W połowie lipca br. ukazało się specjalne wydanie "Alma Mater", poświęcone relacjom między Uniwersytetem Jagiellońskim i Krakowem a Jasną Górą i Częstochową. Edycja powstała zapewne z potrzeby serca redakcji i współpracowników. Świadczy o tym wielka pieczołowitość w przygotowaniu numeru, poziom merytoryczny (wspaniały zespół autorski!) oraz dopracowana strona ilustracyjna (w większości kolorowa).
Lata 2006-07 wiążą się z jubileuszami Krakowa i Częstochowy, dwóch ważnych miast Małopolski, które zawsze odgrywały istotną rolę w dziejach naszego kraju i narodu. W 2006 r. obchodzono 650. rocznicę lokacji miasta Częstochowy, w bieżącym roku świętowana jest natomiast 750. rocznica lokacji miasta Krakowa. Oba jubileusze w jakimś stopniu nakładają się na siebie. Częstochowa zainaugurowała swój jubileusz w Krakowie m.in. wmurowaniem swojego herbu w Sukiennicach.
Więzi Akademii Krakowskiej z Jasną Górą sięgają niemal jej początków. Ważną rolę odegrała królowa Jadwiga, która spowodowała, że Jasna Góra stała się fundacją królewską, a w 1400 r. doprowadziła do odnowienia Akademii Krakowskiej. Profesorem Akademii był m.in. poeta Grzegorz z Sambora, autor pierwszego znanego poematu o Częstochowie i Jasnej Górze ("Censtochova", 1568). Jednym z bardziej znanych absolwentów Uniwersytetu Jagiellońskiego był Stanisław Oporowski (ok. 1501-52), który po uzyskaniu stopnia doktora filozofii wstąpił do Zakonu Paulinów (1531). Był prowincjałem zakonu, ale przede wszystkim wspaniałym mówcą. Jest kandydatem na ołtarze, uznaje się go za patrona kaznodziejów. Wychowankiem Uniwersytetu był również Szymon Staropolski (1588-1656), propagator kultu Pani Jasnogórskiej. W czasach najnowszych te więzi jeszcze się zacieśniły. Stało się to głównie za przyczyną Ojca Świętego Jana Pawła II, który swoją osobą spiął owe wielowiekowe więzy Jasnej Góry i Uniwersytetu.
Omawiany zeszyt "Alma Mater" ukazuje Jasną Górę i Częstochowę jako miejsca niezwyczajne, których ranga i sława kształtowały się przez kilka stuleci. Tworzyli je ludzie sławni, ale również osoby, które dzisiejszemu czytelnikowi przybliża dopiero omawiane wydawnictwo. Ukazany został obraz współczesnej Częstochowy, której integralną częścią jest Sanktuarium Jasnogórskie z Cudownym Obrazem Matki Bożej i milionami pielgrzymów zdążającymi tu każdego roku. Nakreślono sylwetki "jasnogórskie" dwóch wybitnych Polaków, którzy odegrali szczególną rolę w historii najnowszej miasta i klasztoru, a mianowicie Ojca Świętego Jana Pawła II oraz Prymasa Tysiąclecia - kard. Stefana Wyszyńskiego.
Numer otwierają wstępy napisane przez przedstawicieli Uniwersytetu Jagiellońskiego (rektor UJ prof. dr hab. Karol Musioł oraz profesor honorowy UJ Antoni Jackowski), władz miasta Częstochowy (prezydent miasta dr Tadeusz Wrona) oraz gospodarzy Jasnej Góry (o. Bogdan Waliczek OSPPE - przeor Jasnej Góry).
A oto autorzy tego niezwykłego wydawnictwa (w kolejności zamieszczonych artykułów): prof. Andrzej Chwalba, były prorektor UJ ("Kraków i Częstochowa. 630 lat sąsiedztwa"); Jarosław Kapsa, działacz samorządowy ("Współczesna Częstochowa"); o. dr Jan Golonka OSPPE, wybitny znawca jasnogórskiej sztuki i kultury ("Skarby Jasnej Góry"); dr hab. Krzysztof Stopka (UJ), znany badacz dawnej kultury polskiej ("Między Samborem a Częstochową. Oratorskie peregrynacje XVI-wiecznego akademika krakowskiego" [Grzegorza z Sambora]); prof. Franciszek Ziejka, były rektor UJ, wybitny historyk literatury ("W służbie Ojczyźnie i Pani z Jasnej Góry. O życiu i pracach o. Wacława, kapucyna" [o. Wacława Nowakowskiego]); prof. Antoni Jackowski (UJ), badacz pielgrzymek ("Uwarunkowania rozwoju Jasnej Góry jako światowego centrum pielgrzymkowego"); prof. Tadeusz Ulewicz (UJ), wybitny badacz dziejów literatury, przyjaciel Karola Wojtyły ("Tajne pielgrzymki jasnogórskie młodzieży akademickiej w latach 1940-1944"); o. prof. Szczepan Z. Jabłoński OSPPE, wybitny znawca dziejów Jasnej Góry ("Wpisany w Jasną Górę" [Jan Paweł II]); o. dr Jan Pach, znany biograf kard. Stefana Wyszyńskiego ("Jasna Góra w życiu i myśli Prymasa Stefana Wyszyńskiego"); dr Izabela Sołjan (UJ), znany geograf religii ("Jasna Góra w przestrzeni miasta Częstochowy").
Publikacja prezentuje ponadto w wielkim wyborze (spowodowanym zapewne ograniczoną objętością!) jasnogórskie archiwalia oraz dawne pocztówki związane z Jasną Górą i Częstochową.
Wiele ciekawego materiału zamieszczono również w drugiej części zeszytu. Wymieńmy przykładowo artykuły dotyczące Szymona z Lipnicy ("świętego absolwenta" UJ), prof. Marii Podraza-Kwiatkowskiej, o. Leona Knabita OSB, prof. Antoniego Jackowskiego.
Można mieć nadzieję, że obecny zeszyt "Alma Mater" pozwoli odświeżyć świadomość wielowiekowych wzajemnych więzi tych niezwyczajnych miast i miejsc zarówno mieszkańcom Częstochowy i Krakowa, jak też społeczności uniwersyteckiej oraz licznym pielgrzymom przybywającym na Jasną Górę.

"Alma Mater". Miesięcznik Uniwersytetu Jagiellońskiego, ul. Piłsudskiego 8/1
31-109 Kraków, tel. (0-12) 430-10-38
fax (0-12) 430-10-30
e-mail: alma@jubileum.uj.edu.pl
www.almamater.come.to