WACŁAW GRZYBOWSKI: - Czy przebywając w Rzymie, odwiedziliście również polski kościół św. Stanisława?

EUGENIUSZ MRÓZ: - Na trasie naszego pielgrzymowania nie mogło zabraknąć rzymskiego kościoła pw. św. Stanisława przy via delle Botteghe Oscure. Ten XVI-wieczny kościół sąsiaduje z wielkim gmachem Komunistycznej Partii Włoch, gdzie mieszczą się również redakcje i drukarnie pism tej partii: dziennika Unita i tygodnika Rinascita.
Weszliśmy przez zakrystię do niewielkiego jednonawowego wnętrza. W ołtarzu głównym ujrzeliśmy obraz Chrystusa w otoczeniu polskich świętych - bp. Stanisława, Wojciecha i Jacka - dzieło włoskiego malarza Antiveduto della Grammatica z 1594 r. W bocznych ołtarzach zauważyliśmy obrazy przedstawiające również polskich świętych, a nad ołtarzem - witraż Matki Bożej Częstochowskiej, wykonany w latach powojennych.
Z zaciekawieniem oglądaliśmy liczne epitafia i tablice - kard. Hozjusza, Anny Jagiellonki, Stefana Batorego, Stanisława Augusta Poniatowskiego, portrety Jana i Marii Sobieskich, piękny obraz Jana Styki, zatytułowany Quo vadis.
W kościele św. Stanisława i w hospicjum przechowuje się cenne pamiątki polskie, w tym portrety królewskie, relikwiarze świętych polskich, stare sztychy i obrazy, a w skarbcu kościelnym stułę sporządzoną z materii namiotu wielkiego wezyra Kara Mustafy, zdobytego w 1683 r. podczas bitwy wiedeńskiej.

- Jakie wrażenia wynieśliście z wędrówek po Wiecznym Mieście?

- Już w pierwszym dniu naszego pobytu w Rzymie zwiedziliśmy " Corda Cordi" - Duszpasterski Ośrodek dla Pielgrzymów Polskich przy via Pfeiffer 13. Dyrektor "Corda Cordi" - o. Konrad Hejmo, dominikanin, to wspaniały łącznik polskich grup pielgrzymkowych z Ojcem Świętym. Jego wielka dobroć, wysoka kultura, słoneczny uśmiech, prostota i bezpośredniość - szybko zjednują serca pielgrzymów.
O. Jan Piekarski, redemptorysta, znawca historii sztuki starożytnego Rzymu, był wspaniałym towarzyszem i przewodnikiem w naszych wędrówkach. Ten niezmordowany przewodnik po Wiecznym Mieście posiadł rzadki dar przekazywania swej wiedzy za pośrednictwem serca. To dzięki niemu w ciągu zaledwie ośmiu dni zwiedziliśmy tak wiele: począwszy od Bazyliki św. Piotra, przez inne bazyliki Rzymu; po Koloseum i Forum Romanum.
Razem z o. Janem, który czasem nas gubił, lecz zawsze odnajdywał, wspinaliśmy się po Schodach Hiszpańskich na wzgórza Kwirynału i Kapitolu, zadzieraliśmy głowy, by popatrzeć na kolumny Trajana i Marka Aureliusza, czerpaliśmy wodę z barokowej fontanny Trevi, krzepiliśmy się winogronami na Piazza Venezia, dumnie kroczyliśmy pod Łukiem Konstantyna, zagłębialiśmy się w katakumbyśw. Sebastiana i w mroki budowli Agrypy - Panteonu, rzymskiej świątyni wszystkich bogów.
Razem z nim przemierzaliśmy pierwszą z dróg konsularnych via Appia Antica z 312 r. przed Chrystusem, zwaną regina viarum - królową dróg. Tam, w miejscu, gdzie św. Piotr, opuszczając za namową braci chrześcijan Rzym, spotkał Jezusa, stoi mały kościółek "Quo vadis" z XVII stulecia. To właśnie ten niewielki kościółek zainspirował Henryka Sienkiewicza do napisania powieści, a Sienkiewicz rozsławił w świecie kościółek i opowieść o spotkaniu Chrystusa z Piotrem, otrzymując za to arcymistrzowskie dzieło nagrodę literacką Nobla. Z lewej strony przy wejściu do kościoła stoi popiersie naszego wielkiego pisarza.
W czasie jednej z wędrówek z o. Janem wąskimi uliczkami Rzymu wstąpiliśmy na filiżankę aromatycznej kawy cappuccino i na znakomite pulchne rogaliki "cornetto" do najstarszej, założonej w 1760 r., rzymskiej kawiarni "CaffeM Greco". Tu na przełomie XIX i XX wieku urzędowało Koło Polskie, kierowane przez malarza Edwarda Okunia. Tutaj liczni karbonariusze, konspiratorzy i rewolucjoniści różnego pokroju toczyli zażarte dyskusje, roztaczali wizje lepszego świata. Do "CaffeM Greco" przychodzili chętnie nasi wielcy poeci i pisarze: Mickiewicz, Słowacki, Krasiński, Norwid, Sienkiewicz, Konopnicka, malarz Siemiradzki. W sali, w której zbierali się Polacy z "Wielkiej Emigracji", wisi portret Adama Mickiewicza.
Przemierzając krokiem turysty stare uliczki Wiecznego Miasta, spotkaliśmy wiele pamiątek polskich, potwierdzających wielowiekowe kontakty polsko-włoskie, jak kościół św. Andrzeja, gdzie w nowicjacie Jezuitów mieszkał i zmarł św. Stanisław Kostka, wielki, stary Pałac Odescalchich, w którym przebywała wdowa po królu Janie Sobieskim - Maria Kazimiera wraz z trzema synami, plac Navona, gdzie w 1798 r. biwakowały Legiony Dąbrowskiego.
Na obecny obraz Rzymu składa się z jednej strony szalone tempo życia jego mieszkańców i nieopisany zgiełk uliczny, z drugiej strony - majestatyczny spokój emanujący z zabytkowych budowli, które są skarbem i chlubą europejskiej kultury. Ruiny i budowle antyczne zaświadczają o minionej świetności Imperium Rzymskiego, które dało światu prawo, architekturę, sztukę, kalendarz i tradycje kulinarne.

CDN.