Kuratela

W ubiegłym tygodniu zajmowaliśmy się instytucją prawną opieki nad osobami małoletnimi, takimi, które nie mogą prowadzić swoich spraw samodzielnie, oraz całkowicie ubezwłasnowolnionymi.
Obok instytucji opieki jest jeszcze kuratela, która również ma na celu ochronę praw osób, niemogących prowadzić swoich spraw samodzielnie. W przypadku opieki zakres kompetencji opiekuna jest szeroki, przy kurateli - prawa i obowiązki kuratora wynikają zawsze z rodzaju kurateli, którą sprawuje.
Kuratela może nastąpić z urzędu - gdy sąd poweźmie wiadomość, że istnieje taka potrzeba - lub na wniosek. Zasadniczo wniosek w sprawie ustanowienia kurateli będzie wymagany, gdy:

żąda kuratora osoba ułomna, która potrzebuje pomocy do prowadzenia wszelkich spraw albo spraw określonego rodzaju; zakres obowiązków i uprawnień takiego kuratora określa sąd opiekuńczy; kuratelę uchyla się na żądanie osoby ułomnej, dla której była ustanowiona; inicjatorami wniosku nie mogą być bliscy czy sąsiedzi - musi on pochodzić od osoby potrzebującej kuratora; osoba jest nieznana z miejsca pobytu, nie ma pełnomocnika, a potrzebuje ochrony swoich praw, ponieważ np. jest stroną pozwaną w procesie; sąd ustanawia dla niej kuratora na wniosek osoby zainteresowanej, np. powoda;

Jak już zauważyliśmy, zakres praw i obowiązków kuratora będzie zawsze wynikał z rodzaju kurateli, czyli celu, dla którego ustanowiono kuratora.
Najczęściej spotykamy się z kuratelą:

dla częściowo ubezwłasnowolnionych - sąd ustanawia wtedy kuratora z urzędu, bowiem orzeczenie częściowego ubezwłasnowolnienia nakłada na sąd taki obowiązek; kurator może zarządzać majątkiem osoby częściowo ubezwłasnowolnionej tylko wtedy, gdy sąd opiekuńczy tak postanowi; kuratela ta ustaje, gdy ustaje częściowe ubezwłasnowolnienie; dla osób ułomnych - ustanowienie kuratora następuje na wniosek tej osoby, jeżeli potrzebuje ona pomocy do prowadzenia wszelkich spraw albo spraw określonego rodzaju; kuratela ta ustaje na żądanie osoby ułomnej; dla zastąpienia przedstawicieli ustawowych w określonych czynnościach - kuratelę ustanawia się, jeśli rodzice nie mogą dokonać określonej czynności w imieniu dziecka, bo zabrania im tego prawo, np. nie wolno im reprezentować dziecka przy czynnościach prawnych, których stronami są dzieci pozostające pod ich władzą rodzicielską - dotyczy to umowy między synem a córką tych samych rodziców; dla pieczy nad majątkiem osoby, która ma przedstawiciela ustawowego - kuratelę ustanawia się, gdy dziecko otrzymało spadek lub darowiznę, a spadkodawca (lub darczyńca) zastrzegł, że rodzice nie mogą zarządzać tym majątkiem, ale nie wyznaczył zarządcy; sąd ustanowi kuratora także wtedy, gdy uzna, że rodzice nie powinni z jakichś powodów zarządzać majątkiem dziecka; można też ustanowić tego kuratora do czasu objęcia opieki przez opiekuna lub dlatego, że opiekę powierzono zakładowi wychowawczemu; dla wstąpienia w miejsce strony w razie jej śmierci lub niemożności ustalenia miejsca pobytu strony - kuratela procesowa, np. dla zmarłego małżonka, gdy drugi po jego śmierci chce kontynuować proces o unieważnienie małżeństwa albo gdy dziecko chce zaprzeczyć ojcostwo zmarłego ojca; na wniosek strony, sąd ustanowi kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, gdy stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczony pozew lub inne pismo procesowe, wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, a wnioskodawca uprawdopodobni, że miejsce pobytu strony nie jest znane; dla ochrony praw osoby nieobecnej - dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia się kuratora; również gdy pełnomocnik nieobecnego nie może wykonywać swoich czynności albo gdy wykonuje je nienależycie; dla dziecka poczętego, lecz nie narodzonego, jeżeli jest to potrzebne do strzeżenia przyszłych praw dziecka; kuratela ta ustaje z chwilą urodzenia się dziecka; dla osób prawnych, jeżeli te nie mogą prowadzić swych spraw z powodu braku odpowiedniego organu.

Kuratela jest odpłatna. Wynagrodzenie kuratora na jego żądanie przyznaje organ, który go ustanowił. Pokrywa się je z majątku osoby, której przyznano kuratora, a jeżeli osoba ta nie ma majątku, koszty pokrywa ten, na czyje żądanie kurator został ustanowiony. Jeżeli nakład pracy kuratora jest nieznaczny, wówczas nie przyznaje się wynagrodzenia. Sądem właściwym do rozpatrzenia sprawy kurateli jest na ogół sąd opiekuńczy, ale właściwość ta jest uzależniona od rodzaju sprawy.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

W Eucharystii uczestniczyli przedstawiciele Wojska Polskiego, służb mundurowych, organizacji społecznych, kombatanci, reprezentanci wrocławskich instytucji oraz liczni mieszkańcy miasta. Uroczystość uświetniły poczty sztandarowe.– Gromadzimy się w tej świątyni, aby dziękować Bogu za dar wolnej Ojczyzny. Przeżywamy 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. To dzień szczególny – dzień narodowej pamięci, wdzięczności i dumy – mówił w homilii metropolita wrocławski.Przypomniał, że 11 listopada 1918 r. był dniem odzyskania tego, co przez 123 lata niewoli próbowano nam odebrać – własnego państwa, narodowej suwerenności i prawa do samostanowienia.– Dobrze wiemy, że polska niepodległość została okupiona cierpieniem pokoleń, krwią powstańców, żołnierzy i zesłańców. Ludzi prześladowano za polskość, język, wiarę i miłość do Ojczyzny. Dzisiaj wspominamy tych, którzy w godzinie próby zachowali polską mowę w rodzinnych domach, przekazywali dzieciom historię narodową, bronili wiary i kultury, wychowywali kolejne pokolenia w duchu patriotyzmu – mówił arcybiskup.Przypomniał m.in. postacie Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Paderewskiego, Wincentego Witosa i wielu innych, którzy mimo różnic poglądów potrafili służyć Polsce.– Dzisiaj musimy sobie zadać pytanie: Co uczyniliśmy z darem niepodległości? Czy potrafimy być godnymi dziedzicami tych, którzy ją wywalczyli? Ojczyzna nie jest tylko wspomnieniem przeszłości, ona jest naszą matką. Mamy wobec niej dług wdzięczności – mówił hierarcha.Nawiązał do fragmentu Ewangelii o dziesięciu trędowatych. Wszyscy zostali uzdrowieni przez Jezusa, ale tylko jeden powrócił, by podziękować. Jezus pyta, czy nie dziesięciu zostało oczyszczonych.– To pytanie Jezusa jest pytaniem o ludzką pamięć, o wdzięczność, o zdolność rozpoznania otrzymanego dobra. Te słowa Chrystusa możemy dzisiaj odnieść także do naszej Ojczyzny. A zatem – czy potrafimy powiedzieć Bogu i tym, którzy wywalczyli naszą wolność i niepodległość: dziękujemy za Polskę? Czy ciesząc się z niepodległości, widzimy w niej dar, który trzeba chronić, rozwijać i przekazywać następnym pokoleniom? – pytał metropolita. Tłumaczył, że wdzięczność jest postawą człowieka, który nie zapomina, komu zawdzięcza dobro.– Jest postawą narodu, który zna swoją historię, szanuje swoich bohaterów i nie pozwala, by pamięć o ofierze poprzednich pokoleń została roztrwoniona – podkreślał abp Kupny.Zaznaczył, że dlatego podczas tej Eucharystii chcemy być podobni do uzdrowionego, który powrócił do Jezusa, by Mu podziękować.– Chcemy uklęknąć przed Bogiem i powiedzieć: Panie, dziękujemy Ci za Polskę! Dziękujemy Ci za jej historię, kulturę, chrześcijańskie dziedzictwo, za ludzi, którzy ją budowali, bronili, kochali. I dziękujemy za tych, którzy oddali życie, abyśmy mogli żyć w wolnym kraju – zaznaczył arcybiskup.Zauważył, że nasza wdzięczność musi wyrażać się w postępowaniu. Nie wystarczy raz do roku wywiesić biało-czerwoną flagę, odśpiewać hymnu narodowego czy złożyć bukiet kwiatów pod pomnikiem, choć są to ważne gesty.– Jednak patriotyzm musi być czymś znacznie głębszym. Trzeba to wyraźnie powiedzieć: patriotyzm zaczyna się w rodzinie, szkole, miejscu pracy, w uczciwym wykonywaniu obowiązków, szacunku dla drugiego człowieka oraz odpowiedzialności za słowo i podejmowane decyzje – mówił hierarcha.Podkreślił, że tegoroczne Święto Niepodległości przeżywamy w szczególnych okolicznościach.– Nasza narodowa radość została głęboko naznaczona bólem i żałobą. Wydarzenia, które rozegrały się 7 listopada w Krakowie, w samym centrum tego historycznego miasta, wstrząsnęły całą Polską – mówił arcybiskup, nawiązując do brutalnego zamachu terrorystycznego, w którym zginęło sześć osób, a wiele zostało rannych. Wezwał do modlitwy za tych, którzy stracili życie, oraz za ich rodziny i bliskich. Podkreślił bohaterstwo policjantów, ratowników medycznych i wszystkich, którzy nieśli pomoc.– Wyrażamy wdzięczność tym wszystkim, którzy z narażeniem własnego życia stanęli w obronie innych. Zbrodnia dokonana w Krakowie jest nie tylko tragedią poszczególnych rodzin, ale także bolesną raną zadaną całej wspólnocie. Jest wezwaniem do zastanowienia się nad tym, jaki świat budujemy, jakie wartości przekazujemy młodemu pokoleniu i jak chronimy ludzkie życie oraz bezpieczeństwo naszych obywateli – mówił arcybiskup.Zaznaczył, że nie znamy jeszcze wszystkich odpowiedzi na pytania rodzące się w związku z tą tragedią. Nie powinniśmy więc pochopnie osądzać ani rozpowszechniać nieprawdziwych informacji.– Ale jedno musimy powiedzieć z całą stanowczością: żadna ideologia, żadna osobista frustracja ani żaden konflikt nie dają człowiekowi prawa do odbierania życia niewinnym ludziom. Bo życie ludzkie jest święte. Każde życie – podkreślał arcybiskup.Zauważył, że historia naszej Ojczyzny uczy, iż Polska była szczególnie zagrożona wtedy, gdy brakowało jej jedności, co niejednokrotnie wykorzystywali zaborcy.– Ale historia pokazuje również, że potrafimy się jednoczyć w sprawach najważniejszych. Czy potrafimy to dzisiaj? Czy przez nasze nieodpowiedzialne słowa i działania nie otwieramy pola naszym wrogom, którzy, tak jak w historii, próbują wykorzystać nasze wewnętrzne konflikty i spory? – pytał metropolita i zaznaczył: – Niepodległość odzyskana w 1918 r. była wysiłkiem wielu ludzi, którzy nie zawsze myśleli tak samo. Ale w godzinie historycznej próby potrafili uznać, że Polska jest ważniejsza niż osobiste ambicje. Czy potrafimy dzisiaj wyciągnąć z tego lekcję?Tłumaczył, że nie chodzi o to, by wszyscy mieli takie same poglądy.– Demokracja zakłada bowiem pluralizm. Ale spór nie może niszczyć wspólnoty. Przeciwnik polityczny nie może być nazywany wrogiem Ojczyzny. Możemy różnić się w ocenach, prowadzić trudne debaty, spierać się o kształt państwa, ale nie wolno nam zapominać, że wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za naszą Ojczyznę. Niepodległość nie jest własnością takiej czy innej partii, jednego środowiska ani jednej grupy społecznej. Jest wspólnym dobrem wszystkich Polaków – podkreślał metropolita.Zaznaczył, że Polska potrzebuje mniej wzajemnej pogardy, a więcej szacunku; mniej języka nienawiści, a więcej odpowiedzialności za wypowiadane słowa; mniej egoizmu, a więcej troski o wspólne dobro.– Nie zbudujemy silnego państwa na pogardzie, kłamstwie, poniżaniu przeciwnika, wzajemnym oskarżaniu się i nieustannym podważaniu godności drugiego człowieka. Dlatego potrzebujemy dzisiaj chrześcijańskiego spojrzenia na Ojczyznę. Takiego, które uczy szacunku do każdego człowieka i troski o przyszłość kolejnych pokoleń. Troska o niepodległość musi być troską o moralny fundament państwa i społeczeństwa – przekonywał arcybiskup.Zaznaczył, że niepodległość potrzebuje ludzi uczciwych; rodzin, w których dzieci uczą się miłości i odpowiedzialności; nauczycieli, którzy nie tylko przekazują wiedzę, ale także wychowują; polityków, dla których służba publiczna jest zobowiązaniem, a nie przywilejem; ludzi pracy, budujących pomyślność kraju swoją rzetelnością, a wreszcie – młodego pokolenia.Zwracając się do młodych obecnych na Eucharystii, arcybiskup zaznaczył:– Kochani, Ojczyzna was potrzebuje! Potrzebuje takiej młodzieży, która się nie wstydzi swojej historii, języka, kultury i chrześcijańskich korzeni!Podkreślił, że Kościół nie chce zastępować państwa ani przejmować zadań instytucji publicznych. Nie może jednak milczeć, kiedy zagrożone są wartości, na których powinno się opierać życie społeczne: wolność człowieka, świętość życia, sprawiedliwość, solidarność i odpowiedzialność.– Kościół chce służyć Polsce przez formowanie sumień, wychowanie młodego pokolenia, budowanie pojednania i przypominanie, że człowiek nie jest narzędziem w rękach innych ludzi, lecz osobą obdarzoną niezbywalną godnością. Niepodległość potrzebuje bowiem nie tylko silnych instytucji i dobrze zorganizowanego państwa, lecz także ludzi prawego sumienia – mówił arcybiskup.Wezwał również do modlitwy za sprawujących władzę w naszym państwie, za wojsko, służby mundurowe i wszystkich strzegących bezpieczeństwa Ojczyzny: – Módlmy się za Polskę, aby była krajem wolnym, bezpiecznym, sprawiedliwym i solidarnym. I módlmy się za nas samych, abyśmy nigdy nie zapomnieli, że miłość do Ojczyzny jest zadaniem, które zaczyna się od wierności Bogu, prawdzie i drugiemu człowiekowi.