Wystawa „Pamięć ruin” została zaaranżowana w ocalałej klatce schodowej dawnego Niemieckiego Rozszerzonego Więzienia Policyjnego w Radogoszczy – miejsca o szczególnym znaczeniu historycznym, będącego częścią Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi.

Nowa ekspozycja przypomina dramatyczne wydarzenia z nocy 17 na 18 stycznia 1945 r., kiedy to chwilę przed wkroczeniem Armii Czerwonej, hitlerowcy zaczęli mordować więźniów. Gdy ci stawili opór, podpalono cały budynek. Tej nocy zginęło aż 1500 osób. Ekspozycja ożywia wspomnienia tragicznych chwil, gdyż wśród ruin odnaleziono fragmenty osobistych przedmiotów, które teraz stały się kluczowym elementem wystawy. Fotografie tych artefaktów, ukazujące codzienne życie i losy uwięzionych, przeplatają się z oryginalnymi osmoleniami ścian. Na tych murach przez dekady pozostawały wydrapane słowa wsparcia, nadziei i pamięci.

- Nowa wystawa to nie tylko prezentacja historycznych pamiątek. Za pomocą nowoczesnych technik multimedialnych, takich jak dźwięk, światło i obrazy, wystawa tworzy poruszającą atmosferę, która pozwala poczuć emocje więźniów – ich tęsknotę, niepewność i nadzieję. Zachowane fragmenty ruin stają się niemymi świadkami tragedii, przypominając o bólu wojny i niesprawiedliwości, które dotknęły ofiary. Przypomina ona o osadzonych tu ludziach wraz z ich emocjami – tęsknotą za rodziną, niepewnością jutra, nadzieją na wolność. Ludziach, o których pamięć pokonała ogień i czas, trwając wśród ruin spalonego więzienia – tłumaczą muzealnicy.

Wystawa jest hołdem dla tych, którzy zginęli w Radogoszczy. To także opowieść o sile pamięci, która przetrwała pomimo upływu czasu i niszczycielskiej siły ognia. Ekspozycja ma przypominać o przeszłości, której nie wolno zapomnieć, i zachęcać do refleksji nad ceną ludzkiego życia w obliczu wojny. Autorkami wystawy są dr Sylwia Wielichowska i dr Katarzyna Czekaj-Kotynia. Klatka schodowa jest jedynym ocalałym fragmentem budynku więziennego, który podczas likwidacji placówki przez niemiecką załogę w nocy z 17 na 18 stycznia 1945 r. strawił pożar. Dramat, który rozegrał się w tych murach, kosztował życie uwięzionych tu mężczyzn.

Ekspozycja dostępna jest dla zwiedzających od 23 stycznia br. w przestrzeniach Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Oddział Martyrologii Radogoszcz. Jest to miejsce poświęcone pamięci o eksterminacji łodzian – pochodzenia zarówno polskiego, jak i żydowskiego. Na co dzień w muzeum udostępnione są następujące ekspozycje: „Bez broni i munduru w walce z okupantem. Tajne nauczanie 1939-1945” – wystawa ukazuje walkę o zachowanie tożsamości narodowej i polskiej oświaty, „Łódź i Ziemia Łódzka w okresie wojny i okupacji 1939-1945” – prezentująca pamiątki po żołnierzach AK (osobiste dokumenty, odznaczenia), mieszkańcach getta, fotografie ukazujący losy Łodzi i łodzian podczas okupacji oraz wystawa „Radogoszcz 1939-1945” przedstawiająca dzieje Rozszerzonego Więzienia Policyjnego na Radogoszczu w latach wojny.