Proszę wyobrazić sobie świat, w którym nastolatek, scrollując nocą przez ekran, pyta chatbota o sens życia. A ten – z błyskiem algorytmu – odpowiada: "Sens? To ty go tworzysz, kolego. Oto przepis: 42% TIK-TOK, 30% memy i reszta na Netflixie". Śmiech? Może. Ale aż strach myśleć, co za tym się kryje – brak etyki i manipulacja emocjami, karmiona danymi z twoich lajków i scrolli. Brzmi jak science-fiction? A jednak to już nasza codzienność. Dlatego głos w sprawie sztucznej inteligencji coraz częściej zabiera także Watykan. Sam papież Leon XIV, na niedawnej audiencji dla uczestników międzynarodowego spotkania poświęconego godności dzieci i młodzieży w epoce AI, mówił o cieniach, jakie rzucają algorytmy na młode umysły: o uzależnieniu od wirtualnych luster, o tożsamości budowanej z pikseli zamiast relacji, o świecie, gdzie empatia staje się luksusem, a dezinformacja – normą. "Potrzebna jest ciągła edukacja i wychowywanie młodych pokoleń…., trzeba edukować i wychowywać do odpowiedzialności” – te słowa papieża brzmią jak dzwon alarmowy w cybernetycznym chaosie. Ostrzegają przed iluzją, gdzie algorytmy stają się substytutem matczynego uścisku czy ojcowskiej rady, a generatywna AI – cichym architektem sumień. Papież nie straszy – wzywa. Rodziców, szkoły, uczelnie: odzyskajmy ster, zanim będzie za późno. W tym apelu, co warto podkreślić, kryje się też nadzieja: AI może być narzędziem, nie zagrożeniem. Narzędziem - bardzo pomocnym.

W tym kontekście z zainteresowaniem czekam na obrady Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej, która odbędzie się w najbliższy wtorek 18 listopada na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (ul. Dewajtis 5), pod tytułem „Sztuczna inteligencja (SI) w aspekcie dziennikarskim: przyszłość informacji”. Mogę zapewnić, że nie będzie to nudna akademicka impreza! W panelach dyskusyjnych zderzą się wizje ekspertów, etyków, praktyków. Organizatorzy z Instytutu Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa UKSW, wraz z pomysłodawcą tego wydarzenia: ks. prof. Jarosławem Sobkowiakiem oraz dyrektorem Instytutu ks. prof. Krzysztofem Stępniakiem, zapraszają do rozmowy o tym, jak AI nie tylko automatyzuje newsy, lecz kształtuje nasze światopoglądy – od redakcyjnych biurek po szkolne ławki.

Materiał prasowy

Tytuły wystąpień ekspertów stawiają pytania: Czy maszyna naprawdę w końcu zastąpi człowieka? Dlaczego AI zastąpi niektóre zadania dziennikarzy (i czy to zła wiadomość)? A odpowiedzi? Znajdą je Państwo w panelach, gdzie etyka zderzy się z praktyką. W pierwszym – „SI między etyką a praktyką” – odbędzie się debata ze znakomitą obsadą: Sylwią Czubkowską, autorką „Bóg techy”, która rozlicza giganty technologiczne z przejmowania władzy; Michałem Szułdrzyńskim, redaktorem naczelnym „Rzeczpospolitej”, oraz ks. prof. Józefem Klochem, ekspertem od Kościoła w erze cyfrowej. Czy AI to anioł czy demon dezinformacji? Tu nie będzie suchych tez – tylko intersująca dyskusja.

Drugi panel – „SI między praktyką a przyszłością” – zanurzy w realiach. Daniel Rząsa z Google News Lab zdradzi, jak walczyć z fake newsami w erze deepfake'ów, Jarosław Sawko z Platige Image pokaże, jak animacje AI ożywiają historię, a dr Agnieszka Karlińska z NASK PIB ostrzeże przed „halucynacjami” modeli językowych. A potem kolejna sesja: „Sztuczna inteligencja a kształtowanie światopoglądu odbiorców mediów”. Prof. Piotr Drzewiecki rozłoży na czynniki pierwsze serial „Pani Davis” jako metaforę kulturowego oswajania SI, mgr Wiktoria Sudoł-Kaszuba zdiagnozuje „opóźnienie kulturowe” w polskim kształceniu dziennikarzy, a dr Piotr Łuczuk zreferuje problem „Sztucznej inteligencji w epoce dezinformacji”. Do tego Hubert Adamczyk powie o budowaniu zaufania w dobie „halucynującej” AI, Małgorzata Wójcik o krytycznym myśleniu jako antidotum na pułapki AI, a dr Piotr Wajs o SI jako czynniku kształtującym światopogląd licealisty.

Paradoksalnie, w całym cyfrowym zgiełku, ta konferencja niesie nadzieję. Podobnie jak głos Leona XIV na ten temat. Papież, stojący na czele Kościoła, dziś jest prorokiem etyki AI. Jego apel o edukację i odpowiedzialność – skierowany zwłaszcza do rodzin i nauczycieli – może rezonować z postulatami płynącymi z polskich szkół i uczelni: nie oddawajmy wychowania botom, bo tylko relacje międzyludzkie, te kruchutkie jak witraż, nadają sens pikselom. W świecie, gdzie nowe pokolenie buduje tożsamość z promptów, a fake newsy mnożą się szybciej niż lajki, takie konferencje, jak ta na UKSW, stają się wyjątkowo cenne.