Przed pięciu laty obecny Prezydent obiecywał w kampanii wyborczej bezpieczne parki i ulice. Oczywiście, były to tylko obietnice. Dzisiaj Sojusz Lewicy Demokratycznej obiecuje, że jak przejmie władzę, każdy odetchnie bezpieczeństwem jak świeżym powietrzem. Rozumiem, że są to znowu tylko obietnice. Tymczasem każdego interesuje tylko to, czy będzie bezpieczniej. Co w tym zakresie robi Akcja Wyborcza Solidarność, a konkretnie Sejm RP oraz rząd J. Buzka?
Nie będzie przesady w słowach, że sprawa bezpieczeństwa jest kolejną wielką reformą AWS-u. Czy niepotrzebną? Jeśli media rozpoczynają swoje serwisy od przywoływania najbardziej okrutnych wydarzeń dnia - może warto napisać o kilku dobrych wiadomościach, aby porządni ludzie poczuli się bezpieczniej. Jest bowiem nadzieja, że dzięki sejmowym ustawom w tym zakresie, a przede wszystkim zdecydowanej postawie ministra M. Biernackiego, szefa MSWiA, rok 2000 będzie przełomowy w zakresie efektywności pracy policji i podległych mu służb. Po raz pierwszy bowiem wykrywalność sprawców przestępstw jest większa niż ich liczba. W porównaniu z rokiem ubiegłym policja aresztowała o ponad 43% osób więcej. Dodać należy, że znacznie wzrosła w tym roku aktywność policji w ujawnianiu przestępstw gospodarczych. Tylko w ciągu ostatnich kilku miesięcy ujawnione zostały przez policję straty skarbu państwa w wyniku przestępstw gospodarczych, nielegalnego obrotu, łapówek i tzw. uszczupleń podatkowych na sumę prawie 1,3 mld zł.
Do takich wyników przyczyniło się utworzenie Centralnego Biura Śledczego. Dzięki pracy CBŚ rozbity został np. gang pruszkowski, a jego szefom postawiono zarzuty o kierowanie grupą zorganizowaną o charakterze zbrojnym. W sumie w latach 1999/2000 policjanci rozbili ponad 130 grup zorganizowanych (w tym łódzką "ośmiornicę"), co doprowadziło do aresztowania ok. 750 osób. W wielu miastach, dzięki pracy policjantów z wydziałów do walki z przestępczością zorganizowaną, narkotykową, gospodarczą i kryminalną, do aresztu trafili liderzy zorganizowanych grup przestępczych wraz ze wspólnikami.
Ważnym narzędziem w ściganiu przestępców jest dobre prawo, dlatego też min. Biernacki zaproponował w ramach Krajowego Programu Poprawy Bezpieczeństwa nowelizacje wielu ustaw, m.in. ustawy o policji i straży granicznej. Większość z tych projektów jest w Sejmie. Została przygotowana nowelizacja ustawy o policji pod kątem operacyjnym. Według niej, policjanci otrzymają prawo prowadzenia podsłuchów operacyjnych równolegle i niezależnie od prowadzonego postępowania karnego i sądowego, co ma istotne znaczenie dla skutecznego rozpracowywania grup przestępczych. Policjanci będą mieli prawo do pozyskiwania informacji od operatorów telekomunikacyjnych o rejestrach prowadzonych rozmów. Rozszerzone będą także uprawnienia organów ścigania i prokuratury w dostępie do informacji objętych tajemnicą bankową, skarbową, ubezpieczeniową, zawodową lub handlową. Dopuszczalna stanie się tzw. prowokacja policyjna, polegająca na umożliwieniu policjantom składania propozycji wręczania łapówek nieuczciwym urzędnikom. A także prowokacja policyjna, zwana zakupem kontrolowanym, pozwalająca na walkę z korupcją. Projekt nowelizacji przewiduje również możliwość korzystania z informacji dotyczących umów ubezpieczeniowych, z informacji objętych tajemnicą bankową w uzasadnionych przypadkach. Opracowano także nowelizację ustawy o świadku koronnym. Sądowy nadzór nad stosowaniem kontroli operacyjnej pozwala mieć nadzieję, że te uprawnienia policji nie będą nadużywane.
Minister Biernacki podpisał w ostatnim czasie rozporządzenie wprowadzające od 1 listopada 2000 r. sztywne stawki mandatów za wykroczenia drogowe, tzw. taryfikator mandatów. Skończą się wreszcie negocjacje z policjantami. Jeżeli pirat drogowy przekroczy prędkość o 40 km/h, to policjant będzie musiał go ukarać odpowiednią karą przewidzianą w taryfikatorze. Policjanci mają także zaprzestać pobierania należności za mandaty. Będą wystawiali wyłącznie mandaty kredytowe - nad stosownym rozporządzeniem pracuje obecnie Rada Ministrów. Funkcjonariusze policji otrzymają także identyfikatory, aby w trakcie procedury zatrzymania nie byli anonimowi. Kolejnym elementem paktu antykorupcyjnego jest wprowadzenie na polskich drogach fotoradarów. Efektem ich zainstalowania będzie również poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ważnym elementem w ograniczeniu przestępczości kradzieży samochodów będzie utworzenie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Umożliwi szybkie sprawdzanie danych pojazdów i ich właścicieli, co ograniczy wprowadzenia do obiegu pojazdów pochodzących z kradzieży.
Uruchomiono już system automatycznej identyfikacji daktyloskopijnej (AFIS), który pozwala na porównanie, w ciągu kilku minut, pojedynczego śladu z miejsca przestępstwa z odciskami palców milionów osób. Służy także do ustalania tożsamości osób zatrzymanych, kontroli na przejściach granicznych oraz do identyfikacji zwłok. Trwają prace nad gromadzeniem bazy danych DNA (Genom), która umożliwi szybką identyfikację przestępcy na podstawie zostawionych na miejscu przestępstwa swoich kodów DNA (niedopałek, kawałek skóry, krew i inne wydzieliny organizmu, włosy itp.). Fantomas - jest to kolejny, trzeci system stworzony na rzecz szybkiej identyfikacji przestępców. Na podstawie portretu pamięciowego określającego jedynie kilka najbardziej charakterystycznych cech twarzy przestępcy, będzie możliwa jego identyfikacja. Tak więc portret pamięciowy nie będzie już tylko potrzebny do listu gończego, ale do identyfikacji osoby łamiącej prawo. ASIŁIP (Automatyczny System Identyfikacji Łusek i Pocisków) to centralna baza danych umożliwiających na podstawie amunicji identyfikację broni użytej w przestępstwie.
Przygotowano też i wdrożono, mimo oporów lewicy, motywacyjny system płac dla policji. Chociaż SLD głosował przeciw większym płacom dla policjantów, to jednak rząd znalazł środki i w tym roku wskaźnik zarobków w policji nie wzrósł, jak wyliczano, do 1,76, ale do 1,83. W celu utrzymania na właściwym poziomie bezpieczeństwa i porządku publicznego w dużych aglomeracjach miejskich utworzony zostanie System Wspomagania Dowodzenia Policją (SWPD). Budowa SWPD przyczyni się do skuteczniejszego koordynowania służbami policji, a jednocześnie pozwoli na efektywniejsze wykorzystanie bazy kadrowej i technicznej policji oraz umożliwi bezpośrednią interwencję na miejscu zdarzenia.
Z innych spraw można wspomnieć, że Polska jest pierwszym krajem z grupy oczekujących na wejście do UE, który został zaproszony do rozmów przedakcesyjnych, dotyczących zasad funkcjonowania policji w ramach Europolu. Powołano również urząd Rzecznika Praw Ofiar, mający pośredniczyć między osobami pokrzywdzonymi w wyniku przestępstwa a instytucjami odpowiedzialnymi za utrzymanie bezpieczeństwa. Można by jeszcze długo wymieniać te elementy służące naszemu bezpieczeństwu. Najbardziej jednak liczyć trzeba na to, że także ludzie będą lepsi. Ale to już inne zagadnienie.