Kard. A. Amato urodził się 8 czerwca 1938 w mieście Molfetta w Apulii na południu Włoch jako najstarszy z czwórki dzieci w rodzinie budowniczego okrętów. Do szkoły podstawowej i średniej (dla przyszłych kapitanów żeglugi wielkiej) chodził w Bari. W październiku 1953 wstąpił do Towarzystwa Salezjańskiego, w którym 16 sierpnia 1956 złożył pierwsze śluby. Kształcił się m.in. w Katanii na Sycylii, uzyskując tam w 1959 maturę. Następnie do 1962 uzupełniał studia na ówczesnym Papieskim Ateneum (obecnie Uniwersytecie) Salezjańskim w Rzymie. 22 grudnia 1967 przyjął święcenia kapłańskie, a swoją Mszę prymicyjną odprawił w bazylice św. Piotra.

W 1974 obronił doktorat z teologii na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim i wkrótce potem zaczął tam wykładać. W 1977 ówczesny Sekretariat ds. Jedności Chrześcijan wysłał go na praktykę językową do Grecji, gdzie prawie 2 lata zdobywał wiedzę w zakresie nie tylko współczesnego i klasycznego języka greckiego, ale także teologii prawosławnej i patrystyki w Atenach i Salonikach. Był tam stypendystą Patriarchatu Konstantynopolskiego.

Po powrocie do Rzymu wykładał chrystologię na wydziale teologicznym Papieskiego Uniwersytetu Salezjańskiego, którego dziekanem był w latach 1981-87 i 1994-99. W latach 1997-2000 był prorektorem tej uczelni. W 1998 wysłano go na studia w zakresie teologii religii do Waszyngtonu, a w międzyczasie został konsultorem Kongregacji Nauki Wiary oraz Papieskich Rad: Popierania Jedności Chrześcijan i Dialogu Międzyreligijnego a także doradcą Międzynarodowej Papieskiej Akademii Maryjnej. W 1999 mianowano go sekretarzem przebudowanej Papieskiej Akademii Teologii i dyrektorem nowo powstałego przeglądu teologicznego „Path” (Droga). W latach 1996-2000 był członkiem komisji teologiczno-historycznej, przygotowującej Wielki Jubileusz Roku 2000.

19 grudnia 2002 Jan Paweł II mianował go sekretarzem Kongregacji Nauki Wiary, wynosząc go jednocześnie do godności arcybiskupa i osobiście udzielił mu sakry 6 stycznia następnego roku w bazylice św. Piotra. Nowy arcybiskup, który za hasło przybrał słowa Pana Jezusa: „Sufficit Gratia Mea” [Starczy ci mojej łaski], stał się tym samym bliskim współpracownikiem ówczesnego prefekta tego urzędu kard. Josepha Ratzingera. W 5 lat później - 9 lipca 2008 jego były przełożony, już jako papież Benedykt XVI mianował swego dawnego podwładnego prefektem Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych. A na konsystorzu 20 listopada 2010 włączył go w skład Kolegium Kardynalskiego.

Jako arcybiskup i kardynał A. Amato uczestniczył w wielu ważnych wydarzeniach kościelnych, m.in. był przewodniczącym 23. Międzynarodowego Kongresu Mariologicznego i Maryjnego, który w dniach 4-9 września 2012 odbywał się w na Papieskim Uniwersytecie Antonianum w Rzymie, oraz wziął udział w konklawe w dniach 12-13 marca 2013, które wybrało Franciszka. Nowy papież 19 grudnia tegoż roku potwierdził go na stanowisku prefekta Kongregacji.

Kard. A. Amato był autorem licznych artykułów i książek teologicznych, m.in. rozważań na tematy chrystologiczne, hagiograficzne i o Kościele w dzisiejszym świecie. Zmarł 31 grudnia 2024 roku, w wieku 86 lat. Po jego śmierci Kolegium Kardynalskie liczy 252 członków, w tym 139 mających prawo do udziału w ewentualnym konklawe i 113, którzy nie mogą brać udziału w ewentualnym wyborze papieża.