Około 1700 męczenników i świadków wiary XXI wieku zostało uznanych przez Komisję powołaną w 2023 r. przez papieża Franciszka przy Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych. Dane te ogłoszono 8 września, podczas konferencji prasowej w Biurze Prasowym Stolicy Apostolskiej. Przedstawiono efekty dotychczasowych działań Komisji ds. Nowych Męczenników – Świadków Wiary oraz zapowiedziano celebrację ekumeniczną, która odbędzie się w Bazylice św. Pawła za Murami, w niedzielę 14 września, pod przewodnictwem Leona XIV.

Wedle zgromadzonych świadectw, 304 męczenników pochodzi z obu Ameryk, 43 to Europejczycy zabici na Starym Kontynencie, a 110 zginęło na misjach. 277 przypadków męczeństwa odnotowano na Bliskim Wschodzie i w Maghrebie, 357 w Azji i Oceanii oraz aż 643 w Afryce – „kontynencie, gdzie chrześcijanie giną najczęściej” – wyjaśnił Andrea Riccardi, założyciel Wspólnoty Sant’Egidio i wiceprzewodniczący komisji, złożonej z jedenastu członków.

Informacje o współczesnych męczennikach pochodzą z różnych części świata, a zgłaszane były przez Kościoły i wspólnoty chrześcijańskie, diecezje, konferencje episkopatów, zgromadzenia zakonne i inne instytucje kościelne. Są to świadectwa prześladowań religijnych, przemocy ze strony organizacji przestępczych, eksploatacji zasobów naturalnych, zamachów terrorystycznych, konfliktów etnicznych i innych przyczyn, dla których chrześcijanie nadal są zabijani. „Niestety chrześcijanie wciąż umierają — kontynuował Riccardi — i umierają dlatego, że świadczą o Ewangelii, bo są zakochani w Bogu, w braciach i siostrach, bo są autentycznymi sługami człowieka, bo są wolnymi głosicielami wiary”. „Często chrześcijanin samą swoją uczciwą obecnością, przestrzeganiem prawa i zaangażowaniem na rzecz dobra wspólnego staje się przeszkodą dla tych, którzy chcą realizować plany przestępcze” – dodał.

Jedyna ekumeniczna celebracja Roku Jubileuszowego

Ich pamięć zostanie uczczona podczas „jednej jedynej ekumenicznej celebracji w Rzymie w całym roku jubileuszowym”, która odbędzie się w święto Podwyższenia Krzyża Świętego – poinformował abp Fabio Fabene, sekretarz Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych i przewodniczący komisji. W Liturgii Słowa weźmie udział 24 delegatów Kościołów i wspólnot chrześcijańskich. „Życiodajna moc chrztu nas wszystkich jednoczy – zauważył hierarcha – w chrześcijanach, którzy oddali życie, urzeczywistnia się ‘ekumenizm krwi’, jak lubił mawiać św. Jan Paweł II. Właśnie w męczeństwie Kościół jest już zjednoczony”. Papież Leon XIV z kolei „wyraża nadzieję, że krew tych męczenników stanie się ziarnem pokoju i pojednania, braterstwa i miłości, jak napisał z okazji niedawnego ataku terrorystycznego w Kongu”.

„Motywem przewodnim liturgii będzie Ewangelia Błogosławieństw, wypisana w ciele Kościołów tych synów i córek, którzy oddali życie, broniąc z miłości do Ewangelii i ubogich” – podkreślił ks. Marco Gnavi, sekretarz komisji. Podczas celebracji zostaną również odczytane fragmenty 3. rozdziału Księgi Mądrości, Psalm 120 oraz fragment Listu św. Pawła Apostoła do Tymoteusza. Po homilii nastąpi wspomnienie męczenników – świadków wiary. Po każdym wezwaniu będą następować dwie intencje modlitwy i krótkie wspomnienia o konkretnych świadkach, jak np. o s. Leonelli Sgorbati, zamordowanej w Somalii w 2006 r., czy o grupie chrześcijan ewangelickich zabitych przez terrorystów w 2019 r. w Burkina Faso.

Kontynuacja śladów wyznaczonych przez Jana Pawła II

Podczas konferencji podkreślono, że prace komisji nawiązują do działalności organu powołanego przez Jana Pawła II z okazji Jubileuszu Roku 2000, który badał i gromadził historie świadków wiary XX wieku. Ich świadectwa zostały później upamiętnione w sanktuarium Nowych Męczenników XX wieku w kościele św. Bartłomieja na Wyspie Tyberyjskiej. Papież Polak przewodniczył także ekumenicznemu nabożeństwu upamiętniającemu tych męczenników 7 maja 2000 r. w Koloseum.

Znak nadziei w Roku Świętym

Członkowie komisji podkreślali znaczenie świadectw męczenników w Roku Świętym poświęconym nadziei. „Ci bracia i siostry – powiedział abp Fabene – zakotwiczyli swoją nadzieję nie w rzeczywistości świata, lecz w sercu Boga, zaufali Bogu, a ich nagroda pełna jest nieśmiertelności”. Ks. Gnavi dodał, że „nadzieja była motywem ich życia jeszcze przed śmiercią, bo nieśli ją w konteksty konfliktów etnicznych, ucisku, upokorzenia ubogich i tam, gdzie obecne było Zło pisane wielką literą”. „Nadzieja chrześcijańska nie jest nastrojem ani optymizmem – podsumował Riccardi – ale dojrzewa w pamięci o wierności Boga oraz w pamięci o kobietach i mężczyznach, którzy wierzyli w Boga wiernego także w najtrudniejszych okolicznościach”.