- W jakich okolicznościach Ojciec Święty dowiedział się o nominacji biskupiej?

- Zostałem wezwany, ażeby być biskupem, w czasie, kiedy byłem na kajakach, można by powiedzieć - na łodziach. I wcale nie było łatwe to wezwanie, bo wypadało w samym środku wędrówki po bardzo trudnej trasie.(...) Kiedy nadszedł wyznaczony dzień, odbiliśmy od grupy, aby dotrzeć do najbliższej stacji kolejowej - do Olsztynka. (...) Naprzód ruszyliśmy kajakiem po falach rzeki, a potem ciężarówką, która wiozła wory z mąką, i tak dotarłem do Olsztynka. (...) W Warszawie zgłosiłem się na ul. Miodową na oznaczoną godzinę. (...) Kiedy wszedłem do gabinetu Księdza Prymasa, usłyszałem od niego, że Ojciec Święty mianował mnie biskupem pomocniczym Arcybiskupa Krakowa. (...) Słysząc słowa Księdza Prymasa zwiastujące mi decyzję Stolicy Apostolskiej, powiedziałem: „Eminencjo, ja jestem za młody, mam dopiero 38 lat”. Ale Prymas na to: „To jest taka słabość, z której się szybko leczymy. Proszę się nie sprzeciwiać woli Ojca Świętego”.
Więc powiedziałem jedno słowo: „Przyjmuję”. „No, to pójdziemy na obiad” - zakończył Prymas.

- Kilka lat po nominacji w Rzymie rozpoczął się Sobór Watykański II. Ojciec Święty uczestniczył w nim od samego początku...

- Rozpoczynałem swe uczestnictwo w Soborze jako młody biskup. Pamiętam, że moje miejsce było najpierw bliżej wejścia do Bazyliki św. Piotra, a od trzeciej sesji, odkąd zostałem mianowany arcybiskupem krakowskim, przeniosłem się bliżej ołtarza. (...) Podczas (...) obrad Kościół przeprowadził pogłębioną refleksję nad sobą samym i nad swoimi odniesieniami do świata współczesnego. Równocześnie wytyczył drogę, jaką winien kroczyć, aby mógł spełnić swoją misję otrzymaną od Chrystusa. Z wielką mocą Sobór położył nacisk na współodpowiedzialność za Kościół wszystkich jego członków: biskupów, kapłanów, osób konsekrowanych i wiernych świeckich.

- Sobór skończył się w roku 1965. Rok później przypadło Milenium Chrztu Polski. Centralne obchody odbyły się 3 maja 1966 r. na Jasnej Górze. Wówczas Prymas Wyszyński złożył Akt oddania w niewolę Maryi za wolność Kościoła w świecie i w Polsce. Jak Ojciec Święty ocenia wagę tego ślubowania?

- Słowa tego Aktu, wypowiedziane językiem polskich dziejowych doświadczeń, polskich cierpień, ale i polskich zwycięstw, miały swój profetyczny wydźwięk właśnie w owym momencie dziejów Kościoła i świata. Właśnie po zakończeniu II Soboru Watykańskiego, który - jak słusznie uważamy - otworzył nowy okres tych dziejów. Zapoczątkował nową epokę, nowe, pogłębione rozumienie człowieka, rozumienie jego „radości i nadziei, ale równocześnie jego smutku i trwogi”, jego zagrożeń, jak głoszą pierwsze słowa konstytucji pastoralnej Soboru Gaudium et spes. (...) W dniu 3 maja 1966 r. Episkopat Polski dodaje do tego fundamentalnego dzieła Soboru swój Akt Jasnogórski: oddanie się w macierzyńską niewolę Bogarodzicy za wolność Kościoła w świecie i w Polsce. Jest on wołaniem serca i woli, wołaniem całego chrześcijańskiego jestestwa osoby i wspólnoty o pełne prawo do głoszenia zbawczej misji, o misji tej wszechstronną skuteczność, o jej nowe zakorzenienie w idącej (i już obecnej) epoce dziejów świata - przez Maryję! Jest to zarazem jakieś na wskroś oryginalne odczytanie tej prawdy o obecności Bogarodzicy w tajemnicy Chrystusa i Kościoła, jak głosi VIII rozdział konstytucji Lumen gentium.

- W czasie uroczystości milenijnych szczególnie dało się odczuć, jak potrzebna jest wolność. Władze komunistyczne nie wpuściły na obchody milenijne papieża Pawła VI...

- Wszyscy wiemy, jak bardzo pragnął tutaj przybyć w pielgrzymce (...). Właśnie na milenium chciał tutaj stanąć jako pielgrzym obok wszystkich synów i córek narodu. (...)
Do końca życia nosił to pragnienie w swoim sercu i z nim zszedł do grobu. (...) Nigdy nie zapomnę dnia 3 maja roku milenijnego na Jasnej Górze, kiedy pod portretem nieobecnego Pawła VI wypadło mi, jako metropolicie krakowskiemu, celebrować milenijną Eucharystię jasnogórską... Nigdy tego nie zapomnę!

- Obchody milenijne odbywały się w całej Polsce, a Episkopat w komplecie udawał się do poszczególnych miejsc w kraju. Jaki był sens tych, męczących przecież, podróży?

- Wtedy właśnie my wszyscy, biskupi polscy, nauczyliśmy się naszej Ojczyzny. Nauczyliśmy się po kolei wszystkich polskich diecezji.

- Ojciec Święty chętnie „uczył się” również swojej własnej archidiecezji krakowskiej. Jakie znaczenie w pracy biskupiej miały wizytacje składane w poszczególnych parafiach?

- Rozumiałem te wizytacje jako odwiedziny nade wszystko duszpasterskie, które pomagają danej wspólnocie gruntowniej przeżyć swoją chrześcijańską jedność i „odnaleźć siebie” poprzez obecność biskupa „w pełnych wymiarach Kościoła” - nie tylko partykularnego (diecezji), ale także poniekąd powszechnego. (...) Im trudniejsze staje się życie ludzi, rodzin, społeczeństw, świata, tym bardziej trzeba, aby w ich świadomości rysowała się postać Dobrego Pasterza, który „daje życie swoje za owce” (J 10, 11). Biskup, który odwiedza wspólnoty swojego Kościoła, jest autentycznym pielgrzymem przybywającym za każdym razem do szczególnego sanktuarium Dobrego Pasterza. Tym sanktuarium jest sam Lud Boży, który uczestniczy w królewskim kapłaństwie Chrystusa (por. 1 P 2, 9). Jest nim każdy człowiek, którego tajemnica wyjaśnia się i rozwiązuje w całej pełni dopiero w tajemnicy Słowa Wcielonego (por. Gaudium et spes, 22).

- W takim rozumieniu zadań biskupa możemy chyba też upatrywać genezy powrotu do podróży apostolskich papieży...

- Już Jan XXIII dawał do poznania, że papież powinien nie tylko być nawiedzany przez Kościół, ale także sam nawiedzać Kościół. Przy swoich osiemdziesięciu latach uczynił w tym kierunku pierwszy krok, udając się przed rozpoczęciem Soboru do sanktuarium Matki Bożej w Loreto. Paweł VI uczynił z tego już wyraźny program pontyfikatu. Pamiętam, z jakim entuzjazmem aula soborowa przyjęła na zakończenie drugiej sesji jego zapowiedź, że uda się jako pielgrzym do Ziemi Świętej. Trudno było lepiej rozpocząć. (...) Gdy bowiem Kościół cały uświadomił sobie na nowo, iż jest Ludem Bożym - Ludem, który uczestniczy w posłannictwie Chrystusa, Ludem, który z tym posłannictwem idzie przez dzieje, który „pielgrzymuje”, papież nie mógł dłużej pozostać „więźniem Watykanu”. Musiał stać się na nowo Piotrem pielgrzymującym, tak jak ten pierwszy, który z Jerozolimy przywędrował poprzez Antiochię do Rzymu, aby tam dać świadectwo Chrystusowi i przypieczętować je swoją krwią.

Papieże Soboru

Jan XXIII - Angelo Giuseppe Roncalli (1881-1963), papież w latach 1958-63. Przez wiele lat był dyplomatą (m.in. w Bułgarii, Grecji, Turcji, a od 1944 r. we Francji). Kardynałem został w 1953 r. Zwołał Sobór Watykański II, którego obrady otworzył 11 października 1962 r. Beatyfikowany 3 września 2000 r. przez Jana Pawła II.
Paweł VI - Giovanni Battista Montini (1897-1978), papież w latach 1963-78. Jako młody ksiądz pracował w sekretariacie Nuncjatury Apostolskiej w Warszawie (1923 r.). W 1954 r. został arcybiskupem Mediolanu, kardynałem mianował go Jan XXIII w 1958 r. Po śmierci Jana XXIII prowadził prace Soboru Watykańskiego II, a po jego zakończeniu (1965 r.) wprowadzał je w życie.

„Jestem z Wami” - to pierwsza z dwunastu publikacji w serii Jan Paweł II: Jestem z Wami. Dołączona do niej płyta CD zawiera słuchowiska o wydarzeniach z życia Papieża. W każdej audycji usłyszymy też głos Jana Pawła II.
Książka dostępna jest w oprawie twardej (29 zł) i w miękkiej (19,90 zł).
Możliwa jest subskrypcja - prenumerata serii. Ceny są wtedy niższe o 15%, a koszty wysyłki pokrywa Wydawnictwo. Aby to uczynić, wystarczy wpłacić na podane poniżej konto Wydawnictwa kwotę 17 zł w przypadku oprawy miękkiej lub 25 zł - w przypadku oprawy twardej, skóropodobnej.
Prosimy w tytule wpłaty wpisywać np.: za Jestem z Wami cz. 1, 2, 3 (twarda).
Po otrzymaniu należności niezwłocznie dostarczymy przesyłkę.

Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne s.c.
ul. Wiejska 21, 26-606 Radom
nr konta 81 1020 4317 0000 5102 0017 7154
tel./fax: (0-48) 384-66-66, 366-56-23
internet: www.polwen.pl; e-mail: polwen@polwen.pl