Reklama

Odsłony

Kultura namiastek

Niedziela Ogólnopolska 2/2004

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera





Jeśli się wmówi człowiekowi, że wygoda i łatwizna mają być podstawą poznania, działania i przeżywania, to siłą rzeczy odchodzi on od tego, co rzeczywiście jest coś warte (ale i trudne) i toczy się równią pochyłą do namiastek... Popkultura jest właśnie takim wielkim targowiskiem namiastek, sztuczek i falsyfikatów...
I tak mamy: rymowankę zamiast poematu, melodyjkę zamiast symfonii, telenowelę zamiast epopei, graffiti zamiast fresku, namiot cyrkowy zamiast katedry, wystawę sklepową zamiast ołtarza, wideoklip zamiast opery, kabaret zamiast greckiej tragedii, skandal-plotkę zamiast przypowieści-opowieści, słowotok rapera zamiast wywodu filozofa, kicz zamiast arcydzieła, reklamiarski slogan zamiast aforyzmu mędrca, ciekawostkę zamiast nauki, halucynogeny zamiast mistyki, dyskdżokeja zamiast proroka, bożyszcze zamiast Boga, zwierzo-człeko-upiora zamiast Człowieka...
Najsmutniejsze jest jednak to, że gdyby konsumentom namiastek zaproponować to, z czego rezygnują w imię łatwizny i płycizny, to zostaną raczej przy namiastkach...

Jest taka bajka: Mały Prot zobaczył na obrazie orła. Dotychczas widział tylko wróble, kanarki, papugi..., ale orzeł je przerastał aż do... zachwytu i dziwnej tęsknoty. Zapragnął mieć takiego orła. Ale skąd? Może gdzieś zdobędzie orle jajo? Poszedł na jarmark, a tam kramarz dał mu jajko w ptaszki malowane. „Patrz, jest takie kolorowe - powiedział. - Gdy nim zakręcisz, ptaszki zdają się fruwać”. Prot wziął je w dłoń - było wydmuszką. Za jakiś czas ktoś mu chciał sprzedać jajko, z którego wyskakiwał fruwający dookoła mechaniczny ptaszek. „To cud techniki - powiedział sprzedawca. - Nawet śpiewa”. Ale Prot tęsknił za orłem podniebnym. Jakiś ciemny typ szepnął do niego: „Mam jajko, w którym jest napój, po wypiciu którego sam zamienisz się w orła... Kupuj!”. Kupił, wypił, zdawało mu się, że fruwa, a potem długo zbierał się z ziemi... W końcu o jajo orła zapytał pielgrzyma, a ten rzekł: „Idę przez góry. Jeśli chcesz, ruszaj ze mną, ale to trudna wspinaczka. Orle gniazda są wysoko”. Prot wyruszył. Ileś tam razy chciał wracać, gdy opatrywał pozdzierane o skały ręce, gdy dostawał zawrotu głowy od patrzenia w przepaście, ale pielgrzym tak pięknie mówił o orlim locie... W końcu wisząc nad przepaścią, na najwyższym szczycie, wyciągnął rękę do gniazda...
I wtedy zdało mu się, że słyszy jakby triumfalną muzykę... Cofnął rękę, bo zobaczył, jak krążący orzeł sfruwa i siada mu na ramieniu. O tym nigdy nawet nie marzył... A wiatr grał wokół i w nim. A pielgrzym rzekł: „I tak dotknąłeś nieba...”.

I dlatego nie można poprzestać na łatwym, lekkim i przyjemnym... Trzeba próbować wyżej, głębiej, bo prawdziwie wielkie dzieło, twórca, święty... - potrafią czasem tak wstrząsnąć człowiekiem, że poczuje on taki głód... nieskończoności, że w końcu spojrzy z pogardą na namiastki, jak na wydmuszki... i już nie będzie oczekiwał, że z nich wykluje się orzeł, któremu zazdrości się dumy i lotu nad szczytami... Namiastki bowiem oszukują tęsknoty ducha.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2004-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kto ma uszy do słuchania, niech słucha

2026-01-20 10:11

[ TEMATY ]

rozważania

Ks. Krzysztof Młotek

Glossa Marginalia

Adobe Stock

Pierwsze czytanie pokazuje Salomona w szczycie powodzenia. Królowa Saby słyszy o jego sławie „ze względu na Imię Pana” i przybywa do Jerozolimy. Narrator wiąże mądrość króla z Bogiem Izraela, a nie wyłącznie z talentem politycznym. Saba bywa łączona z państwem Sabaʾ w południowo‑zachodniej Arabii, znanym ze szlaków kadzidła i przypraw; jako stolicę wskazuje się Maʾrib na terenie dzisiejszego Jemenu. Opis karawany z wielbłądami i wonnościami pasuje do realiów handlu pustynnego. W świecie starożytnego Wschodu spotkanie władców bywało także próbą mądrości. Królowa „wystawia go na próbę” zagadkami (ḥîdôt). Taki gatunek pytań pojawia się też w Biblii, na przykład w historii Samsona. Salomon odpowiada na wszystkie, a autor podkreśla, że nic nie było przed nim ukryte. Królowa ogląda stół, urzędników, służbę oraz ofiary w świątyni. Jej mowa kończy się błogosławieństwem Pana, który umiłował Izraela na wieki i ustanowił Salomona królem dla wykonywania prawa i sprawiedliwości.
CZYTAJ DALEJ

W Środę Popielcową ruszy 12. edycja wielkopostnych kościołów stacyjnych

2026-02-11 11:23

[ TEMATY ]

kościoły stacyjne

Karol Porwich/Niedziela

W Środę Popielcową, 18 lutego, ruszy 12. edycja wielkopostnych kościołów stacyjnych. Wybrano 40 świątyń – 25 w archidiecezji warszawskiej i 15 w diecezji warszawsko-praskiej, wskazując je jako miejsca spowiedzi i nabożeństw. Będzie towarzyszył jej konkurs, którego laureat pojedzie do Rzymu.

Każda ze świątyń jest stacją jednego dnia Wielkiego Postu. W wyznaczonym kościele obowiązuje ten sam program nabożeństw. Świątynia otwarta będzie od godz. 6.00 do 21.00. Przez cały dzień będzie możliwość spowiedzi, do godz. 15.00 potrwa adoracja Najświętszego Sakramentu. Poza tym o godz. 12.00 wspólna modlitwa Anioł Pański i różaniec, o 15.00 koronka do miłosierdzia Bożego bądź nabożeństwo drogi krzyżowej, o 19.00 Gorzkie Żale. Centralnym wydarzeniem każdego dnia będzie Msza św. o godz. 20.00.
CZYTAJ DALEJ

Serca rozpalone miłością

2026-02-11 20:47

Paweł Wysoki

Życie konsekrowane jest znakiem, że Ewangelią da się żyć na serio – powiedział abp Stanisław Budzik.

W archikatedrze lubelskiej odbyły się diecezjalne obchody 30. Dnia Życia Konsekrowanego. Liturgii z licznym udziałem osób życia konsekrowanego przewodniczył sercanin bp Józef Wróbel.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję