Tego tytułu dla dzisiejszej homilii nie wymyśliłem sam. Znalazłem go w niemieckim kazaniu do dzieci na pierwszą niedzielę Wielkiego Postu. Po przeczytaniu Ewangelii o tym potrójnym kuszeniu Pana Jezusa, najłatwiej jest dać tytuł: "Trzy pokusy!". Najlepiej z wykrzyknikiem. Zwykle słowo "pokusa" odnosi się do czegoś, co jest złe. A dziś słyszymy, że szatan dwukrotnie kusi Pana Jezusa do dobrego. Dopiero za trzecim razem jakby uderza wprost, kiedy chce nakłonić Pana Jezusa, żeby jemu oddał pokłon. Izraelici oczekujący Mesjasza wierzyli, że On, przychodząc, przyniesie ludziom ziemskie szczęście, pokój, dobrobyt. Dlatego oczekiwali jego spektakularnego zstąpienia z nieba - w blasku chwały, w aureoli nie tylko jednego z świętych Pańskich, ale w światłości Króla Chwały. Także pokusa rządów nad światem miała przypomnieć Panu Jezusowi, że narody oczekują od Niego Królestwa Bożego na ziemi, w którym będzie pokój, wolność i obfitość wszelkich dóbr - nie tylko chleb, ale i "coś do chleba...". Szatan mógł przeczuwać - dzięki swojej niezwykłej inteligencji - że ten Jezus z Nazaretu będzie najszlachetniejszym spośród królów ziemi. Dlatego podsuwa Mu szlachetne cele, zwłaszcza ten, by nakarmił siebie i wszystkich głodujących, których nigdy nie brakuje na ziemi. Natomiast nie do pojęcia była dla niego tajemnica Krzyża. Tego nie mógł sobie wyobrazić (gdyby wyobraźnia była dla niego dostępna), że ten Jezus Mesjasz będzie zbawiał przez cierpienie i śmierć. Moglibyśmy te pokusy złego ducha wyrazić naszym dzisiejszym językiem tak: Jeżeli jesteś Mesjaszem-Zbawcą, dlaczego nie zmieniasz tej nędzy milionów głodujących przynajmniej tak, żeby nie cierpieli głodu? Dlaczego nie sprawisz, by kamieniste, pustynne, nieurodzajne pola stały się żyzną pszeniczną glebą?... Dlaczego narodów cierpiących ucisk polityczny i społeczny nie obdarzysz wolnością i dobrobytem? Dlaczego nie dokonujesz takich czynów, które przekonałyby nawet tych zaślepionych, że Ty niesiesz wszystkim wolność, pokój i sprawiedliwość? ... Znamy, słyszeliśmy odpowiedź Pana Jezusa: "Nie samym chlebem żyje człowiek". Najpierw oczy zwrócone na Boga, zaufanie, pełnienie Jego woli, a wtedy wszystko inne będzie nam przydane. Dzieło Jego Ojca, które Pan Jezus przyszedł wypełnić, to nie wielka polityka, nie społeczna rewolucja. Pan Jezus nie chce objawiać Boga jako potężnego, ziemskiego Władcy. Pan Jezus jest Słowem Ojca i sam tym Jego Słowem żyje.
Już w pierwszych dniach Wielkiego Postu w wielu parafiach rozpoczynają się rekolekcje, a w nich wielkopostny rachunek sumienia. W kapłańskim brewiarzu we wtorek po 4. niedzieli Wielkiego Postu mamy taki rachunek sumienia z Księgi Kapłańskiej. W 25 wierszach tekstu jest przekazanych ponad 40 przykazań - obowiązków odnoszących się do miłości bliźniego. Zaczyna się od uroczystego wezwania: "Bądźcie świętymi, bo Ja jestem święty, Pan, Bóg wasz!" (Kpł 19, 2). A potem życiowe konkrety. Niektóre z nich aż wzruszające w swojej serdeczności. Np. "(...) nie będziesz zbierał kłosów pozostałych na polu". "(...) nie będziesz zbierał tego, co spadło na ziemię w winnicy. Zostawisz to dla ubogiego i dla przybysza" (Kpł 19, 9-10). Kiedy pomyślimy, że te "przykazania" zostały ogłoszone ponad dwa i pół tysiąca lat temu, łatwiej zrozumiemy, jak wiele brakuje naszemu, dzisiejszemu humanizmowi...