Reklama

Krzeszów

Kandydat na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO

Niedziela Ogólnopolska 25/2004

Świadomość wyjątkowej wartości kulturowej, artystycznej i religijnej pocysterskiego opactwa w Krzeszowie sprawiła, że kilka lat temu podjęto działania zmierzające do umieszczenia go wśród obiektów zgłoszonych do wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa. Zainteresowanie oraz pomoc różnych instytucji i osób, z biskupem legnickim i konserwatorem generalnym na czele, sprawiły, że w ciągu półtora roku Regionalny Ośrodek Dokumentacji Zabytków we Wrocławiu przygotował w tym celu wniosek wraz z pełną dokumentacją wymaganą przez UNESCO. W połowie stycznia 2003 r. został podpisany w imieniu Rządu Rzeczypospolitej Polskiej przez min. Waldemara Dąbrowskiego i złożony w siedzibie UNESCO w Paryżu, gdzie spotkał się z przychylnym zainteresowaniem i wysoką oceną. Obecnie, zgodnie z przyjętą konwencją, podejmowane są działania weryfikujące, czy obiekty krzeszowskie są dobrem wyjątkowym w skali ogólnoświatowej i czy spełniają ważne kryteria autentyczności i integralności historyczno-artystycznej.
Pocysterskie opactwo w Krzeszowie to zespół monumentalnych obiektów o długim rodowodzie historycznym, sięgającym 1242 r., kiedy to księżna Anna, wdowa po księciu Henryku II Pobożnym, ufundowała dla sprowadzonych z Czech benedyktynów klasztor w Krzeszowie. W 1292 r. książę świdnicko-jaworski Bolko I, wnuk Henryka Pobożnego, oddał klasztor cystersom z Henrykowa. W ich rękach opactwo krzeszowskie szybko się rozwinęło, stając się silnym ośrodkiem duchowym, kulturalnym i gospodarczym. Jednak szczególny rozkwit opactwa nastąpił na przełomie XVII i XVIII wieku, w okresie rządów opatów Bernarda Rosy i Innocentego Fritscha. Wtedy to powstały istniejące do dziś monumentalne barokowe budowle, do których należą: kościół klasztorny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, z przylegającym do niego unikalnym Mauzoleum Piastów i kaplicą Marii Magdaleny z Grobem Pańskim, oraz kościół bracki pw. św. Józefa. W bezpośrednim sąsiedztwie kościołów znajduje się klasztor i tzw. dom gościnny - Dom Opata. W pobliżu rozlokowane są 32 stacje tzw. Pasji Krzeszowskiej oraz budynek Betlejem i drewniany pawilon na wodzie - jedyna tego typu budowla w Europie Środkowej.
Poza niewątpliwymi walorami historycznymi ranga artystyczna omawianych obiektów jest bardzo wysoka. Kościół klasztorny opactwa, określany też jako Dom Łaski Matki Bożej, wzniesiono w latach 1728-34, na miejscu założenia średniowiecznego. W tej największej na Śląsku świątyni emporowo-halowej, o cechach niespotykanych w żadnym innym zabytku późnobarokowej sztuki w regionie, uzyskano organiczne połączenie wszystkich gatunków i form przedstawieniowych architektury, rzeźby, malarstwa i ornamentyki, tworząc dzieło niezwykle zwarte, o ogromnym ładunku ideowym i wysokim poziomie artystycznym. Oryginalność tej świątyni uzewnętrznia się już w dwuwiekowej fasadzie o dynamicznej strukturze architektonicznej, połączonej z rozbudowanymi formami rzeźbiarskimi, tworzącymi czytelny program ideowy z wyraźnymi wątkami mistycznymi. Zapowiedziany na fasadzie kościoła program kontynuują i rozwijają we wnętrzu świątyni sceny monumentalnego malarstwa sklepiennego, oparte treściowo na prorockich wizjach Emmanuela i innych wątkach biblijnych oraz odwołujące się do historii zakonu (wszystkie autorstwa Georga Wilhelma Neunhertza, wnuka Michaela Willmanna). W program ten wpisuje się również wiele dzieł malarstwa sztalugowego, na czele z kompozycją malarską Petera Brandla w ołtarzu głównym. To wizjonerskie kredo wynoszą na artystyczne szczyty rzeźbiarskie kompozycje retabuli ołtarzowych, stall, prospektu organowego i ambony, które zawdzięczamy artystom tej miary, co: Ferdinand Maximilian Brokof, Joann Gode, Anton Dorazil, Antoni Lachel. Do tego wielkiego zespołu dzieł należy też dodać instrument organowy M. Englera Młodszego, należący do największych i najważniejszych tego rodzaju obiektów w Europie. Wzniesione na osi podłużnej kościoła Mauzoleum Piastów to budowla bezprecedensowa, niemająca analogii, zawierająca formy gloryfikacji bliskiego cystersom rodu Piastów.
Drugi z krzeszowskich kościołów - pw. św. Józefa, wzniesiony w latach 1690-96, wyróżnia niepowtarzalna przestrzenna dyspozycja wnętrza, stwarzająca niezwykłe możliwości do realizacji olbrzymiego, bo składającego się z ok. 50 fresków dzieła malarskiego, związanego z kultem św. Józefa, do którego odwoływał się rozwijający się żywiołowo ruch bracki. To największe na północ od Alp założenie freskowe pędzla największego malarza śląskiego baroku Michaela Willmanna poraża rozmachem wizji artystycznych i bogactwem treści biblijno-teologicznych. W Krzeszowie znajduje się również znany i czczony od wieków obraz Matki Bożej Łaskawej, z kultu którego opactwo krzeszowskie słynęło już od średniowiecza. Zanotowano, że ruch pielgrzymkowy odbywał się tu już w XIV wieku. Jak stwierdza niewątpliwy autorytet w tym względzie - prof. Ivo Kożon z Pragi, ikona Matki Bożej Łaskawej jest najstarszym tego typu przedstawieniem na ziemiach polskich: datowana jest na połowę XIII wieku. Nieprzerwany przez wieki, żywy kult Matki Bożej Łaskawej nasilił się szczególnie w ostatnich latach, gdy pierwszy biskup legnicki ustanowił opactwo krzeszowskie głównym sanktuarium maryjnym nowo powstałej diecezji legnickiej, a Ojciec Święty Jan Paweł II ukoronował obraz Matki Bożej i ogłosił świątynię krzeszowską bazyliką mniejszą.
W zespole kościelno-klasztornym znajduje się też Kalwaria Krzeszowska, licząca 32 stacje pasyjne, założone na przylegających do opactwa drogach pielgrzymkowych, wijących się w podgórskim karkonoskim krajobrazie. Przypominają one pielgrzymom o tajemnicy zbawienia i charakterystycznej dla cystersów sakralizacji przestrzeni życia i pracy, kontynuując teologiczne i ascetyczne bogactwo wątków, nagromadzonych z erudycją i rozmachem w opactwie krzeszowskim.
Dziś możemy powiedzieć, że wkład środowiska krzeszowskiego w rozwój materialny i duchowy Śląska, związany z wszechstronną i wielowiekową spuścizną, jest trudny do ogarnięcia. Dorobek, który pozostawiły po sobie poprzednie pokolenia, jest ogromny. Widać to wyraźnie w opactwie krzeszowskim. Podkreśla to mocno prof. Henryk Dziurla, który twierdzi, że cystersi krzeszowscy „nie tylko całe bogactwo dziedzictwa kultury zachodniej Europy przenieśli i rozwinęli na terenie Europy Środkowej, ale również poza wielkimi centrami miejskimi, na terenach wiejskich potrafili tworzyć i propagować najwyższe wartości duchowe, artystyczne, gospodarcze, integrując w ten sposób obszary wiejskie w cywilizacyjnym rozwoju”.

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Katedra Notre Dame będzie jak dawniej, bez nowoczesnych modyfikacji

2020-07-10 17:10

[ TEMATY ]

Paryż

katedra Notre‑Dame

odbudowa

Vatican News

Katedra Notre Dame zostanie odbudowana w taki sposób, aby po remoncie była w miarę możliwości jak najbliższa stanowi sprzed pożaru. Decyzję tę podjęto na posiedzeniu Krajowej Komisji Dziedzictwa i Architektury. Prezydent Emmanuel Macron wycofał się z idei unowocześniania katedry.

Dyskusji nad kształtem odnowionej katedry towarzyszyło wiele emocji. Rozbudził ją sam prezydent, który nazajutrz po pożarze obiecał Francuzom, że odbudowa potrwa pięć lat, a katedra będzie po niej jeszcze piękniejsza niż przed pożarem. Macron dopuszczał bowiem możliwość, że dodany do niej zostanie jakiś element, „gest”, jak to nazwał, architektury współczesnej.

Taka deklaracja rozbudziła fantazję architektów, a zarazem zaniepokoiła konserwatorów zabytków. Proponowano na przykład, by nad sklepieniem katedry zrobić ogromny taras widokowy, miejsce rekreacji i wypoczynku, a dach odbudować w szkle i metalu. Clement Willemin, nawiązując do encykliki Laudato sì, gotów był zaprojektować na dachu Notre Dame wielki ogród, miejsce bioróżnorodności, w hołdzie dla wszystkich gatunków zwierząt i roślin, które wyginęły za sprawą człowieka. Bardziej umiarkowani architekci chcieli eksperymentować jedynie z iglicą.

Ze swej strony historycy sztuki i konserwatorzy zabytków wzywali do opamiętania. Już w dwa tygodnie po pożarze 1188 z nich wystosowało petycję do prezydenta, prosząc go o rozwagę. Ostatecznie to właśnie zwolennicy wiernej odbudowy katedry zdołali przekonać do swych racji zarówno prezydenta, jak i opinię publiczną. Pałac Elizejski podał, że prezydent Emmanuel Macron wycofuje się ze swych wcześniejszych pomysłów, a Krajowa Komisja Dziedzictwa i Architektury jednomyślnie zatwierdziła projekt wiernej odbudowy Notre Dame. Będzie się to odnosić zarówno do zewnętrznego kształtu katedry, jak i użytych materiałów. Oznacza to między innymi, że konstrukcja dachu zostanie wykonana z drewna, a iglica będzie pokryta ołowiem.

CZYTAJ DALEJ

LOT: Barcelona najpopularniejszym kierunkiem w ramach akcji #LOTnaWakacje

2020-07-11 10:20

[ TEMATY ]

LOT

wakacje

niepodlegla.gov.pl

W ciągu pierwszych dwóch tygodni akcji #LOTnaWakacje najchętniej wybieranymi kierunkami podróży były m.in. Barcelona, Burgas, Majorka i greckie wyspy - Korfu, Zakynthos, Rodos, a także chorwackie kurorty – Split i Dubrownik - poinformował PAP w komunikacie PLL LOT.

LOT od 1 lipca ruszył z letnią siatką połączeń pod hasłem #LOTnaWakacje. W sumie przewoźnik uruchomi 130 połączeń do ponad 30 najbardziej popularnych europejskich kurortów z dziesięciu krajowych portów lotniczych.

Pasażerowie w lipcu i sierpniu będą mogli polecieć m.in. do Chorwacji, Hiszpanii, Włoch, na Maltę, do Bułgarii, Czarnogóry, na Cypr, do Albanii czy na wyspy Santorini, Kos, Korfu i Kretę.

"W ciągu pierwszych dwóch tygodni akcji #LOTnaWakacje najchętniej wybieranymi kierunkami podróży za granicę były m.in. Barcelona, położone nad Morzem Czarnym Burgas, Majorka, greckie wyspy - Korfu, Zakynthos, Rodos, a także znane i cieszące się dużą popularnością wśród Polaków chorwackie kurorty – Split i Dubrownik" - poinformowała spółka.

Jak podał przewoźnik, w ramach oferty #LOTnaWakacje samoloty wykonują bezpośrednie połączenia z dziesięciu lotnisk krajowych do Europy – z Warszawy, Bydgoszczy, Lublina, Wrocławia, Krakowa, Gdańska, Szczecina, Poznania, Katowic, Rzeszowa.

"Po długim okresie zawieszenia ruchu międzynarodowego i wprowadzonych w wyniku pandemii obostrzeniach, Polacy chcą wypoczywać w zagranicznych kurortach przy gwarantowanej pięknej pogodzie. LOT oferuje pasażerom szeroki wachlarz możliwości tego lata – od pięknych greckich wysp, po zyskujące na popularności i warte odkrycia Bałkany. Rosnące zapotrzebowanie na podróże lotnicze potwierdzają pierwsze wyniki sprzedażowe. Od ogłoszenia programu sprzedaliśmy już blisko 200 tys. biletów i każdego dnia wzrasta poziom wypełnienia naszych samolotów. Ze względu na duże zainteresowanie pasażerów, planujemy rozwijać wakacyjną ofertę również w kolejnych miesiącach" - powiedział cytowany w komunikacie prezes PLL LOT Rafał Milczarski.

Jednocześnie przewoźnik stopniowo przywraca regularne rejsy międzynarodowe. Od początku lipca ruszyły loty m.in. do Amsterdamu, Paryża, Duesseldorfu, Bukaresztu, Kijowa, a dreamlinery LOT-u ponownie startują do Tokio, Toronto i Seulu. Od 15 lipca pasażerowie będą mogli podróżować też m.in. do Londynu, Berlina, Pragi, Kijowa, Frankfurtu, Hamburga, Mediolanu, Genewy, Istambułu, Belgradu czy Tallina.

"LOT wraca też do swojej drugiej bazy w Budapeszcie, wykonując zapowiadane na początku roku rejsy do Dubrownika i Warny. Od 20 lipca polski przewoźnik poleci również ze stolicy Węgier do Seulu. W sumie w bieżącym sezonie letnim w ofercie LOT-u znajduje się już ponad 130 połączeń i ponad 70 kierunków podróży" - czytamy.

W związku z sytuacją epidemiczną LOT zachęca pasażerów do sprawdzania obostrzeń obowiązujących w kraju, do którego zamierzają się udać. Regulacje te ulegają zmianom, a LOT nie będzie mógł zabrać na pokład osób, które nie dopełniły wymaganych formalności. Wszystkie aktualne informacje dotyczące zasad podróżowania dostępne są m.in. na stronach Ministerstwa Spraw Zagranicznych, placówek dyplomatycznych i Ministerstw Zdrowia poszczególnych krajów.

Rząd od 1 lipca zniósł zakaz połączeń lotniczych z szeregiem nowych krajów. Wśród nich są Czarnogóra, Gruzja, Japonia, Kanada, Albania, Korea Płd. i Ukraina.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 30 czerwca 2020 r. w sprawie zakazów w ruchu lotniczym, zezwolono na połączenia lotnicze z państwami członkowskimi Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), EOG, Szwajcarii i UE, za wyjątkiem Szwecji i Portugalii. W stosunku do poprzedniego rozporządzenia sprzed dwóch tygodni, z listy zakazu lotów usunięto Wielką Brytanię.

Rozporządzenie traci moc z dniem 14 lipca 2020 r. (PAP)

autor: Aneta Oksiuta

aop/ pad/

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję