Po wakacyjnej przerwie powracamy do naszych rozważań o polskiej muzyce sakralnej. W obecnym odcinku pragnę zaprezentować płytę wydaną przez warszawską wytwórnię DUX (DUX 0129, 2000), w całości poświęconą muzyce dawnej.
Płyta zawiera średniowieczne utwory maryjne Hiszpanii, Francji, Niemiec i Polski. Prezentuje zaledwie wycinek maryjnej twórczości średniowiecznej Europy, ale już na przykładzie tych kilkunastu zarejestrowanych utworów możemy się przekonać o ich niezwykłym pięknie. Na płycie nagrano, obok pieśni hiszpańskich, francuskich i niemieckich, osiem pieśni polskich: O Gospodzie uwielbiona, Virginem mire pulcritudinis, Ave Mater, o Maria! - pieśń, która dała tytuł całej płycie, Zdrowa bądź Najświętsza Królewno, Zdrowa bądź Maria, Ave hierarchia oraz - na zakończenie - Bądź wiesioła Panno czysta. Wykonywane utwory pochodzą z rękopisów przechowywanych m.in. w Bibliotece Jagiellońskiej, Bibliotece Krasińskich, Bibliotece Raczyńskich, a także z rękopisu praskiego z XV wieku, Graduału Tynieckiego i Kancjonału Walentego z Brzozowa.
Płyta nagrana została przez warszawski Zespół Muzyki Dawnej „Dekameron”, specjalizujący się w wykonawstwie muzyki średniowiecznej i należący do ścisłej czołówki polskich zespołów zajmujących się muzyką dawną. Zespół jest laureatem I nagrody uzyskanej w 1998 r. na Konkursie Muzyki Dawnej, zorganizowanym przez Polskie Towarzystwo Muzyki Dawnej przy współpracy Programu II Polskiego Radia. Artyści grają na kopiach instrumentów historycznych, zrekonstruowanych na podstawie średniowiecznej ikonografii. Motorem całego zespołu jest Tadeusz Czechak, jego założyciel (1993), kierownik artystyczny, multiinstrumentalista. To dzięki jego wysiłkowi zespół osiągnął wysoki poziom wykonawczy, lekkość brzmienia, dążenie do uchwycenia ducha średniowiecza przez pryzmat współczesnych możliwości wykonawczych. Dzięki temu możemy sobie wyobrazić, jak bogata była muzyka w średniowiecznej Europie. Muzycy grają na takich instrumentach, jak: fidel (Małgorzata Feldgebel, Marzena Bajkowska), chrotta (Mirosław Feldgebel), lutnia średniowieczna, al oud, chitarra morisca, harfa, rotta, symfonia, psalterium (Tadeusz Czechak) oraz instrumenty perkusyjne: tamburyn, tamburyn bearneński, bendir, darabukka (Robert Siwak). W zespole śpiewają: Anna Mikołajczyk-Niewiedział (sopran), Dorota Kozińska (sopran), Jacek Wisłocki (tenor). Gościnnie w nagraniu udział wzięli: Aldona Czechak (śpiew, symfonia), Mirosław Feldgebel (śpiew, harfa) oraz Małgorzata Polańska (symfonia). Szczególnie godne podkreślenia są kreacje Anny Mikołajczyk-Niewiedział, artystki wrażliwej, obdarzonej pięknym głosem, znakomicie czującej się w każdym rodzaju muzyki, od dawnej począwszy przez całe bogactwo muzyki wokalnej późniejszych okresów, a na muzyce współczesnej skończywszy.
W nagraniu urzeka zwłaszcza jego kolorystyka, wielobarwność brzmienia całego zespołu. Odnosi się przy tym wrażenie, że muzyka sprawia wykonawcom wiele radości.
Polecam tę płytę nie tylko znawcom muzyki dawnej i tym, którym szczególnie drogi jest kult Najświętszej Maryi Panny, ale wszystkim, którzy po trudach dnia chcą choć na chwilę zapomnieć o codzienności...