Reklama

Wiadomości

Mocarz w świecie iluzji

Ucichł w mediach temat dopalaczy, do niedawna porażający opinię publiczną, ale czy to oznacza, że mamy o nim zapomnieć do czasu kolejnych tragedii? O „mocarzu”, nałogowym myśleniu, „ćpaniu na sucho” i różnych przyczynach uzależnień rozmawiamy z ks. Rafałem Kowalskim, psychologiem, socjoterapeutą pracującym w Ośrodku Rehabilitacyjno-Readaptacyjnym dla Osób Uzależnionych „Betania” w Mstowie k. Częstochowy

Niedziela Ogólnopolska 44/2015, str. 46-47

[ TEMATY ]

uzależnienia

nałóg

dopalacze

© igor/Fotolia.com

AGNIESZKA CHADZIŃSKA: – Porozmawiamy o dopalaczach?

KS. RAFAŁ KOWALSKI: – Mam do tego tematu bardzo emocjonalny stosunek. Zobacz, siedzimy przy stole, pachnie kawa, z okna mamy widok na Jasną Górę, i jednocześnie ten nastrój psuje myśl, że pół kilometra stąd małolaty kupują paczkę suszu do palenia.

– Czy dostęp do dopalaczy jest tak łatwy?

– Może nie tak jak zakup cukierków miętowych w kiosku, ale jest łatwy. Od lipcowej afery medialnej wokół „mocarza” mamy codziennie kilka telefonów z prośbą o przyjęcie na leczenie. Wiele ze zgłoszeń to czynni uzależnieni od tych substancji – nie słyszałem, żeby od lipca mieli do nich trudniejszy dostęp.

Reklama

– Ale przecież przez kilka dni media, politycy i my, społeczeństwo, byliśmy mocno poruszeni...

– W efekcie tej kampanii powstały bodajże dwa spoty ostrzegające przed narkotykami, jeden fatalny, zrobiony chyba dla młodzieży oazowej, drugi trochę ostrzejszy w przekazie. Nie wiem, jakie skutki przyniesie rządowa kampania: „Dopalacze kradną życie”. Ośrodki terapeutyczne na pewno nie są zainteresowane jednorazową akcją polityków, ale systematyczną i merytoryczną współpracą. Praca z uzależnionymi to przecież codzienna harówa, miesiąc po miesiącu.

– Wszystkim nam zależy, a ciągle coś robimy nie tak...

– Jeśli my, dorośli, będziemy jedynie straszyć narkotykami, to szybko uruchomimy przekorę. Zresztą bardzo naturalną w wieku dorastania. Bo jak często wygląda nasz przekaz? „Nie bierz, bo się uzależnisz”. A niejeden małolat widział już, że ktoś zapalił kilka razy i się nie uzależnił. I to nie jest mit. Oczywiście są substancje, które faktycznie uzależniają bardzo szybko, taką siłę ma np. heroina. Ale są ludzie, u których kontakt z używką skończył się na pojedynczym eksperymencie i pozostał jedynie wspomnieniem. Bliższy prawdy jest przekaz: „Nie wszyscy się uzależniają, to prawda, tylko skąd wiesz, że akurat twoja konstrukcja psychiczna okaże się odporna na siłę nałogu?”. Dla uczciwości powiem, że z tą odpornością wcale nie jest jakoś świetnie.

– Co na to wpływa?

– Brak odporności na stres i brak bliskich więzi, kompleksy, nadwrażliwość na krytykę i kiepska samoocena plus brak pokory i chęci do pracy nad sobą. To mieszanka wybuchowa, i wcale nie mówię tylko o młodzieży, ale także o dorosłych, bardzo zacnych nawet – co z tego, skoro w dorosłym opakowaniu w środku jest mentalność narkomańska? Jeśli taki człowiek niczego w sobie nie zmieni, to tylko kwestią czasu jest, że znajdzie sobie jakąś ucieczkę: wódkę, pornografię albo władzę.

Reklama

– Władza jako narkotyk?

– Absolutnie tak. Daje możliwość odreagowania emocji na ludziach, podtrzymuje iluzję o możliwości kontroli swojego życia, co więcej – daje możliwość kontroli innych. Daje namiastkę życia społecznego i wspiera mechanizm zaprzeczania: „Jakie ja mogę mieć problemy, skoro pełnię tak odpowiedzialną funkcję?”. Władza wreszcie ma to do siebie, że może zablokować każdą krytykę, bo kto powie przełożonemu: „Człowieku, ogarnij się, bo ewidentnie z czymś sobie nie radzisz i wyżywasz się na ludziach”?

– Sam sposób myślenia może być zgubny?

– Niedawno dzwonił do nas chłopak z pytaniem o możliwość leczenia. Zapytaliśmy go m.in., czy próbował też „mocarza”. W odpowiedzi usłyszeliśmy coś, co w całej rozciągłości pokazuje nałogowy sposób myślenia: „No nie, to jest dla tych głupich. Ja się od takich rzeczy trzymam z dala, ja kupuję rzeczy bezpieczne”.

– Dlaczego to jest myślenie nałogowe?

– Bo to, co mówi, to jest iluzja. Jeśli to, co kupuje, jest „bezpieczne”, to dlaczego dzwoni do takiego miejsca jak nasze: przed trzydziestką, z rozwalonym życiem; z długami, rozbitą rodziną i kiepskim zdrowiem? Zresztą nie zdecydował się na terapię. Iluzja jest jednym z podstawowych mechanizmów każdego uzależnienia, czy to jest alkohol, narkotyki, zachowania seksualne, hazard czy inne. Iluzja pod tytułem: „kontroluję, nic się nie dzieje, jak będę chciał, to przestanę, odczepcie się ode mnie”.

– Nie da się tego kontrolować?

– Można być narkomanem także bez narkotyku, uzależnionym bez substancji. Nasi ludzie w ośrodku mówią czasem o „ćpaniu na sucho”. Można prowadzić tak odrealniony styl życia, pełen iluzji, zaprzeczeń, codziennych zaniedbań, że jest się narkomanem, nie biorąc nic.

– Przykład?

– Wstajesz rano. Albo nie wstajesz, nie myjesz się, nie oddzwaniasz, nie płacisz rachunków, nie dbasz o zdrowie, o żadne swoje sprawy. Odkładasz je, racjonalizujesz, obtłumaczasz. Coś, co kiedyś było ważne, dzisiaj ignorujesz: wywiadówki dziecka, brewiarz, dbanie o przyjaciół. Substancja to tylko ostatni etap. Do tego prowadzi całe koło nałogowego myślenia.

– Jak ten proces wygląda?

– Początek jest prosty i dotyczy wszystkich – to są trudności i problemy: kłopoty w domu, ból zęba, coś się nie układa. Czyli codzienne trudności, które ma każdy i które u każdego budzą napięcie i stres. One wywołują w nas jakieś przykre emocje: złość, zniecierpliwienie albo smutek i poczucie winy. Jeśli to się przedłuża, ludzie w miarę zdrowi próbują rozwiązywać problemy: szukają wsparcia, idą po radę, do spowiedzi albo uciekają od sytuacji i ludzi, którzy ich krzywdzą. Czyli realnie coś zmieniają. Nałogowe myślenie polega na tym, że nie robisz nic, nie podejmujesz żadnych decyzji, tylko próbujesz uniknąć przykrych uczuć.

– A patologia kwitnie...

– Patologia kwitnie, kolejne pokolenie zaczyna w niej dorastać, a ciebie interesuje tylko to, żeby tę chwilę tu i teraz jakoś sobie uprzyjemnić. Tabletka na byle ból głowy, tabletka na stres, kieliszek przed snem, awantura na rozładowanie emocji – to jest narkomania pełną gębą. W niczym to się nie różni od zachowania dzieciaka, który kupował dopalacze w – podobno zamkniętym już – sklepie w Alejach Najświętszej Maryi Panny. W każdym z tych przypadków chodzi o to, żeby nie brać odpowiedzialności i w mózgu uwolnić neuroprzekaźnik odpowiedzialny za odczuwanie przyjemności. Czyli nie zrobię nic, ale przez kwadrans poczuję się jak król.

– Nie brać odpowiedzialności, czyli znaleźć winnych: smutne dzieciństwo, rodzina...

– Z jednej strony – powiedz mi, kto miał dzieciństwo i dorastanie bez kłopotów, bez trudności? Gdybyśmy zapytali, każdy odpowiedziałby, że miał coś, co było trudne. Każdy ma w życiorysie, miał w domu rodzinnym coś, z czym musiał się mierzyć, co było przykre, ciężkie, nad czym się zdarzy popłakać. Jednak nie wszyscy, którzy mieli trudną przeszłość, idą ścieżką patologiczną. To nie jest odpowiedź ostateczna. To jest odpowiedź, która interesuje terapeutów, diagnostów, kiedy próbują uchwycić genezę uzależnienia. W ich rękach jest to narzędzie bezpieczne. W rękach samego uzależnionego może służyć jako pewne zwolnienie siebie z odpowiedzialności. Stara zasada brzmi: trudne dzieciństwo wiele wyjaśnia, ale niewiele usprawiedliwia.

– A z drugiej strony?

– Czy 14-latek, który bierze dopalacze, wagaruje, wpada w długi, robi to, ponieważ cierpi i nie radzi sobie z życiem, czy może po prostu z głupoty, dla zabawy? Owszem, wziął z głupoty, chciał się zabawić. Tylko dlaczego ten 14-latek szuka zabawy w takim miejscu, z takimi ludźmi, na ulicy, na imprezie, a nie np. w kinie, w górach albo na fajnym wyjeździe z rodzicami na Mazury? Czyli pod tą głupotą najczęściej da się dokopać do trudności. Do tego, że z czymś sobie ten dzieciak nie radzi. Choćby z tak prozaiczną rzeczą, że kiedy ma czas wolny, to nie umie go wykorzystać.
Niekoniecznie nie radzi sobie z jakąś wielką traumą z dzieciństwa, ale np. z tym, że ma sześć godzin wolnego popołudnia i nie wie, co z tym czasem zrobić. To prowadzi do kolejnych pytań: czemu nikt go tego nie nauczył? Albo czego on się naoglądał u dorosłych? Oczywiście pojawia się morze odpowiedzi, które już nie są tak powierzchowne jak ta, że „bierze z głupoty”.

– Czy tylko z zainteresowania?

– Na pewno nie. Być może te sześć godzin wolnego czasu, który ten dzieciak ma po szkole, to jest sześć godzin strachu albo samotności. I nie umie sobie z nimi poradzić.

– Porozmawiamy o tym jeszcze?

– Nie ma sprawy!

* * *

Ks. Rafał Kowalski
Psycholog, pracuje w Ośrodku Terapii Uzależnień „Betania”. Posługuje w Wyższym Seminarium Duchownym w Częstochowie, związany ze Wspólnotą Bożego Ojcostwa i z parafią akademicką w Częstochowie.

2015-10-28 08:52

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

O dopalaczach w Legnicy

Niedziela legnicka 36/2015, str. 7

[ TEMATY ]

dopalacze

Ks. Piotr Nowosielski

Ks. Roman Raczak łączy odpust parafialny z inicjatywą na rzecz pomocy uzależnionym

Ks. Roman Raczak łączy odpust parafialny z inicjatywą na rzecz pomocy uzależnionym

Legnicka parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego przygotowuje się do kolejnego odpustu. Jednak w tym roku, w ramach planowanych wydarzeń związanych z jego przeżyciem, znalazło się też coś wyjątkowego – sprawa dopalaczy.

Uroczystości odpustowe będą trwały trzy dni – 12-14 września. Główne uroczystości związane z Mszą św. odpustową zaplanowane są na poniedziałek 14 września o godz. 18. Dzień wcześniej, w niedzielę13 września, na placu przykościelnym odbędzie się Parafialny Festyn Rodzinny, który rozpocznie się o godz. 15 występem zespołu „Don Wasyl” oraz „Cygańskich Gwiazd”. Oprócz tego będzie szereg innych wydarzeń jak konkursy, zabawy, zawody rodzinne i inne. Festyn zakończy się występem gwiazdy wieczoru Gabriela Fleszara o godz. 19.15.

Tym, na co organizatorzy zwracają w tym roku najbardziej uwagę, jest organizowana w sobotę 12 września konferencja „Dopalacze uzależniają. Stop dopalaczom”. To kolejna inicjatywa parafii i istniejącego przy niej stowarzyszenia Legnicka Akademia Życia Chrześcijańskiego. Spotkanie zaplanowano na terenie Zespołu Szkół Integracyjnych przy ul. Wierzyńskiego 1 na legnickim os. Piekary. Początek o godz. 10. W gronie prelegentów znajdą się m.in.: przedstawiciel Monaru, lekarz, policjant oraz ksiądz.

– W pierwszej części konferencji będą uczestniczyli przedstawiciele różnych instytucji i profesji, którzy spotykają się z tym problemem i powiedzą, jak on wygląda z ich perspektywy pracy z ludźmi. Jako następny etap zaplanowane jest spotkanie z młodzieżą – mówił o tym wydarzeniu podczas spotkania z dziennikarzami ks. Roman Raczak, proboszcz parafii. – Wiem, że szczególnie młodym, zażywającym dopalacze czy narkotyki, bardzo trudno jest zdobyć się na spotkanie czy z księdzem, czy z inną osobą, która jest gotowa udzielić pomocy, wyjaśnień. Dlatego planujemy również wydanie drukiem informacji nt. dopalaczy w formie ulotek i przekazanie ich szkołom, instytucjom, przez które się przewijają młodzi. Wierzę, że kiedy młody człowiek otrzyma takie materiały, poczyta, łatwiej będzie mu podjąć decyzję i umówić się na spotkanie. Wiem, że problem dotyczy nie tylko młodych, ale też starszych. Mogę o tym powiedzieć z perspektywy pracy duszpasterskiej i spotkań z penitentami w konfesjonale.

Jeden z organizatorów konferencji Łukasz Laszczyński z Legnickiej Akademii Życia Chrześcijańskiego dodaje, że po części konferencyjnej odbędzie się panel dyskusyjny. – Będzie to okazja do wymiany doświadczeń nauczycieli, wychowawców i pedagogów. Prelegenci będą odpowiadać na pytania i szukać wspólnych odpowiedzi. Dodam, że jednym z owoców tej konferencji, obok wydania drukiem udostępnionych materiałów, ma być list otwarty od uczestników spotkania do Prezydenta RP i Parlamentu.

Na spotkaniu z dziennikarzami 25 sierpnia był także przedstawiciel Policji podinspektor Sławomir Masojć. – Dziękujemy za zaproszenie do udziału w tym wydarzeniu – mówił oficer prasowy legnickiej Policji. – Na konferencji będzie obecny specjalista, który zajmuje się przestępczością narkotykową, w tym dopalaczami. Jest to problem, z którym ciężko się walczy, dlatego chętnie włączamy się we wszystkie działania prewencyjne. Liczymy, że konferencja zgromadzi wielu uczestników. Będzie można też porozmawiać z policjantem zaangażowanym w problemy narkotykowe. Mogę powiedzieć, że nie mieliśmy na naszym terenie przypadków zgonu w wyniku zażywania dopalaczy, ale spotykamy się z tym zjawiskiem, np. podczas interwencji domowych czy patroli drogowych.

Konferencja ma charakter otwarty. Organizatorzy zapraszają więc wszystkich chętnych do udziału w tym wydarzeniu.

CZYTAJ DALEJ

„Miłość większa niż strach”. Wyjątkowy film o rodzicach, którzy nie zgodzili się na aborcję dziecka

2020-11-27 10:17

[ TEMATY ]

film

Centrum Życia i Rodziny pracuje nad filmem dokumentalnym poświęconym rodzinom wychowującym dzieci z niepełnosprawnościami. Film ukazuje odwagę, bohaterstwo, ale również trud, którego podjęli się rodzice – odmawiając dokonania aborcji i decydując się przyjąć dziecko na świat. Twórcy filmu prezentują trailer oraz proszą o wsparcie produkcji tego wyjątkowego dokumentu.

„Miłość większa niż strach” to najnowsza produkcja filmowa Centrum Życia i Rodziny, która przedstawia autentyczne historie rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami. Bohaterami filmu są rodzice oraz ich dzieci, które ze względu na podejrzenie lub stwierdzenie choroby, mogły się nigdy nie urodzić. Autorzy filmu podkreślają, że produkcja ma przybliżyć widzom niezwykłą odwagę rodziców i pokazać, że „miłość do dzieci była większa niż strach” związany z ich przyszłą niepełnosprawnością. Tematyka dokumentu wpisuje się w obraz debaty społecznej na temat aborcji eugenicznej i wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

– To są współcześni bohaterowie, którym należy się szacunek i wielkie podziękowania. Takie postawy należy doceniać i promować w społeczeństwie – mówi Paweł Ozdoba, prezes Centrum Życia i Rodziny. – O życiu tych rodzin nie pisze się na portalach, gdzie zaglądają tysiące odbiorców. Ich trud, zaangażowanie, wyrzeczenia doceniają zwykle jedynie najbliżsi. Chcę, żeby film, który przygotowujemy, był także naszym wspólnym „Dziękuję” dla każdej osoby, która otacza troską chore dziecko – dodaje Ozdoba i zachęca do finansowego wsparcia produkcji filmu, której można dokonać za pośrednictwem strony www.miloscwiekszanizstrach.pl oraz w serwisie „Zrzutka” na stronie: Zobacz.

Twórcy zwracają uwagę, że bohaterscy rodzice swoim życiem pokazują, że urodzenie i wychowanie dziecka, szczególnie chorego, jest dziś miarą człowieczeństwa. Choć ich życie „nie jest usłane różami” i zmagają się z szeregiem problemów, to jednak nie wyobrażają sobie życia bez tych dzieci, które niejednokrotnie nazywają błogosławieństwem. Dzieci wprowadzają bowiem w życie rodzinne wiele radości i uśmiechu, wynagradzając tym samym trud swoich rodziców.

Ludzie domagający się na ulicach prawa do zabicia chorych dzieci przed narodzeniem wysyłają rodzinom okrutny komunikat: „to dziecko nie powinno się urodzić”, „jego życie nie jest wartościowe”, „niepełnosprawne dziecko to przekleństwo”. To z pewnością rani te rodziny i te dzieci. Centrum Życia i Rodziny podkreśla, że poprzez produkcję filmu „Miłość większa niż strach”, chce dowartościować wszystkie matki oraz ojców, którzy podjęli się trudu wychowania dzieci niepełnosprawnych. – Chcemy utwierdzić ich w przekonaniu, że decyzja o przyjęciu z miłością niepełnosprawnego dziecka była ze wszech miar właściwa – tłumaczy Paweł Ozdoba, prezes Centrum Życia i Rodziny.

Dokument prezentuje również świadectwo pani Małgorzaty z Sochaczewa, która jako młoda kobieta, za namową lekarza dokonała aborcji i bardzo tego żałuje. Widziała, jak jej syn umiera odłożony gdzieś na bok, walcząc jeszcze kilka godzin o życie. Te obrazy były dla niej traumą przez długi czas. Dziś postąpiłaby zupełnie inaczej. Urodziłaby swoje dziecko, przytuliłaby i jak mówi, byłaby z nim do końca, bo miłość matki to miłość do końca.

W filmie wypowiadają się także eksperci zajmujący się zawodowo pomocą niepełnosprawnym. Dokument może stać się ważnym głosem w dyskusji na temat braków instytucjonalnych i przeszkód w codziennym funkcjonowaniu tych rodzin. Z pewnością pomoc państwa w tym obszarze jest niewystarczająca. Bohaterowie naszego filmu opowiadają o różnych problemach natury prawnej czy medycznej, które należałoby wziąć pod uwagę przygotowując propozycje rozwiązań służących polepszeniu ich sytuacji.

Więcej o produkcji filmu „Miłość większa niż strach” znajduje się na stronie: www.miloscwiekszanizstrach.pl. Tam też można wesprzeć finansowo produkcję, realizowaną tylko i wyłącznie dzięki drobnym datkom Darczyńców Centrum Życia i Rodziny.

CZYTAJ DALEJ

Watykan: nie ma dialogu religii bez uznania godności człowieka

2020-11-27 20:52

[ TEMATY ]

Watykan

człowiek

godność

dialogu międzyreligijny

Vatican News

„Nie może być dialogu między kulturami i religiami bez poszanowania godności człowieka” – powiedział w Arabii Saudyjskiej stały obserwator Stolicy Apostolskiej przy agendach ONZ w Genewie. Abp Ivan Jurkovič uczestniczył w prezentacji książki o promowaniu dialogu jako narzędzia pokoju i braterstwa. Jest ona wspólną inicjatywą Stolicy Apostolskiej i Światowej Ligi Muzułmańskiej.

Odwołując się do Deklaracji z Abu Zabi i papieskiej encykliki „Fratelli tutti”, abp Jurkovič zauważył, że skoro wszyscy jesteśmy braćmi, to wszyscy jesteśmy też obywatelami, mającymi te same prawa i obowiązki.

„Watykański dyplomata powołał się na wystąpienie szejka Al-Issy, sekretarza generalnego Ligi Muzułmańskiej, który podczas swej wizyty w Genewie ubiegał się o „totalną sprawiedliwość” jako warunek pokoju na świecie. Abp Jurkovič zauważył, że sprawiedliwość wymaga, aby poszanowane były prawa każdego człowieka, bo każdy ma tę samą naturę, a zatem i godność. Podkreślił, że jest to warunek wszelkiego dialogu, bo tylko wtedy, gdy godność człowieka jest chroniona, może on w wolności sumienia szukać Prawdy. We wzajemnych relacjach nie można się też zadowolić jedynie tolerancją, która ma wydźwięk negatywny, bo oznacza, że znoszę, cierpię obecność innego. Potrzeba jest natomiast wolność religijna. „Każdy człowiek – przypomniał papieski przedstawiciel – jest nosicielem ludzkiej godności i emanuje blaskiem tej Prawdy, która oświeca każdego człowieka. Ludzie stworzeni na obraz i podobieństwo Boga, należący do Jego zamysłu, nigdy i w żaden sposób nie mogą być pozbawieni swego człowieczeństwa, które jest źródłem ich godności, i przynależącego im prawa do poszukiwania i wyrażania Prawdy” – powiedział w Arabii Saudyjskiej abp Jurkovič.“

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Przejdź teraz
REKLAMA: Artykuł wyświetli się za 15 sekund

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję