Zespół tworzony przez arcybiskupa metropolitę częstochowskiego ma być zespołem ekspertów, którzy w sposób profesjonalny dokonają badania zbiorów archiwalnych, przeanalizują podjęte wcześniej działania oraz przyjmą sygnały o ewentualnych krzywdach lub zaniedbaniach. Nie będzie żadną formą komisji śledczej lub trybunału, ale organem dokonującym kwerendy, obiektywnej oceny podjętych czynności lub ich zaniechania, a także opracowującym wytyczne co do koniecznych działań. Przedmiotem badań będą zarówno zarzuty o przestępstwa wobec nieletnich, ale także wobec dorosłych.

Jak to wskazano w komunikacie, arcybiskup metropolita częstochowski, podobnie jak pozostali polscy biskupi, oczekuje na ustalenia, które mają być podjęte podczas marcowego Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski. Jeśli powstanie projektowana niezależna komisja KEP, powołany w archidiecezji częstochowskiej Zespół będzie z nią ściśle współpracował wspomagając w realizacji jej działań. Jeśli nie dojdzie do jej ustanowienia, wówczas jej zadania podejmie Zespół.

Skład personalny zespołu będzie podany po Zebraniu Plenarnym KEP w marcu. Zgodnie z komunikatem tworzyć go będą osoby specjalizujące się w prawie kanonicznym (dla oceny zachowania zasad prawa kościelnego), w prawie świeckim (dla oceny działań określonych polskim porządkiem prawnym), a ponadto w psychologii klinicznej i terapii uzależnień (w celu oceny koniecznego wsparcia dla osób pokrzywdzonych) oraz historii i archiwistyce (dla fachowej oceny zbiorów archiwalnych i organizacji pracy). Zespół może być poszerzany o współpracowników i konsultantów z różnych dyscyplin i specjalizacji, kiedy zachodzić będzie taka potrzeba.

Jako cezurę czasową przyjęto rok 1945, co jest standardem w pracach podobnych gremiów w Polsce i w Europie. Zbiory archiwalne archidiecezji częstochowskiej są do pełnej dyspozycji Zespołu oraz Komisji KEP, jeśli ta zostanie powołana i podejmie swe działania.

Należy zaznaczyć, że w przypadku zgłoszeń dotyczących niewłaściwego postępowania duchownych, osób konsekrowanych i świeckich pełniących posługę w Kościele, archidiecezja częstochowska podejmuje działania określone w prawie kanonicznym oraz w prawie obowiązującym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (jeśli zarzucane czyny stanowią także naruszenie polskiego porządku prawnego). Chcemy jednak poddać te działania obiektywnej ocenie ekspertów, a archiwalia koniecznej analizie.

Ks. Mariusz Bakalarz, rzecznik prasowy archidiecezji częstochowskiej.

Pełny komunikat arcybiskupa metropolity częstochowskiego:

Rozpoczynając okres Wielkiego Postu jako czas szczególnego rozpoznawania prawdy o sobie, przemiany życia i modlitwy oraz zadośćuczynienia, zwracam się z prośbą o szczególne duchowe i modlitewne wsparcie dla prac ustanowionego przeze mnie

Niezależnego Zespołu Prawno-Historycznego w Archidiecezji Częstochowskiej,

który powołuję w celu wyjaśnienia wszelkich spraw związanych z osobami pokrzywdzonymi w Kościele Częstochowskim od roku 1945 do chwili obecnej oraz wypracowania sposobów naprawienia krzywd i zadośćuczynienia wobec wyrządzonego zła.

Celem Zespołu jest w szczególności:

* ustalenie wszystkich sprawców krzywd spośród duchownych, osób konsekrowanych oraz świeckich posługujących w Kościele,

* sprawdzenie zachowania i poprawności przeprowadzenia procedur kościelnych i państwowych,

* wypracowanie sposobów i modeli naprawy oraz zadośćuczynienia wobec pokrzywdzonych, w tym zwłaszcza pomocy materialnej, duchowej i psychologicznej.

W skład Zespołu, którego pełna list zostanie podana do publicznej wiadomości po Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski w marcu br., wejdą specjaliści i praktycy prawa kanonicznego oraz prawa świeckiego, psychologii klinicznej, terapii uzależnień, a także historii i archiwistyki.

Szczegółowy zakres i kryteria prac Zespołu będą ściśle powiązane z działalnością organów Konferencji Episkopatu Polski odpowiedzialnych za badanie wykorzystania nieletnich w Kościele.

Wszelkie sprawy dotyczące krzywd względem osób nieletnich i dorosłych, wchodzące w zakres działania Zespołu, proszę zgłaszać po adresem: biurowyjasnienie@gmail.com.

+ Wacław DEPO

Arcybiskup Metropolita Częstochowski

Częstochowa, 20 lutego 2026 r.