Od początku roku wspólnie z Czytelnikami niniejszej rubryki "patrzymy w niebo", przemierzając ogromne bezkresy kosmosu. Planując wycieczkę na Księżyc, rozpoczęliśmy od najbliższego otoczenia Ziemi. Tylko tam do tej pory udało się ludziom dolecieć. Zdobycie najbliższej nam planety Mars wymagać będzie dużo więcej wysiłku ze względu na niesamowitą odległość (ponad tysiąc razy dalej niż na Księżyc!). Obserwowaliśmy uważnie tę Czerwoną Planetę, która od stycznia zmieniła znacznie swoje położenie na niebie. Na początku kwietnia Mars zbliżył się od dołu do Jowisza, by w ciągu następnych dwóch tygodni wyminąć również planetę Saturn. Jasny Jowisz był ozdobą zimowych wieczorów, teraz jednak wraz z Saturnem zbliża się do Słońca, by następnie zniknąć na dłuższy czas z naszego nieba. Sondy kosmiczne badają już Jowisza oraz jego liczne księżyce, ale podróż człowieka w pobliże tej olbrzymiej planety jest na razie niemożliwa (zbyt duża odległość). Saturn ze swoimi pięknymi pierścieniami jest prawdziwą gratką dla astronomów wyposażonych w teleskopy, a w pobliże tej planety również dotarły już ziemskie sondy, przesyłając wspaniałe fotografie. W naszym cyklu podróżowaliśmy jeszcze dalej, bo poza granice Układu Słonecznego, rozpoznając najbliższe nam gwiazdy.
Ponieważ Wielkanoc jest wspaniałą okazją do rodzinnych obserwacji, przypomnijmy więc sobie opisane do tej pory gwiazdozbiory. Wysoko nad naszymi głowami widzimy Wielki Wóz, którego dyszel wskazuje dziś wieczorem kierunek wschodni. Wielki Wóz jest częścią gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy, której głowa i przednie łapy ułożone są na wschód. Dwie tylne gwiazdy Wielkiego Wozu wskazują Gwiazdę Polarną, potrzebną do wyznaczenia kierunku północnego. Gwiazda Polarna jest zarazem ostatnią gwiazdą dyszla Małego Wozu (Mała Niedźwiedzica). Obserwując Gwiazdę Polarną, pamiętajmy o odległości do niej (1000 lat świetlnych). Nisko nad północnym horyzontem rozpoznajemy gwiazdozbiór Kasjopei, kształtem przypominający literę "W". Dokładnie na zachodzie znika pod horyzontem wspaniała konstelacja Oriona, w którego mieczu odnajdujemy małą mgiełkę, zwaną Wielką Mgławicą Oriona. W tym właśnie miejscu rodzą się gwiazdy, o czym pisałem niedawno. Przypomnijmy jeszcze jedno fascynujące miejsce - Wielką Mgławicę Andromedy, która jest jedną z najbliższych nam galaktyk, odległą o "zaledwie" 2 mln lat świetlnych! Niestety, w te wieczory widać jedynie kawałek gwiazdozbioru Andromedy (tuż nad północnym horyzontem). Warto więc chyba wstać wcześnie rano, gdy konstelacja ta świecić będzie wysoko na wschodnim niebie, aby zobaczyć światełko sprzed ponad 2 mln lat.
W tym roku święta Wielkiej Nocy wypadają późno. Zwykle najwcześniejszym terminem jest 22 marca, zaś najpóźniejszym - 25 kwietnia. Termin Wielkanocy ustala się na podstawie miesiąca księżycowego, więc co roku wypada on inaczej (od jednego nowiu do drugiego upływa 29 dni, 12 godzin i 44 minuty). Zgodnie z decyzją Soboru Nicejskiego, Wielkanoc przypada zawsze w niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca - np. w 1951 r. Księżyc w pełni znalazł się 23 marca (piątek), więc najbliższa po tej dacie niedziela (25 marca) była Niedzielą Wielkanocną. W praktyce termin Wielkanocy oblicza się według skróconej reguły. Nasz kalendarz opiera się na obiegu Ziemi wokół Słońca i nasze miesiące są nieco dłuższe niż czas obiegu Księżyca. Natomiast kalendarze żydowski i mahometański są ściśle powiązane z obiegiem Księżyca, więc występują w nich prawdziwe miesiące synodyczne o długości 29 lub 30 dób. Wówczas 12 miesięcy synodycznych tworzy rok księżycowy o długości 354 dób (rok zwykły) lub 355 dób (rok przestępny).