Z o. Marianem Lubelskim OSPPE - Przeorem Jasnej Góry - rozmawia ks. inf. Ireneusz Skubiś

Ks. Ireneusz Skubiś: - Rozpoczyna się bardzo ważny okres w życiu Sanktuarium Jas-nogórskiego, bo przybywają tu już coraz liczniejsze pielgrzymki z kraju i ze świata. Jak Ojciec Przeor na przestrzeni ostatnich lat zauważa te pielgrzymki, czy zmienia się ich obraz i liczebność? W związku z tym, że wydajemy edycję "Niedzieli" dla Polonii amerykańskiej, proszę również powiedzieć - jakie miejsce w ruchu pątniczym zajmują pielgrzymki ze Stanów Zjednoczonych?

O. Marian Lubelski OSPPE: - Na przestrzeni lat zmienia się liczebność i obraz pielgrzymek: jest ich więcej, ale są rozłożone w czasie. Powoli Jasna Góra staje się miejscem pielgrzymek w ciągu całego roku. Szczególnie dotyczy to pielgrzymek organizowanych przez różne duszpasterstwa i grupy zawodowe - to nowa pielgrzymkowa rzeczywistość. Dawniej przeżywaliśmy w ciągu roku okresy wielkich pielgrzymek i wielkich uroczystoś-ci odpustowych. Obecnie grupy zawodowe i pielgrzymki stanowe szukają takiego terminu na pobyt na Jasnej Górze, aby móc ten czas głębiej przeżyć. Chcą mieć Sanktuarium niejako dla siebie, zatrzymują się na dłużej, by się wymodlić spokojnie, w ciszy i - co jest rzeczywistością nową - oprócz tradycyjnych form, jak spowiedź, Msza św. w Kaplicy Matki Bożej i Droga Krzyżowa, mają program spotkań: katechezy i konferencje. To jest bardzo interesujące zjawisko. Całkowicie popieramy taką formę pielgrzymowania. Istnieje wtedy większa możliwość formacji pielgrzyma i przeżycia przez niego w sposób pogłębiony pobytu na Jasnej Górze. Sanktuarium jest nawiedzane przez pielgrzymów przez cały rok.
Jeżeli chodzi o pielgrzymki zagraniczne, to pielgrzymki ze Stanów Zjednoczonych są najliczniejsze. Przed atakiem na Światowe Centrum Handlowe w Nowym Jorku przybywało na Jasną Górę ponad 23 tys. pielgrzymów w ciągu roku. Obecnie liczba ta zmniejszyła się do ok. 18 tys., gdyż ludzie boją się podróżować, głównie samolotami, a tylko tak można dostać się z Ameryki do Polski.

- Jak Klasztor Jasnogórski przygotowuje się do otwarcia roku pielgrzymkowego? Czy wystarcza ojców i braci, którzy obsługują pielgrzymów?

- Zawsze wcześniej musimy przygotować zakres naszego działania i przemyśleć wszystkie aspekty funkcjonowania Klasztoru, ponieważ sprawna obsługa pielgrzymów angażuje bardzo wiele osób, zarówno naszych ojców i braci, jak i siostry zakonne oraz pracowników świeckich. Mamy więc specjalny harmonogram pracy. Myślę, że warto go zaprezentować:
* Spowiadamy od godz. 6.15 do godz. 20.00, a często do późnych godzin nocnych.
* Msze św. celebrujemy od godz. 6.00 do 21.00, w zależności od natężenia ruchu pątniczego.
* Jasna Góra funkcjonuje również w nocy - czuwania nocne.
* Prowadzimy stałe konferencje tematyczne: o Różańcu, o historii i posłudze Sanktuarium, o cudach i łaskach, o Prymasie Tysiąclecia, o duchowej adopcji.
* Przygotowujemy filmy i projekcje w kaplicy św. Józefa - dwa razy dziennie.
* W zależności od zgłoszeń, ojcowie prowadzą konferencje dla grup pielgrzymów zorganizowanych, jak młodzież, grupy zawodowe i stanowe.
* Działa duszpasterstwo grup zagranicznych - oprowadzanie po Sanktuarium, Msza św. i spowiedź w językach: angielskim, niemieckim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, rosyjskim, białoruskim, ukraińskim, czeskim, słowackim, chorwackim, węgierskim.
* Dyżuruje Jasnogórskie Centrum Informacji dla pielgrzymów.
* Powołany jest zespół przewodników dla pielgrzymów - katecheza znaków.
* Na Jasnej Górze codziennie działają poradnie: rodzinna, młodzieżowa, zajmująca się problemami uzależnień.
* Swoją działalność prowadzi Centralny Ośrodek Krzewienia Duchowej Adopcji.
* Pracuje Radio Jasna Góra, gdzie posługują ojcowie oraz pracownicy świeccy - program własny jest emitowany od godz. 5.30 do godz. 21.30.
* Mamy spowiedników powołanych do rozwiązywania trudnych kwestii moralno-duchowych.
* Istnieje zespół ojców prowadzący korespondencję problemową.
* Posługę egzorcystów pełni dwóch ojców.
* Działa Punkt Pomocy Medycznej - od godz. 6.00 do godz. 20.00; podczas czuwań - całą noc.
* Wytrwale pracuje Jasnogórski Telefon Zaufania, dyżurując codziennie od godz. 21.00 do godz. 24.00.
* Wydajemy miesięcznik Jasna Góra.
* Istnieje Sodalicja Mariańska.
* Działa Duszpasterstwo Akademickie oraz
* Duszpasterstwo Młodzieżowe na Halach.
* Swoje miejsce na Jasnej Górze ma Odnowa w Duchu Świętym.
* Wyjątkowe znaczenie ma tutaj Jasnogórska Rodzina Różańcowa.
* Czynna jest Jasnogórska Biblioteka Maryjna z bogatym zbiorem książek.
* Na Jasnej Górze jest specjalny zespół pracowników bibliotek i archiwów, obsługujących m.in. starą Bibliotekę Jasnogórską.
* Mamy asystę do procesji i uroczystości.
* Pracuje zespół sióstr dla obsługi zakrystii i pomocy kapłanom.
* Istnieją funkcje ceremoniarza i kantora, prowadzących wielkie liturgie i uroczystości.
* Działa zespół archiwistów dokumentujących cuda i łaski oraz wydarzenia z życia Sanktuarium.
* Stała grupa ojców i świeckich pracuje przy katalogowaniu dzieł sztuki.
* Działa Jasnogórska Fundacja Pro Patria.
* Posługuje sześć chórów jasnogórskich.
* Istnieje orkiestra jasnogórska.
* Funkcjonuje Jasnogórski Ośrodek Pomocy Ubogim - ponad dwieście osób dziennie korzysta z doraźnej pomocy, w każdy piątek głoszona jest dla tych ludzi katecheza, mają też możliwość spowiedzi i uczestniczenia we Mszy św. na Halach.
* Jasnogórskie Centrum Prasowe przekazuje informacje o życiu Sanktuarium do wielu central prasowych i radiowo-telewizyjnych.
* Istnieje punkt prowadzący Księgi parafialne, Księgi trzeźwości, Księgi obrony życia oraz Księgę Modlitwy Apelowej.
* Ojcowie jasnogórscy pomagają w katechizacji na terenie miasta, w niektórych parafiach służą pomocą w spowiedzi i posłudze słowa.
* Wielu ojców pełni posługę ojców duchownych i spowiedników w domach sióstr zakonnych w Częstochowie.
* Ojcowie i bracia z konwentu jasnogórskiego uczestniczą w posłudze pieszych pielgrzymek na Jasną Górę z kilku ośrodków, z Pielgrzymką Warszawską na czele.
* Ojcowie głoszą misje i rekolekcje w kraju i za granicą.
* Dwóch ojców na stałe pełni posługę przy Obrazie Nawiedzenia, w którym Jas-nogórska Królowa Polski odwiedza parafie - obecnie w archidiecezji przemyskiej.
* Jedenastu ojców z konwentu jasnogórskiego prowadzi wykłady na wyższych uczelniach katolickich i świeckich. Wielu z nich ma znaczny dorobek naukowy i wydawniczy.
* Działa Wydawnictwo "Paulinianum".
* Przygotowujemy wystawy i plenery związane z życiem Kościoła i dziedzictwem Jasnej Góry.
* Organizujemy sympozja oraz konferencje naukowe i duszpasterskie (ostatnio - w styczniu - odbyło się pierwsze w Polsce sympozjum na temat Różańca św.).
* Urządzamy koncerty - w ubiegłym roku wystąpiło ponad 130 zespołów i chórów; bardzo dobrze układa się tutaj współpraca z Ośrodkiem Promocji Kultury "Gaude Mater" w Częstochowie.
* Zatrudniona jest profesjonalna ochrona i straż jasnogórska - wiąże się z tym całodobowa praca wielu osób.
* Powołany jest liczny zespół braci i osób świeckich dla obsługi refektarza i hospicjum dla księży.
* Dyżurują stałe ekipy nagłośnienia, serwisu energetycznego.
* Istnieje zespół dekoratorów i kuratorów zieleni parku na fosach jasnogórskich.
* Bardzo liczna jest stała ekipa remontowa dla potrzeb Klasztoru Jasnogórskiego.
* Sprawnie działa administracja i księgowość punktów usługowych dla pielgrzymów, takich jak Dom Pielgrzyma, hale noclegowe, herbaciarnia, bar i inne.
* Sprawnie pracuje zespół odpowiadający za czystość i sprzątanie obiektów na Jas-nej Górze, który najczęściej wykonuje swoje zadania w nocy.
To hasłowe wyliczanie pokazuje, jak złożone jest funkcjonowanie Sanktuarium Jasnogórskiego.
Czy wystarcza ojców i braci do obsługi pielgrzymów? - musi wystarczyć, ale gdyby było ich więcej, to niewątpliwie pracy wystarczyłoby dla wszystkich.

- Czy kapłani diecezjalni i ojcowie z innych zakonów pomagają Ojcom w duszpasterzowaniu, szczególnie w spowiadaniu pielgrzymów?

- Niektórzy bardzo gorliwie i chętnie pomagają nam w posłudze pielgrzymom. Są to opiekunowie niektórych pielgrzymek, kapłani z innych zakonów oraz kapłani diecezjalni. Oczywiście, zgłaszają się oni do ojca kustosza, który koordynuje posługę duszpasterską w Sanktuarium.

- Czy, zdaniem Ojca Przeora, odczuwa się potrzebę "rozszerzenia" Jasnej Góry jako obiektu sakralnego?

- Tu trzeba by oddać głos samym pielgrzymom. Oni najlepiej by to ocenili. Jesteśmy na etapie przygotowywania i częściowej już realizacji nowej koncepcji zagospodarowania otoczenia Sanktuarium. Wiąże się to z wyzwaniami, jakie stawia nam Ojciec Święty oraz przychodzący pielgrzymi.

- Jakie uwagi zechciałby Ojciec Przeor przekazać duszpasterzom i organizatorom pielgrzymek, zarówno pieszych, jak i autokarowych? Co jest najważniejsze w pielgrzymowaniu w drodze na Jasną Górę, na Jasnej Górze oraz podczas powrotu z Jasnej Góry?

- Pragnę przede wszystkim wyrazić serdeczne podziękowanie wszystkim duszpasterzom za podejmowany trud przygotowania i przeprowadzenia pielgrzymki na Jasną Górę. Dzięki tej posłudze tak wielu ludzi może rozeznać w Jas-nogórskiej Szkole Maryi prawdziwe Oblicze Chrystusa.
Co jest najważniejsze w pielgrzymowaniu na Jasną Górę... Właściwa intencja i motywacja wiary. Choć dosyć często zdarza się, że osoby przybywające na Jasną Górę jako turyści, poruszone łaską i przykładem wiernych, postanawiają zmienić styl życia i korzystają z posługi sakramentalnej. Jeśli kapłan czy przewodnik pielgrzymki dobrze wykorzysta czas na katechezę, modlitwę i rzetelną informację w drodze na Jasną Górę, to obecność w Sanktuarium jest o wiele głębiej przeżywana.
Już na Jasnej Górze bardzo ważne jest wykorzystanie czasu na modlitwę. Zwykle nie ma z tym problemu, ale czasem niektórzy uczestnicy pielgrzymek, zwłaszcza młodzież maturalna, zachowują się niestosownie. Tym problemem na pewno muszą zająć się duszpasterze. Myślę, że z roku na rok jest lepiej. Ale ciągle trzeba czuwać i pracować, by również ci, którzy przychodzą bez większej motywacji, mogli doświadczyć szczególnej obecności Pana Boga w ich życiu.
Powrót z Jasnej Góry powinien być czasem umocnienia, rozwinięcia doświadczenia pielgrzymki i czasem na podjęcie właściwych postanowień.

- Zakon Ojców Paulinów rozwija się, jest bogaty w liczne i piękne powołania. Ma możliwość rozwijania swojej działalności w różnych krajach świata. Wiem, że Ojciec Przeor przebywał ostatnio w Amerykańskiej Częstochowie oraz w Chicago. Jak Ojciec postrzega pobożność maryjną w Ameryce? Czy jest ona raczej tradycyjna, czy pojawiają się nowe formy pobożności?

- Mogę tylko mówić o pobożności Polonii amerykańskiej, bo z nią się zetknąłem. Jest podobna do naszej, polskiej, ze szczególnym akcentem jasnogórskim. Takie bowiem doświadczenie wywiózł ze sobą każdy, kto wybierał się za "wielką wodę" w poszukiwaniu chleba. Polacy zabierali ze sobą w drogę to, co najważniejsze. W niewielkim bagażu zawsze było miejsce na obraz Matki Bożej z Jasnej Góry. Ten Jej wizerunek jest znakiem rozpoznawczym dla wszystkich Polaków na emigracji jako najgłębszy symbol polskości. Obecność Królowej Polski widoczna była w każdym polskim domu, który dane mi było odwiedzić w Ameryce.

- Jak Ojciec Przeor postrzega działalność Amerykańskiej Częstochowy i jej związki z Jasną Górą?

- Widać wzrost zasięgu oddziaływania tego sanktuarium. I zwiększa się jego znaczenie wśród społeczeństwa amerykańskiego. Większość posług religijnych jest tam sprawowana w języku angielskim. Dla wielu Amerykanów ten ośrodek jest miejscem wznowienia pobożności maryjnej i zdrowych tradycyjnych form duszpasterstwa.
Jej związki z Jasną Górą są oczywiste nie tylko dla Polonii, ale również dla Amerykanów. Wielu pielgrzymów z USA przybywa na Jasną Górę dlatego, że odwiedziło Amerykańską Częstochowę.

- Ostatnio przebywał Ojciec w parafiach paulińskich w Ameryce. Jak pracuje się w USA ojcom paulinom? Czy obecność klasztorów paulińskich służy rozwojowi maryjności, charyzmatu Jasnej Góry? Na czym to polega?

- Ojcowie mają ogromnie dużo pracy. Są bardzo potrzebni w Stanach ze względu na maryjne formy kultu religijnego i gotowość do pracy w większym zakresie niż w wielu innych amerykańskich ośrodkach. Polega to na większej możliwości spowiedzi, osobistej rozmowie w trudnych kwestiach, na możliwości korzystania z posługi duszpasterskiej w języku polskim. Bardzo wielu Amerykanów polskiego pochodzenia szuka u nich pomocy w wielorakich trudnościach i kryzysach.

- Czy wśród Polaków w Stanach Zjednoczonych są ludzie, którzy pomagają Jasnej Górze, a którym Ojciec chciałby tutaj podziękować?

- Gdy ojcowie paulini wyjeżdżają z posługą do Stanów Zjednoczonych, zawsze zapraszają Polonię na Jasną Górę. Właś-nie tam, w USA, doskonale zauważyłem, jak żywa wiara pomaga zachować polskość i godność naszych rodaków. Czy nam pomagają? Tak. Wystarczy z uwagą popatrzeć na obiekty jasnogórskie, by zobaczyć wielki wkład Polonii amerykańskiej w ich odbudowę. Prowadzimy poważne remonty i pomoc tę mocno odczuwamy. Dziękuję wszystkim, którzy nas wspierają. Nie będę wymieniał nazwisk, aby nasi ofiarodawcy nie stracili nagrody w niebie. Niech hojny w swej łaskawości Bóg nagrodzi ich starania, a Jasnogórska Pani okaże im swoją miłość.

- Dziękuję za rozmowę.