Pod pseudonimem „Radwan” służył jako kapelan partyzantów w okręgu kampinoskim. To była posługa na pierwszej linii frontu, wśród huku wystrzałów i krzyku umierających. „Biegnąc z komżą i stułą do miejsca, w którym właśnie zakończyła się bitwa z oddziałami niemieckimi, natknąłem się na trzech rannych żołnierzy z wyszarpanymi wnętrznościami…” – wspominał błogosławiony Prymas Stefan Wyszyński.

Te słowa brzmią jak z kroniki piekła, a jednak niosą w sobie coś więcej: świadectwo kapłana, który nie odwracał wzroku od cierpienia, ale szedł ku niemu, by przynieść choć odrobinę nadziei. Gdy bowiem w sierpniu 1944 roku stolica Polski płonęła w ogniu Powstania, w podwarszawskich Laskach młody ksiądz Stefan Wyszyński wspierał tych, którzy walczyli. W szpitalu powstańczym, gdzie zwożono rannych, był nie tylko kapelanem, ale i świadkiem niezłomności ludzkiego ducha. Jedno z jego wspomnień szczególnie chwyta za serce: historia żołnierza, który zgodził się na amputację nogi pod warunkiem, że będzie przy nim kapłan: „Pamiętam operację bardzo dzielnego żołnierza, któremu trzeba było odjąć nogę. Powiedział, że zgodzi się, pod warunkiem, że będę cały czas przy nim stał…” – wspominał Wyszyński. W jego wspomnieniach nie ma patosu, jest za to surowa prawda o wojnie. Ten prosty gest – obecność – w tamtych chwilach znaczył więcej niż tysiąc słów. Ks. Stefan stał, modlił się, towarzyszył. Był z nimi w bólu, w strachu, w ostatnich chwilach. Dla niego również był to czas krwi, cierpienia i heroizmu, w którym kapłan stawał się nie tylko duszpasterzem, ale i towarzyszem w walce, lekarzem dusz, a czasem jedyną ostoją, świadkiem wiary.

W Laskach, gdzie ks. Wyszyński przebywał w 1944 roku, działał ośrodek dla niewidomych, ale w czasie Powstania stał się on czymś więcej – azylem dla rannych, miejscem modlitwy i punktem zbornym dla młodych, którzy z płonącymi sercami ruszali do walki. Młodzież z Lasek, zainspirowana odwagą i wiarą, dołączała do powstańczych szeregów. Ks. Wyszyński nie tylko ich nie powstrzymywał – on ich błogosławił. Dawał im krzyż na drogę, a potem, w kaplicy, sam kładł się krzyżem przed ołtarzem, prosząc Boga o siłę dla nich i dla siebie. Ten obraz – kapłana leżącego w pokornej modlitwie, podczas gdy świat wokół płonie – jest jednym z najbardziej przejmujących świadectw tamtych dni.

Gdy przywożono poległych, Wyszyński uczestniczył w pogrzebach. Mówił po latach, że „żołnierzy chowano na cmentarzu pod Izabelinem na górce, na piasku, bez trumny, bo już trumien nie było…”. Te słowa, tak proste, a zarazem tak wstrząsające, oddają grozę wojny, ale też szacunek dla tych, którzy oddali życie. Każde z tych pochówków było dla niego nie tylko obowiązkiem kapłańskim, ale i aktem pamięci o tych, którzy walczyli za wolność. Ks. Stefan Wyszyński w czasie Powstania Warszawskiego nie był bohaterem z karabinem w ręku. Był bohaterem cichym, który swoją wiarą, odwagą i współczuciem dawał siłę innym. Jego posługa w Laskach, wśród partyzantów i rannych, to nie tylko rozdział z historii wojny, ale przede wszystkim świadectwo, że nawet w najczarniejszej nocy można być światłem.

Te doświadczenia wiele nauczyły przyszłego Prymasa. Jak sam mówił, więcej niż uniwersytet. Głównie - prawdy o ludzkiej wielkości. Bo – jak pisał - „szacunku do człowieka nabywa się wtedy, gdy się go widzi w udręce”. Ze czcią też Wyszyński mówił o heroicznych postawach, jakie u ludzi wyzwalały tamte trudne czasy. „Jesteśmy - mimo woli – pokoleniem bohaterów” – pisał.