W tym roku (nr 4 i 6) pokrótce zostało omówione zagadnienie apokaliptyki biblijnej. Natrafiając na tego typu teksty, trzeba nam również pytać o intencję, jaka przyświecała tym, którzy je wypowiadali bądź napisali.
Apokaliptyka żydowska miała przede wszystkim za cel ożywienie wiary wyznawców religii mojżeszowej. Niejednokrotnie bowiem czuli się oni wręcz skrępowani swoistą inwazją cywilizacji hellenistycznej, która chciała zastąpić wiarę Izraela i kult żydowski swoimi mitologiami i swoimi bóstwami (por. np. Dn 7, 20-25; 8, 9-12 i 23-25; 9, 26-27; 11, 21-39).
W konsekwencji doszło do profanacji świątyni jerozolimskiej (por. początek Pierwszej Księgi Machabejskiej) ze strony Antiocha Epifanesa (lata 175-163 przed Chr.). Jako król Syrii dążył do totalnego ideologicznego i politycznego podporządkowania sobie podlegających mu ludów. Jego metody i atmosfera terroru doprowadziły w konsekwencji do powstań Machabejskich (lata 167-160 przed Chr.), które potem zainicjowały panowanie dynastii hasmonejskiej na terenie Palestyny.
Wytrwanie i ożywienie wiary, którą się wyznawało, były również głównymi celami apokaliptycznych fragmentów Nowego Testamentu. Przede wszystkim chodzi tu o Apokalipsę św. Jana, choć i inne teksty dotyczą tej tematyki (por. Łk 21, 25-28 i par. oraz 2 Tes 4, 13-18). W znaczeniu bardziej ogólnym passusy apokaliptyczne (szczególnie te traktujące o nadchodzącym sądzie) miały zachęcać i wzywać jednocześnie do wierności i wytrwania w wierze (por. np. Mt 7, 21-23; 13, 34-36; 25, 31-46; 1 Kor 15, 20-53).
Podobne zamierzenia przyświecały innym nowotestamentowym fragmentom. Wiele z nich nawiązywało do przyjścia chwalebnego Pana (1 Tes 5, 1nn.; 2 Tes 2, 1nn.; Łk 21, 31-36; Mk 13, 26nn.) na końcu czasów (paruzja). Ich twórcy nie zamierzali informować czytelnika o konkretnej dacie nadejścia Pana, lecz zależało im, aby pocieszyć i umocnić chrześcijan w wierze.
Teksty o zabarwieniu apokaliptycznym, choć nieco w odmienny sposób, zasadniczo w swym przesłaniu nie odbiegają od podstawowego celu i centralnego przesłania całego Nowego Testamentu. Jego autorzy ogłaszają bowiem, że Jezus Chrystus jest Panem całej otaczającej nas rzeczywistości. Dzięki swojemu zmartwychwstaniu wprowadza ludzi w świat do tej pory dla nich niedostępny. Jego zaś eschatologiczna moc wyraża się już w Jego ziemskim życiu i czynach, których dokonał. Dlatego też nowotestamentowe passusy o eschatologicznym i apokaliptycznym kolorycie nie są objawieniem czegoś więcej o Jezusie z Nazaretu i wspólnocie, którą zapoczątkował. Są one wyrazem oczekiwania na nadejście „nowego nieba i nowej ziemi, w których zamieszka sprawiedliwość” (zob. 2 P 3, 13).

Kontakt: biblia@niedziela.pl