Reklama

Sylwetki

Proroczy kaznodzieja

Rok 2012 Sejm Polski uchwalił Rokiem ks. Piotra Skargi - mija bowiem 400. rocznica śmierci kaznodziei, który jak głosi ustawa sejmowa: „dzielnie, słowem i czynem, zabiegał o szacunek dla Ojczyzny i lepszy byt dla rodaków”

Posiadał wielki talent krasomówczy, potrafił zdobyć posłuch wśród ludzi wszystkich stanów, słuchali go nawet królowie. Zapisał się na kartach historii jako czołowy polski przedstawiciel kontrreformacji, filantrop oraz ten, który w trosce o Ojczyznę miał odwagę nazwać po imieniu największe polskie przywary. Nawoływał do zmian postaw rządzących, do reform.
Piotr Powęski - bo tak właściwie nazywał się ks. Piotr Skarga - przyszedł na świat 2 lutego 1536 r. w Grójcu, jako najmłodsze dziecko. Dorastał wśród 3 braci i 2 sióstr. Herbem Pawęża (jabłko zielone, przeszyte 3 mieczami, w klejnocie w koronie 3 pióra strusie) rodzina Powęskich pieczętować się zaczęła po otrzymaniu go od samego króla Zygmunta III.
Skarga studiował na krakowskiej Alma Mater, święcenia zakonne przyjął we Lwowie, a do Jezuitów wstąpił w 1569 r. w Rzymie. Po powrocie do ojczyzny oddał się działalności filantropijnej. Był pierwszym rektorem Akademii Wileńskiej. Przez 24 lata pełnił funkcję nadwornego kaznodziei Zygmunta III Wazy, który cenił go za wyjątkową osobowość i talent krasomówczy.
W polityce Skarga był zwolennikiem ograniczenia władzy Sejmu na rzecz zwiększenia władzy królewskiej. Piętnował wady polskiej szlachty. Był przeciwnikiem przyjęcia przez Zygmunta III korony szwedzkiej i współtwórcą unii brzeskiej.
Wśród jego bogatej twórczości wymienić należy „Kazania sejmowe”, „Żywoty świętych” czy „Wzywanie do pokuty obywatelów Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego”.

Czuły na skargi

Skarga przeszedł do historii także jako oddany krzewiciel działalności filantropijnej. To on założył w 1584 r. najstarszą organizację charytatywną w Polsce: Arcybractwo Miłosierdzia pw. Najświętszej Maryi Panny Bolesnej w Krakowie. Według Zygmunta Glogera, autora „Słownika rzeczy starożytnych” (wyd. Gebethner i S-ka, Kraków 1896), był to „jedyny bank w Europie wypożyczający pieniądze ludziom przyciśniętym potrzebą, na zastawy bez żadnego procentu”.
Ciekawostką jest działająca w ramach Bractwa Miłosierdzia fundacja zwana Skrzynką św. Mikołaja, a później znana jako „Fundatio pro dotibus virginum”, czyli fundusz posagowy dla panien. Pamiętając, że to św. Mikołaj, według tradycji, podrzucał złote jabłka pannom bez posagu, zadaniem Skrzynki było udzielanie pomocy w formie posagu ubogim pannom, które chciały wyjść za mąż bądź wstąpić do klasztoru.
Kolejnym dziełem Skargi był w Krakowie Bank Pobożnych dla ochrony ludzi przed lichwą oraz tzw. Komora Potrzebnych.

Skarga i krokodyl

Piotr Skarga głosił kazania, które miały za zadanie poruszyć serca wiernych do głębi, co miało skutkować radykalną zmianą życia.
Z ambony Złotousty Kaznodzieja głosił jako egzempla m.in. godne naśladowania, pasjonujące żywoty świętych, które później pieczołowicie spisał. Święci ci byli powiązani z realiami nie tylko polskimi, ale i ściśle krakowskimi. Wśród wielu przykładów wymienił 2 kobiety lekkich obyczajów, kiedy po nawróceniu się i wejściu na drogę cnoty mogły… jeździć na krokodylach po Wiśle, bez szwanku dla ciała. Nikt nie dziwił się ani temu, że poskromiły dzikie zwierzęta, ani temu, skąd te gady znalazły się w polskiej rzece. Dziś wiemy na pewno, że i w Wiśle pływał krokodyl, skoro w 1895 r. w jej odmętach k. Mogiły gad został upolowany przez Wacława Anczyca. Skórę krokodyla niczym po safari wystawiono w witrynie sklepu na Rynku Głównym, skąd trafiła potem na wystawę w Pałacu Spiskim. Zatem może i Skarga nie przesadził z przykładem…
Zapał, z jakim Skarga głosił swoje „Kazania sejmowe” (ponoć w rzeczywistości nigdy niewygłoszone) utrwalił na płótnie sam mistrz Jan Matejko.

Reklama

Kościół Świętych Piotra i Pawła

Skarga został pochowany w kościele Świętych Piotra i Pawła w Krakowie (ul. Grodzka 52a), do powstania którego nakłonił samego króla. Barokowa budowla wzorowana została na rzymskiej świątyni Il Gesů, a sama fasada przypomina rzymski kościół Santa Susana, projektu Carla Maderny. Tutaj w podziemiach znajdują się 3 krypty: w jednej z nich znajduje się płyta grobowa Złotoustego Kaznodziei, razem z jego popiersiem, dłuta Jana Tombińskiego, w pozostałych sarkofagi bp. Andrzeja Trzebickiego i Witolda Szeligi Bielińskiego.
Przed sarkofagiem stoi klęcznik z tabliczkami dziękczynnymi za otrzymane łaski. Według obiegowej opinii, został pochowany prawdopodobnie w stanie letargu, a uszkodzenia palców mogły świadczyć o tym, że Skarga sam sobie je zadał - odkrycie to przerwało jego proces beatyfikacyjny.
Na zachodniej fasadzie krakowskiej świątyni widnieją figury świętych zakonu Jezuitów: św. Ignacego Loyoli, św. Franciszka Ksawerego, św. Alojzego Gonzagi oraz św. Stanisława Kostki, dłuta Dawida Heela i ich godło: monogram Chrystusa IHS z trzema gwoździami (symbolem męki Chrystusa). Niekiedy inicjały są odczytywane jako skrót od: Iesu humilis sotietas, tzn. Jezus dla pokornego towarzyszem.
Ciekawe jest oryginalne ogrodzenie świątyni z figurami Apostołów, zaprojektowane przez Kacpra Bażankę, a wykonane przez Dawida Heela z wapienia pińczowskiego. Dziś na miejscu oryginałów znajdują się współczesne kopie. Kopię św. Piotra, o czym informuje tabliczka, ufundował bł. Jan Paweł II.
Pisząc o kościele, należy wspomnieć o wahadle Foucaulta mierzącym 46,5 m. Co czwartek odbywają się prezentacje tego przyrządu, który udowadnia ruch obrotowy Ziemi wokół własnej osi.

Pomniki Skargi

W kościele w prawej nawie znajduje się posąg ks. Skargi, dłuta Oskara Sosnowskiego. Przed świątynią natomiast można podziwiać pomnik, autorstwa Czesława Dźwigaja, ufundowany przez Arcybractwo Miłosierdzia. Pomnik składa się z kolumny, na której stoi Skarga.
Rzeźba Piotra Skargi stoi niesymetrycznie - ksiądz ubrany jest w sutannę, ze stułą na szyi, trzyma podniesioną do góry prawą rękę, w której jest książka. Z jego szaty spływa w dół, poprzez głowicę i fragment trzonu, metalowy kolec, symbolizujący ostrze słów.
W Krakowie o obecności Skargi przypomina tablica (ul. Sienna 2) z napisem: „Wielki sługa Boży, wierny syn ojczyzny, proroczy kaznodzieja, pisarz i wychowawca narodu, w domu tym uczynił siedzibę wiekopomnych dzieł miłości bliźniego (…) niosących trwale pomoc, pociechę i ulgę dla ubogich Krakowa”. Według tradycji, właśnie tutaj uboga kobieta z kilkorgiem dzieci rzuciła się Skardze pod nogi z prośbą o pomoc. Skarga związany był też z krakowskim kościołem św. Barbary, w którym pełnił funkcję przełożonego zakonnego.
W Muzeum Towarzystwa Jezusowego Prowincji Polski Południowej w Starej Wsi niedaleko Brzozowa można wśród pamiątek po Kaznodziei zobaczyć relikwiarzyk z kością przedramienia.
Natomiast w Rohatynie na Ukrainie do dziś zwiedzać można kościół, w którym był proboszczem. Ks. Piotr Skarga zmarł 27 września 1612 r. w Krakowie.

* * *

KS. PIOTR SKARGA

Modlitwa za Ojczyznę

Boże, Rządco i Panie narodów, z ręki i karności Twojej racz nas nie wypuszczać, a za przyczyną Najświętszej Panny, Królowej naszej, błogosław Ojczyźnie naszej, by Tobie zawsze wierna, chwałę przynosiła Imieniowi Twemu, a syny swe wiodła ku szczęśliwości.

Reklama

Wszechmogący wieczny Boże, spuść nam szeroką i głęboką miłość ku braciom i najmilszej Matce, Ojczyźnie naszej, byśmy jej i ludowi Twemu, swoich pożytków zapomniawszy, mogli służyć uczciwie.

Ześlij Ducha Świętego na sługi Twoje, rządy kraju naszego sprawujące, by wedle woli Twojej ludem sobie powierzonym mądrze i sprawiedliwie zdołali kierować.

Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

* * *

Kazania sejmowe

Czyta: Jerzy Grałek
Komentarz: ks. dr Krzysztof Dorosz SJ
Muzyka: Kwartet Aulos
Karolina Porwich - flet, Mariusz Dziedziniewicz - obój,
Krzysztof Mayer - klarnet, Dariusz Rybacki - fagot
Scenariusz i realizacja: Przemysław Basiński

Niedziela 23 września 2012 r. godz. 17.00
Bazylika Archikatedralna w Poznaniu
Wstęp wolny
www.verbasacra.pl

2012-09-24 13:31

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Franciszek: w 2025 kolejny rok jubileuszowy

[ TEMATY ]

rok

rok jubileuszowy

Grzegorz Gałązka

W 2025 r. Kościół katolicki będzie obchodził kolejny rok jubileuszowy. Zapowiedział to papież Franciszek we wczorajszym przesłaniu na obchody 150. rocznicy przeniesienia do Rzymu stolicy Włoch.

- Rzym może i powinien odnawiać się w podwójnym znaczeniu otwarcia na świat i przyjmowania wszystkich. Skłaniają do tego także jubileusze, spośród których ten w 2025 r. jest już nieodległy - napisał Franciszek.

Tradycję jubileuszy rozpoczął papież Bonifacy VIII, zwołując 22 lutego 1300 r. Rok Święty, w czasie którego można było uzyskać odpust zupełny. Do rzymskich bazylik św. Piotra i św. Pawła za Murami przybyło wówczas aż 300 tys. pielgrzymów. Papież chciał, by zwoływano Rok Święty co sto lat. Jednak stopniowo zmniejszano ten okres, najpierw do 50 (jak w Starym Testamencie), a od 1475 r. zaczęto je organizować co 25 lat, by każde pokolenie mogło przeżyć jubileusz choć jeden raz.

Nie odbył się on jedynie w 1800 r., gdyż po śmierci Piusa VI w sierpniu 1799 r. we francuskiej niewoli, nowy papież Pius VII został wybrany dopiero w marcu 1800 r., zaś do Rzymu mógł przybyć w lipcu tego samego roku.

W XX w. do zwykłych lat świętych doszły jeszcze jubileusze nadzwyczajne: w 1933 i 1983, zwołane z okazji 1900. i 1950. rocznicy odkupienia. Kolejny nadzwyczajny Rok Święty - Jubileusz Miłosierdzia rozpoczął się 8 grudnia 2015 r. i trwał do 20 listopada 2016 r. W sumie dotychczas jubileusze obchodzono 29 razy.

Za pontyfikatu Aleksandra VI powstał ceremoniał Roku Świętego, przewidujący otwarcie Drzwi Świętych (symbolu przejścia z grzechu do łaski Bożej) w Wigilię Bożego Narodzenia w roku poprzedzającym jubileusz i zamknięcie ich w uroczystość Objawienia Pańskiego w roku następującym po jubileuszu. Po raz pierwszy stało się tak przy okazji Roku Świętego 1500. Z drobnymi poprawkami, wprowadzonymi w 1525 r., ceremoniał ten przetrwał do czasów obecnych.

Jednak nie od początku rozpoczęcie jubileuszu było związane z otwarciem Drzwi Świętych - symbolu przejścia od grzechu do łaski Bożej, zgodnie ze słowami Jezusa: „Ja jestem bramą. Jeżeli ktoś wejdzie przeze Mnie, będzie zbawiony” (J 10,9).

Pierwszym papieżem, który tego dokonał był Marcin V, który otworzył Drzwi Święte w 1423 r. w bazylice św. Jana na Lateranie. Z kolei w bazylice św. Piotra, Matki Bożej Większej i św. Pawła za Murami po raz pierwszy otwarto je w 1499 r.

Obecne Drzwi Święte w bazylice św. Piotra są dziełem rzeźbiarza Vica Consortiego (1902-1979), który wygrał konkurs ogłoszony przed Rokiem Świętym 1950. Donatorem był ordynariusz Bazylei i Lugano bp Franz Von Streng, który wraz z wiernymi chciał podziękować Bogu za zachowanie Szwajcarii od okropności wojny. Po 11 miesiącach prac, drzwi zostały otwarte w Wigilię Bożego Narodzenia 1949 r.

CZYTAJ DALEJ

Biskup podarował parafii w Szprotawie kopię obrazu Matki Bożej Rokitniańskiej

2020-05-26 10:04

[ TEMATY ]

bp Tadeusz Lityński

parafia Szprotawa

Kamil Krasowski

Biskup przekazał wizerunek Matki Bożej Rokitniańskiej na ręce ks. Ryszarda Grabarskiego

Bp Tadeusz Lityński w Dniu Matki podarował parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Szprotawie kopię obrazu Matki Bożej Rokitniańskiej. Wizerunek przekazał na ręce proboszcza ks. Ryszarda Grabarskiego w Domu Biskupim w Zielonej Górze.

- Umieścimy Matkę Bożą Rokitniańską na ambonie, gdzie ma u nas swoje szczególne miejsce, żeby czuwała nad nami i wysłuchiwała prośby o te łaski, które są dla nas potrzebne - mówi ks. Ryszard Grabarski, proboszcz parafii Wniebowzięcia NMP w Szprotawie.

- Jakiś czas temu będąc z osobistą wizytą w Szprotawie ksiądz proboszcz informował mnie o poczynionych pracach w czasie remontu w tamtejszym kościele, o wszystkim co zostało dokonane z wielkim wysiłkiem parafian. Jestem im wdzięczny za to, że tyle wysiłku, tyle ofiary włożyli w przywrócenie piękna tej świątyni. Wówczas mówił, że bardzo pragnie, aby do kościoła mógł zawitać piękny wizerunek Matki Bożej Rokitniańskiej. Dlatego kiedy zrodziła się taka możliwość postanowiłem go przekazać, żeby w tym Dniu Matki, Ona, nasza Patronka Rokitniańska, mogła trafić do tej wspólnoty. Ale w tym dniu jest to też taki duchowy dar dla tych wszystkich, którzy jako dzieci uciekają się pod Jej opiekę, pod opiekę Matki - powiedział bp Tadeusz Lityński.

CZYTAJ DALEJ

Trwają duchowe przygotowania do odpustu w parafii Ducha Świętego w Kielcach

2020-05-26 19:29

[ TEMATY ]

Kielce

parafia Ducha Świętego w Kielcach

Janusz Kamiński

Kościół Ducha Świętego w Kielcach

Tygodniowy cykl konferencji zainspirowanych poezją ks. Twardowskiego zaproponowała parafia Ducha Świętego w Kielcach przed uroczystością Zesłania Ducha Świętego. Konferencje głosi ks. dr Jan Nowak – redaktor naczelny Wydawnictwa „Jedność” i wykładowca kieleckiego Wyższego Seminarium Duchownego.

Spotkania Mszą św. i Nabożeństwem do Ducha Świętego mają przygotować wiernych do uroczystości odpustowych. Tematy poszczególnych konferencji np. „Duch stale pobożny twardy i uparty”, „jesteś – a przecież nigdy cię nie widać” , „bo przez grzeczność udajesz że wcale cię nie ma” - zaczerpnięte są z wiersza ks. Jana Twardowskiego „Westchnienie”. Spotkania modlitewne odbywają się od poniedziałku 25 maja do 30 maja. Rozpoczynają się każdego dnia Mszą św. o godz. 19. 30, o godz. 20. 30 jest Nabożeństwo do Ducha Świętego.

Każdego roku w parafii w Wigilię Zesłania Ducha Świętego odbywa się wielkie czuwanie z obecnością różnych ruchów i wspólnot parafialnych. Towarzyszyły im występy zespołów muzycznych, które pomagały prowadzić rozważania modlitewne. Ze względu na ograniczenia epidemiczne tegoroczne czuwanie będzie miało skromniejszą oprawę.

W niedzielę 31 maja o godz. 11. 30 Sumie odpustowej w kościele pw. Ducha Świętego będzie przewodniczył ks. dr Jan Nowak.

Katarzyna Dobrowolska

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję