Pasterz, który pozostał z owcami

Eduard Profittlich, pochodzący z niemieckiej Nadrenii jezuita, był administratorem apostolskim Estonii w latach 30. XX wieku, a w 1936 roku został mianowany pierwszym od czasów reformacji arcybiskupem katolickim w tym kraju. Kiedy w 1940 roku Estonia została zajęta przez Związek Radziecki, stanął przed dramatycznym wyborem. Miał możliwość bezpiecznego opuszczenia kraju, jednak postanowił pozostać przy swoich wiernych. Jak sam napisał w liście: "Pasterz pozostaje ze swoimi owcami". Ta decyzja zdeterminowała jego dalsze losy.

W 1941 roku, po nazistowskiej inwazji na ZSRR, władze sowieckie rozpoczęły masowe aresztowania. Abp Profittlich został zatrzymany przez NKWD i wywieziony do więzienia w Kirowie, na terytorium Rosji Sowieckiej. Zmarł z wycieńczenia i chorób w lutym 1942 roku. Jego proces beatyfikacyjny toczył się jako męczennika za wiarę, zamordowanego z nienawiści do Kościoła (in odium fidei).

Znaczenie dla Kościoła i narodu

Dla katolików w Estonii, którzy stanowią zaledwie około 0,5% społeczeństwa, beatyfikacja ich pasterza ma wyjątkowe znaczenie. "Fakt, że nasz pasterz zostaje ogłoszony błogosławionym jest źródłem prawdziwej dumy i duchowej siły. Pokazuje, że także mały Kościół katolicki w Estonii ma swoją historię świadectwa, świętości, męczeństwa, ma swojego bohatera" – podkreśla w rozmowie z mediami watykańskimi ks. Wodzisław Szczepanik, proboszcz z Parnawy.

Jednak wymiar tego wydarzenia wykracza poza granice wspólnoty katolickiej. Postać arcybiskupa Profittlicha przypomina o trudnych, wspólnych doświadczeniach Estonii w XX wieku: okupacji, prześladowaniach i walce o wolność. Jego życie i śmierć stały się symbolem wierności sumieniu i wartościom, które były niszczone przez totalitaryzmy. "Beatyfikacja arcybiskupa Profittlicha to więc nie tylko święto katolików. To także ważny moment dla całej Estonii – znak, że nawet najmniejsza wspólnota może wydać świadków, których życie i odwaga mają znaczenie dla całego kraju" – dodaje ks. Wodzisław.

Głos lokalnego duszpasterza

Ks. Szczepanik, polski misjonarz posługujący w Estonii od 2015 roku, jest jednym z tych, którzy na co dzień budują współczesny Kościół na tej ziemi. "Pochodzę z małej miejscowości w Polsce, która nazywa się Liw i znajduje się 70 km na wschód od Warszawy. W 2002 roku zostałem wyświęcony na kapłana dla diecezji drohiczyńskiej. W 2015 roku przyjechałem do pracy misyjnej w Estonii" – opowiadał Dziennikowi kijowskiemu.

Przełożona w związku ze śmiercią papieża Franciszka beatyfikacja Eduarda Profittlicha odbędzie się 6 września o godz. 11:00 na Placu Wolności (Vabaduse väljak) w Tallinnie. Uroczystej celebracji będzie przewodniczył reprezentujący papieża kardynał Christoph Schönborn OP z Wiednia.