Reklama

Skarby i tajemnice Betlejem

Ks. Paweł Rytel-Andrianik
Niedziela Ogólnopolska 52/2006, str. 14-15

BOŻENA SZTAJNER

Są dwa Betlejem! W którym z nich narodził się Pan Jezus? W grocie czy w stajence? Co z tego pozostało do dziś? Te i inne pytania zadaje często młodzież i nie tylko…

Do Betlejem, poproszę.

- Do którego? - pyta taksówkarz. I ma rację!
Rzeczywiście, mamy dwa Betlejem w Ziemi Świętej. Jedno znajduje się w odległości 12 km od Nazaretu, zwane Betlejem Zabulona, a drugie - 9 km od Jerozolimy, znane jako Betlejem Efrata, w pokoleniu Judy. W którym narodził się Pan Jezus? Odpowiedź znajdziemy w Piśmie Świętym. Prorok Micheasz już na 740 lat przed przyjściem na świat Mesjasza zapowiadał: „A ty, Betlejem Efrata, najmniejsze jesteś wśród plemion judzkich! Z ciebie mi wyjdzie Ten, który będzie władał w Izraelu” (Mi 5,1). W Jezusie spełniło się to proroctwo!
Co zaś oznacza sama nazwa „Betlejem”? Są różne wytłumaczenia. Ostatnio naukowcy podkreślają, że Bèt-Lahm to oryginalna nazwa pochodzenia syryjsko-chaldejskiego. „Bèt” to dosłownie dom. „Lahm” pierwotnie oznaczało podstawowy pokarm, potem w języku hebrajskim przyjęło znaczenie chleb, a w arabskim mięso. Pierwotna więc nazwa Betlejem to „Dom Pokarmu”. Przydomek „Efrata” pochodzi od hebrajskiego czasownika „parah” - dosł. kwitnąć, przynosić owoc. Jest to określenie regionu obejmującego Betlejem i okolice, znanego z obfitych urodzajów.
- Proszę wsiadać, zapiąć pas. Jedziemy do Betlejem… Efrata!

Pierwsze maryjne sanktuarium?

Po drodze, w odległości ok. 4 km od Jerozolimy, zatrzymujemy się w miejscowości Kathisma. Wielu utrzymuje, że jest to pierwsze sanktuarium maryjne! Wzmianki o tym miejscu pochodzą już z II wieku. W Protoewangelii Jakuba (17, 2-18,1) czytamy, że Matka Najświętsza poprosiła św. Józefa, aby pomógł jej zejść z oślęcia i nieco odpocząć (stąd nazwa od gr. „kathizō” - usiąć, odpocząć). Tam też powiedziała, iż czuje pierwsze oznaki bliskiego porodu. Szczegółowo opisuje to również Ormiańska Ewangelia Dzieciństwa VIII,1-7. Właśnie na tym miejscu postawiono jedną z pierwszych maryjnych świątyń. Co ciekawe, w pierwotnym Kościele Jerozolimskim główne święto ku czci Matki Najświętszej obchodzono właśnie tutaj, i to 15 sierpnia! Późnej przeniesiono tę uroczystość na 13 sierpnia, a dawną datę zarezerwowano na wspomnienie Wniebowzięcia Matki Bożej. Tak więc, gdy do Częstochowy przybywają pielgrzymi na 15 sierpnia, ma to swe korzenie w… Kathisma.

Grota czy stajenka?

Poznając topografię Ziemi Świętej, szczególnie Efrata, nie mamy wątpliwości. Tereny te charakteryzują się licznymi naturalnymi grotami. Tam były schronienia pasterskie. Ludzie zamieszkujący groty dzielili „dach” ze zwierzętami, od których odgradzał ich zwykle mały murek.
Co więcej, miejscowa tradycja przekazuje nawet, kto był właścicielem groty, w której narodził się Pan Jezus. Chodzi o mieszkańca Betlejem o imieniu Kimham, o którym jest mowa w Piśmie Świętym (por. 2 Sm 19, 38). Miał on otrzymać od króla Dawida ziemię blisko Betlejem i zaadaptować kilka okolicznych grot na tzw. Khan - przystanek dla karawan, popularny na Wschodzie. Tradycja ta chce przez to podkreślić, że Jezus nie miał nic swego. Narodził się w cudzej grocie i w cudzym grobie został pochowany.
W naszej polskiej wyobraźni tam, gdzie jest żłóbek, o którym mówi Ewangelia, jest stajenka, niech więc i tak pozostanie, bo przez to przenosimy Boże Narodzenie do naszej polskiej rzeczywistości.

Reklama

Bóg się rodzi…

Ewangelie stwierdzają sam fakt narodzenia Mesjasza (por. Mt 1,18-25; Łk 2,1-7). Więcej informacji na ten temat podaje nam literatura z pierwszych wieków chrześcijaństwa, m.in. wspomniana wcześniej Protoewangelia Jakuba z II wieku (17,1-19,2). Autor opisuje, że po tym, jak św. Józef zaprowadził Maryję do groty, udał się do miasteczka po akuszerkę. Kiedy wracał, zauważył nad grotą obłok. Z wnętrza groty natomiast biła niezwykła jasność. Kiedy wszedł do środka, zobaczył nowo narodzone Dziecię. Także w innych apokryfach przewija się motyw światła związanego z Bożym Narodzeniem (Ewangelia Pseudomateusza 13, 2; Arabska Ewangelia Dzieciństwa 3,1; Ormiańska Ewangelia Dzieciństwa 9, 2). Później Pan Jezus sam wyznał: „Ja jestem światłością świata…” (J 8,12).

„Tu zawsze jest Boże Narodzenie”

Te słowa wypowiedział Ojciec Święty Jan Paweł II, nawiedzając Betlejem w Roku Jubileuszowym. Rzeczywiście, to jest niezwykłe miasto! Plac przed Bazyliką to Plac Żłóbka. Prowadzą do niego ul. Pasterzy oraz ul. Gwiazdy Betlejemskiej, a nieopodal jest ul. św. Józefa.
Jak wiemy, bezcennym skarbem Betlejem jest Grota Narodzenia Pana Jezusa. Wskazują na nią jako na miejsce narodzenia Mesjasza świadkowie z pierwszych wieków chrześcijaństwa (Justyn Męczennik, „Dialog z Żydem Tryfonem”, 78; Protoewangelia Jakuba 17,3-19,2; Orygenes, „Contra Celsus”, I, 51; św. Hieronim, „Listy”, 58 etc.) W 326 r. nad Grotą wzniesiono Bazylikę. Powstała ona z fundacji cesarza Konstantyna, staraniem jego matki - św. Heleny. Świątynia przez wieki przechodziła burzliwe dzieje, zawsze jednak strzegąc pieczołowicie swego skarbu. Główne wejście do Bazyliki jest bardzo niskie, co ma też symboliczne znaczenie, jak zauważył kard. Stanisław Dziwisz. Wchodząc do betlejemskiego sanktuarium, powiedział: „Dobrze, że do Bazyliki jest takie wejście, bo żeby bardziej zrozumieć tajemnicę Bożego Narodzenia, trzeba się pochylić”.
Świątynia o wymiarach 54 x 36 m jest pięcionawowa. Przylegają do niej trzy klasztory męskie: greckoprawosławny, ormiańskoprawosławny i katolicki - franciszkański. W murach tego ostatniego jest kościół św. Katarzyny, z którego transmitowana jest na cały świat Pasterka sprawowana w noc Bożego Narodzenia. Po uroczystej Liturgii Patriarcha Jerozolimy właśnie stąd przenosi figurkę Dzieciątka Jezus do Groty Narodzenia.
W podziemiach tego kościoła znajduje się kaplica św. Józefa, upamiętniająca objawienie się Anioła polecającego ucieczkę do Egiptu. Obok jest cela, w której św. Hieronim tłumaczył Pismo Święte na łacinę, oraz grota upamiętniająca męczeństwo Młodzianków, których wspomnienie obchodzimy w oktawie Bożego Narodzenia.
Klasztor franciszkański kryje w sobie pewną tajemnicę. Według miejscowej tradycji, Pan Jezus po swym narodzeniu został wykąpany w małej naturalnej grocie, do której klucz mają tylko… franciszkanie. Zwykle jest ona zamknięta, ale są wyjątki. Cóż można polecić?! W tymże klasztorze mieszka br. Franciszek Sułkowski, który de facto otrzymuje regularnie „Niedzielę” i jest jej wiernym czytelnikiem i przyjacielem. Można więc zgłosić się do niego, przedstawić jako Czytelnicy „Niedzieli”, a on na pewno przyjmie pielgrzymów najlepiej, jak tylko potrafi…

Grota Narodzenia

Przed nami kulminacyjny moment, cel pielgrzymki. Powoli schodzimy po półokrągłych schodkach do Groty Narodzenia. Atmosfera panująca w tym świętym miejscu jest jedyna w swoim rodzaju. Tu serce napełnia się niezwykłym pokojem, bijąc w rytm kolędy: „Cicha noc, święta noc…”. Klękamy wraz z pielgrzymami w miejscu, gdzie na świat przyszedł „Pan wielkiego majestatu…” i z drżeniem całujemy gwiazdę, której napis szepcze nam po łacinie: „Tutaj, z Maryi Dziewicy, narodził się Jezus Chrystus”. A lampy oliwne oświecają swym blaskiem twarze rozmodlonych pielgrzymów, którzy często z zamkniętymi oczyma… rozmawiają z Bogiem. Po policzkach niektórych spływają łzy wzruszenia. „A przy żłóbku Matka Święta…”, podchodzimy więc i my do żłóbka, po cichutku i na kolanach. W uszach brzmią nam słowa kolędy o „Pastuszkach, którzy od swych trzód biegną tutaj, wielce zadziwieni…, bo się spełnił cud”. Obok żłóbka widzimy ołtarz. Jest on w tradycyjnym miejscu pokłonu Trzech Króli. Na ołtarzu migotają już radośnie małe świece, których blask owija białym światłem kielich i mszał. Będzie Msza św. Za chwilę w ciszy Groty Betlejemskiej, podobnie jak i na ołtarzach naszych kościołów… Bóg się narodzi! Przychodząc w Komunii św., spotka się także z nami w zacisznej grocie naszego serca i wtedy powiemy Mu, że…

Tu serce napełnia się niezwykłym pokojem, bijąc w rytm kolędy: „Cicha noc, święta noc…”. Klękamy wraz z pielgrzymami w miejscu, gdzie na świat przyszedł „Pan wielkiego majestatu…”, i z drżeniem całujemy gwiazdę, której napis szepcze nam po łacinie: „Tutaj, z Maryi Dziewicy, narodził się Jezus Chrystus”.

Tagi:
turystyka Ziemia Święta Betlejem

Reklama

Pomorski Uniwersytet Medyczny i Uniwersytet w Betlejem razem

2019-09-25 10:32

Ks. Krzysztof Zdziarski
Edycja szczecińsko-kamieńska 39/2019, str. 4

Archiwum prywatne
Porozumienie o wzajemnej współpracy naukowo-dydaktycznej

W dniach 27.08 – 1.09.2019 r. pracownicy naukowo-dydaktyczni Wydziału Nauk o Zdrowiu Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego przebywali na stażu dydaktycznym w Katolickim Uniwersytecie w Betlejem.

Zespół liczył 7 osób: prof. Beata Karakiewicz, prof. Anna Lubkowska, prof. Anna Jurczak, dr Paulina Zabielska, dr Sylwia Wieder-Huszla, dr Artur Kotwa i ks. dr Krzysztof Zdziarski. Podczas stażu pracownicy PUM zapoznali się z modernizacją systemu kształcenia dla potrzeb społecznych oraz z najnowszymi osiągnięciami Uniwersytetu w Betlejem. Pracowali także w zespołach dyskusyjnych obejmujących przestrzeń pomocy drugiemu człowiekowi w zakresie pielęgniarstwa, położnictwa, fizjoterapii, medycyny społecznej.

Kulminacyjnym punktem pobytu w Betlejem było zawarcie porozumienia o wzajemnej współpracy naukowo-dydaktycznej, które podpisali br. Peter Bray – wicekanclerz Uniwersytetu w Betlejem i prof. Beata Karakiewicz – dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu PUM. W tym niezwykle podniosłym wydarzeniu uczestniczyli studenci i pracownicy palestyńskiego uniwersytetu na czele z dziekan Wydziału Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu Mariam Samarą Awad, która była głównym koordynatorem całego przedsięwzięcia. Ustalono, że strony porozumienia będą podejmować działania w celu promowania międzynarodowej współpracy akademickiej w zakresie: wymiany zasobów dydaktycznych i naukowych, publikacji i informacji naukowej, wymiany kadry naukowo-dydaktycznej i doktorantów, wymiany studentów oraz wspólnie prowadzonych badań naukowych oraz wspólnych inicjatyw dydaktycznych i badawczych.

Na uwagę zasługuje fakt ogromnej otwartości władz Betlejemskiego Uniwersytetu na wzajemną współpracę. Bardzo miłym akcentem zapoczątkowanej współpracy było wręczenie listu gratulacyjnego z okazji 30-lecia pracy naukowo-dydaktycznej prof. Beaty Karakiewicz przez dziekan Uniwersytetu w Betlejem. Warto podkreślić, że Uniwersytet w Betlejem jako katolicka szkoła wyższa w Palestynie została założona w 1973 r. Bodźcem do powstania uniwersytetu była bardzo znacząca dla miejscowej ludności wizyta w Ziemi Świętej papieża Pawła VI w 1964 r. Obecnie w katolickim uniwersytecie w Betlejem studiuje ponad 3 tys. studentów, a jego struktura obejmuje 5 wydziałów: pielęgniarstwo i nauki o zdrowiu, humanistyczny, nauki ścisłe, biznes i administracja, edukacja. Staż dydaktyczny pracowników naukowo-dydaktycznych PUM został zorganizowany w ramach projektu ze środków zewnętrznych przy wsparciu biura pielgrzymkowego Misja Travel z Poznania, które doskonale przygotowało pobyt na ziemi palestyńskiej, za co serdecznie dziękujemy!

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Szaleństwo ekologów: chcą więcej aborcji, by chronić planetę

2019-11-07 17:30

Beata Zajączkowska/vaticannews / Oxford (KAI)

Szaleństwo ideologów ekologii zaczyna przybierać coraz większe rozmiary. Wysługując się renomowanymi pismami naukowymi, forsują tezę, że przyszłość ziemi zależy od rezygnacji z posiadania dzieci. Innymi słowy proponują więcej aborcji i antykoncepcji.

Vatican News

Pismo naukowe wydawane przez uniwersytet w Oksfordzie zaproponowało właśnie „sprawdzoną politykę skuteczności”, by osiągnąć cel, jakim jest ochrona planety i zmniejszenie emisji dwutlenku węgla. W 320-stronnicowym artykule „World scientist warning of a climate emergency” opublikowanym na łamach „BioScience” przez 11.258 naukowców ze 153 krajów świata, proponując remedia na „uratowanie ziemi” i „przyszłości ludzkości”, wskazano, że „światowa populacja musi zostać ustabilizowana i idealnie, stopniowo ograniczana”. Autorzy artykułu podkreślają, że można to osiągnąć dzięki „sprawdzonej polityce skuteczności, która wzmacniając prawa człowieka, redukuje jednocześnie wskaźnik płodności”. Za tą ideologiczną retoryką kryje się jeszcze większa promocja aborcji i antykoncepcji.

Publikacji artykułu towarzyszyło rozpoczęcie w Anglii kampanii reklamującej sterylizację. Na banerach reklamowych można zobaczyć pięcioro białych dzieci, a obok nich hasło: „Wyobraź sobie miasto mniej zatłoczone i zrób swoje… wysterylizuj się!”. Jest to ciekawy szczegół w multietnicznym społeczeństwie anglosaskim, gdzie białoskórych Anglików z każdym rokiem jest coraz mniej (obecnie ok. 40 proc.). W tym kontekście warto zauważyć, że podczas gdy ideolodzy ekologizmu posiadanie dzieci uznają za nieekologiczne i zgubne dla planety, nasze społeczeństwa same skazują się na zagładę, dokonując samobójstwa demograficznego.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Światowy Dzień Ubogich krzykiem o obecność Boga

2019-11-17 21:33

Maciej Orman, ks. Mariusz Frukacz

– Chodząc po ulicach Częstochowy, spotykamy nie tylko biedę materialną, ale i duchową. Ten dzień jest dlatego krzykiem o obecność Boga pośród nas – mówił 17 listopada w kościele św. Zygmunta w Częstochowie ks. Paweł Dzierzkowski, zastępca dyrektora Caritas Archidiecezji Częstochowskiej, podczas Mszy św. w intencji ubogich, która jednocześnie rozpoczęła XXI Święto Muzyki

Maciej Orman

– „Biedni to nie są numery, dzięki którym możemy pochwalić się działaniami i projektami. (...) Biedni zbawiają nas, ponieważ pozwalają nam spotkać oblicze Chrystusa” – cytował fragment orędzia papieża Franciszka na III Światowy Dzień Ubogich ks. Paweł Dzierzkowski. – Ten dzień ma uwrażliwić nasze serca na drugiego człowieka. W czasie Eucharystii mamy spotkać Chrystusa, a później dostrzec Jego oblicze w drugim człowieku – wyjaśnił kaznodzieja.

Zobacz zdjęcia: Światowy Dzień Ubogich krzykiem o obecność Boga

Ks. Dzierzkowski zwrócił uwagę na bardzo niebezpieczną formę ubóstwa, jaką jest „brak dialogu, który dotyka naszych relacji”. – Z przerażeniem przypatrujemy się kryzysowi, który wyniszcza nasze rodziny, a który swoje podłoże tak często ma w odrzuceniu Boga. Tam, gdzie pojawia się problem na drodze duchowej, tam człowiek zaczyna uciekać od drugiego człowieka i szuka środków zastępczych. Rodzinny stół zamieniliśmy na komputer, tablet, telefon lub telewizor. To, co miało służyć człowiekowi, doprowadziło do izolacji od bliźniego, wspólnoty i rodziny – wyliczał ks. Dzierzkowski.

– Znakiem dzisiejszych czasów stała się obojętność wobec bliźniego, brak wrażliwości i miłosierdzia, brak przebaczenia sobie nawzajem. Łatwiej nam dzisiaj uciekać od siebie, niż być blisko siebie. Człowiek z takim przekonaniem chce ratować planetę i środowisko, w którym żyje, ale nie jest w stanie zauważyć współczesnego Łazarza, który prosi go o miłosierdzie. Czy to nie paradoks naszych czasów? – pytał retorycznie kaznodzieja.

– Chodząc po ulicach Częstochowy, możemy dostrzec osoby ubogie, bezdomne i uzależnione. Spotykamy nie tylko biedę materialną, ale i duchową, dlatego ten dzień jest też krzykiem o obecność Boga pośród nas – kontynuował.

Dzieląc się świadectwem pracy w częstochowskiej Caritas, ks. Dzierzkowski podkreślał, że osoby bezdomne i uzależnione często tracą poczucie swojej wartości, „bo tak wielu z nas nie potrafi jej w nich dostrzec”.

Mówiąc o osobach krytykujących tych, którzy niosą pomoc potrzebującym, ks. Dzierzkowski przytoczył tragiczne fakty z historii. – To echo totalitaryzmów, niemieckiego i komunistycznego, zbudowanych na filozofii Nietzschego. Bo jak można im pomagać, kiedy oni nie mogą nic dać?

– Jezus głosi Ewangelię miłości, przebaczenia, miłosierdzia i sprawiedliwości, gdzie człowiek jest wyniesiony bardzo wysoko. Jezus nie miał w pogardzie nikogo, nawet wtedy, gdy wpadał w gniew, wyrzucał przekupniów ze świątyni, czy kiedy zapowiadał, jak słyszymy w dzisiejszej Ewangelii, zburzenie pięknej Świątyni Jerozolimskiej. Jego słowa i czyny wypływały z troski o zbawienie człowieka – podkreślił ks. Dzierzkowski.

Kaznodzieja przyznał, że osoby starsze, którym również pomaga Caritas, często ubolewają, że najbliżsi nie mają czasu, żeby ich odwiedzić. – Światowy Dzień Ubogich jest więc wielkim wołaniem do każdego z nas, abyśmy byli dla siebie wrażliwi i otwarci. Jak mówi Jezus, to, co nas ocali, obok naszej wierności, to będzie miłosierdzie. Kiedy doświadczamy tego, że Bóg przebacza nam grzechy, możemy z tą miłością wyjść do drugiego człowieka. Tu nie potrzeba wiele. Chodzi o najprostsze gesty – wyjaśnił ks. Dzierzkowski.

– „Zaprawdę powiadam wam: wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili” – te słowa mają pomóc ponownie postawić drugiego człowieka na właściwym miejscu. Słowo Dobrej Nowiny jest nieustannym wezwaniem do nawrócenia, do zmiany myślenia, do spoglądania na świat Bożymi oczami – kontynuował zastępca dyrektora częstochowskiej Caritas.

– Wyobraźnia miłosierdzia, o której mówił św. Jan Paweł II, stanowi dla nas wyzwanie także i dziś, a może szczególnie dziś, aby od pięknych słów o miłosierdziu przejść do działania, gdyż widząc i czując miłosierdzie, czyni się je kreatywnie i twórczo – powiedział ks. Dzierzkowski.

– Przejawem tego zmagania się, najpierw z samym sobą, a później w walce o dobro, będzie nie tylko skuteczność pomocy, ale nade wszystko zdolność bycia z bliźnim i współodczuwanie, które sprawi, że będziemy „weselić się z tymi, którzy się weselą, i płakać z tymi, którzy płaczą” – wyjaśnił kaznodzieja.

Ks. Dzierzkowski zakończył słowami modlitwy św. Pawła VI: „Spraw, Panie, żeby moja wiara była skuteczna. Niech się w miłości objawia na zewnątrz, jako prawdziwa przyjaźń z Tobą i dobroć dla ludzi”.

Mszę św. koncelebrował proboszcz parafii św. Zygmunta ks. dr Jacek Marciniec.

Podczas Mszy św. śpiewała schola liturgiczna Domine Jesu pod batutą ks. Mateusza Ociepki. Wierni mogli również po Eucharystii wysłuchać utworów w jej wykonaniu.

W odpowiedzi na apel papieża Franciszka, abp Wacław Depo, metropolita częstochowski, zarządził w niedzielę 17 listopada zbiórkę do puszek we wszystkich kościołach i kaplicach archidiecezji częstochowskiej. Zbiórka ta zostanie przeznaczona na działania prowadzone przez Caritas Archidiecezji Częstochowskiej, takie jak m.in. streetworking – wyjście do osób przebywających w miejscach publicznych lub w ukryciu, zagubionych życiowo, które nie korzystają z pomocy zinstytucjonalizowanej, edukacja dla wolontariuszy w ramach programów Caritas czy dofinansowanie placówek Caritas dla bezdomnych.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem