnoty byli św. Józef i św. Maksymilian. U samego progu rodzącej się wspólnoty do mieszkańców tej części Jaworzna przybył misjonarz, o. Wincenty z Karkowa, redemptorysta, który przywiózł do parafii Wizerunek MB Nieustającej Pomocy, kopię obrazu znajdującego się w kościele św. Alfonsa w Rzymie. Wtedy też zaczął się szerzyć kult MB Nieustającej Pomocy. W aktach parafii znajdują się udokumentowane zapisy łask, które wymodlili sobie przed nim wierni czciciele Maryi. „Misjonarz zachęcał nas, abyśmy przyszłą parafię, kościół dedykowali MB Nieustającej Pomocy. Kard. Karol Wojtyła, który intronizował obraz, także stał mocno przy tym stanowisku. Opiekę Maki Bożej czujemy niemal na każdym kroku, a zwłaszcza odczuwaliśmy ją w czasach, kiedy w bólach rodziła się ta wspólnota parafialna. Wybór patronki w 1984 r., kiedy powstała nasza wspólnota podyktowany był właśnie tymi odczuciami oraz obecnością MB Nieustającej Pomocy w cudownym wizerunku, który jest z nami od 1978 r.” - zauważa proboszcz parafii, kustosz sanktuarium, ks. kan. Józef Lenda. Cudowny wizerunek MB Nieustającej Pomocy z sanktuarium w Jaworznie-Osiedlu Stałym ukoronował 14 czerwca 1999 r. Jan Paweł II w Sosnowcu. Maryja Nieustającej Pomocy od 2006 r. jest także Patronką przed Bogiem dla miasta Jaworzna.

W kontakcie z Jasną Górą

Z kolei w Rodakach, parafii Matki Bożej Częstochowskiej, która powstała w 1958 r., o wyborze tytułu zadecydowały 2 przyczyny: miejscowość znajduje się na szlaku pielgrzymim do Czarnej Madonny, dlatego też tradycją tej parafii stało się przyjmowanie wielu pielgrzymkowych grup podążających na Jasną Górę. Tutaj zatrzymuje się pielgrzymka górali z Bachledówki, krakowska, bielsko-żywiecka czy andrychowska. Po drugie na obranie takiego tytułu parafii na pewno wpływ miały żywe i silne związki pierwszego proboszcza, ks. Jana Brożka z Klasztorem Jasnogórskim, Wiadomo, ze ówczesny Generał Paulinów był jego rodakiem, który wystarał się, aby obraz Patronki parafii znajdujący się w kościele, poświęcony został przez kard. Stefana Wyszyńskiego.

Wielowiekowy kult

Jaroszowiec, a w nim kościół poświęcony Matce Bożej Wspomożenia Wiernych - wg dokumentów i kronik parafialnych wierni tutejszej wspólnoty szczególną czcią darzyli MB Wspomożenia Wiernych już w XIX w. Ku Jej czci wybudowano kaplicę, w której umieszczono Jej obraz, wierną, choć pomniejszoną kopię obrazu czczonego w Turynie, który został namalowany wg wskazówek św. Jana Bosko. Kopię jaroszowiecką namalował uczeń Jana Matejki - J. Stankiewicz. W Jaroszowcu zarówno pierwszemu kościołowi z 1928 r., jak i obecnemu z lat 80. patronowała Maryja Wspomożenie Wiernych. W 1996 r. kościół ten został ustanowiony sanktuarium MB Wspomożenia Wiernych.

Dedykacja wdzięczności

W 1982 r. w Okradzionowie powstaje parafia Wniebowzięcia NMP, rok później w Dąbrowie Górniczej erygowane zostają: parafia MB Królowej Polski i MB Zwycięskiej, w tym samym czasie w Sosnowcu rodzi się parafia MB Fatimskiej, a 2 lata później NMP Różańcowej oraz kilka innych wspólnot, którym patronuje Matka Boża. „Wydaje się, że nadawanie tytułów maryjnych parafiom powstających w latach 80. bezpośrednio związane było z historycznym wydarzeniem peregrynacji obrazu MB Częstochowskiej po parafiach Polski, w tym także Zagłębia. Nawiedzenie to było bardzo głębokie, mocne w ludziach, wywarło też niemały wpływ na ówczesne władze, które zaczęły wydawać zezwolenia na tworzenie parafii i budowę nowych kościołów, stąd jakby w podzięce Maryi dedykowano Jej nowe świątynie” - wyjaśnia były proboszcz maryjnej wspólnoty, ks. kan. Andrzej Domagała, obecny duszpasterz parafii św. Tomasza Ap. w Sosnowcu-Pogoni.