Przeor klasztoru dominikanów w Gdańsku o. Michał Osek podkreślił w rozmowie z PAP, że grudniowe otwarcie nawy będzie wyjątkowym wydarzeniem w wielu wymiarach.

- Po pierwsze otwieramy całą przestrzeń świątyni. Nawa południowa była niedostępna przez 6 lat i kilka miesięcy, więc to będzie duża zmiana dla oka, ale także dla akustyki i muzyki. Ponadto tegoroczną pracą zamykamy etap ponoszenia konsekwencji awarii konstrukcji, która wystąpiła w 2018 roku - podkreślił przeor.

Wyjaśnił, że zasadniczym elementem były badania, które pozwoliły określić przyczynę osiadania filarów bazyliki.

- Następnie rozpoznano kilka problemów konstrukcji obiektu. Mieliśmy zszywane szczyty kościoła, przeprowadziliśmy też w dwóch etapach naprawę sklepień nawy południowej, które były zniszczone po osiadaniu filarów. Tegoroczne prace obejmowały m.in. wzmocnienie gruntu przy fundamentach dwóch filarów oraz odtworzenie posadzki nawy - tłumaczył przeor.

Dodał, że otwarcie nawy południowej poprzedzą jeszcze prace przygotowawcze - A więc m.in. wniesienie konfesjonałów i XVI-wiecznych ław, które się tam znajdowały, a także tynkowanie części przyziemia, które było skute – objaśniał o. Osek.

Położony w sercu Gdańska zabytkowy kościół Św. Mikołaja został w całości zamknięty w październiku 2018 r. w obawie przed katastrofą budowlaną. Decyzję podjęto po tym, jak zaobserwowano tam liczne, szybko postępujące spękania sklepień i ścian oraz miejscowe zapadanie się posadzki w nawie południowej. W ratowanie świątyni zaangażowało się szereg instytucji państwowych, samorządy, konserwatorzy, architekci, inżynierowie, wierni. Konstrukcję zabytku udało się wzmocnić na tyle, że w sierpniu 2020 roku możliwe było jego częściowe otwarcie. Do użytku oddana została wówczas nawa główna, nawa północna i prezbiterium.

Podczas prac remontowych związanych z naprawą konstrukcji dokonano kilku odkryć. Na przykład w krypcie pod Salą Duszpasterską odnaleziono papieskie regalium – umbraculum, które jest formą liturgicznego parasola będącego symbolem papieskiej władzy. Natrafiono na freski, odsłonięto także pierwotny portal prowadzący do zakrystii i ślady dawnych sklepień w tym pomieszczeniu.

Obecny kościół św. Mikołaja został zbudowany po 1308 r., kiedy to - w czasie walk o Gdańsk - zniszczona została poprzednia świątynia pod tym wezwaniem. Konkretne daty nie są znane, ale szacuje się, że nowa świątynia mogła powstać w połowie XIV wieku.

Bazylika jest jedną z nielicznych średniowiecznych świątyń w Gdańsku, które niemal bez uszczerbku przetrwały walki w 1945 roku. W jej wnętrzu zachowało się m.in gotyckie, renesansowe, barokowe i rokokowe wyposażenie, w tym bogato zdobiony, pięciokondygnacyjny ołtarz główny, pochodzący z 1643 roku.

Wśród wielu cennych dzieł sakralnych w bazylice św. Mikołaja uwagę przykuwa między innymi gotyckie malowidło Scala Salutis z kaplicy św. Józefa. Jego złożona forma przestrzenna, bogata symbolika oraz głęboka treść religijna czynią z niego wyjątkowy przykład średniowiecznej ikonografii. Przedstawia ono wstawiennictwo Chrystusa i Maryi za grzeszną ludzkością u Boga Ojca.