Reklama

Wiara

WIELKI PONIEDZIAŁEK A.D. 2026

W świecie biblijnym namaszczenie było znakiem gościnności i czci

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Glossa Marginalia

Grażyna Kołek

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Iz 42,1-7 <- KLIKNIJ

Iz 42,1-7 otwiera pierwszą pieśń o Słudze Pana. Tekst pochodzi z części Izajasza związanej z wygnaniem babilońskim i z obietnicą odnowy. Sługa (ʿeḇeḏ) zostaje ukazany jako wybrany, w którym Bóg ma upodobanie. Duch (rûaḥ) spoczywa na nim, więc misja ma źródło w Bogu. Zadanie brzmi: przynieść narodom mišpāt. To słowo oznacza sprawiedliwy wyrok i porządek życia, w którym najsłabszy nie ginie. Sługa nie zdobywa posłuchu krzykiem. Wchodzi w przestrzeń ludzkiej kruchości. „Trzcina nadłamana” była materiałem kruchym. Służyła jako miara, flet i przyrząd do pisania, a uszkodzona traciła wartość. „Knot o nikłym płomyku” to lniany knot oliwnej lampy, który dymi i gaśnie. Oba obrazy mówią o człowieku zranionym i o wspólnocie bliskiej zgaśnięcia. Bóg zapowiada, że Sługa nie dopełni zniszczenia. Podtrzyma resztkę życia i doprowadzi do prawdy. Potem Bóg mówi: powołałem cię w sprawiedliwości, ująłem cię za rękę, ustanowiłem cię jako berît dla ludu i jako światło dla narodów. Celem jest: otworzyć oczy niewidomym, wyprowadzić więźniów z zamknięcia. W tle stoi doświadczenie wygnania i utraty wolności. Hieronim zauważa, że Mateusz cytuje tę pieśń inaczej niż Septuaginta i tłumaczy to sięgnięciem po sens hebrajskiego tekstu. Wskazuje, że w przekładzie greckim pojawiają się „Jakub” i „Izrael”, których w hebrajskim Iz 42,1 nie ma. Teodoret z Cyru łączy tytuł „sługa” z człowieczeństwem Chrystusa i wyjaśnia, że „otrzymanie Ducha” ukazuje Go jako wzór dla wierzących. W jego komentarzu łagodność Sługi widać w słowach Jezusa wypowiedzianych po policzku: wskazanie prawdy bez odwetu.

J 12,1-11 <- KLIKNIJ

Jan umieszcza ucztę w Betanii sześć dni przed Paschą, tuż po wskrzeszeniu Łazarza. Betania leży blisko Jerozolimy, więc napięcie rośnie na progu święta. Łazarz siedzi przy stole. Marta usługuje. Ten szczegół działa jak świadek faktu. Augustyn podkreśla, że Łazarz je i rozmawia, aby nikt nie tłumaczył cudu złudzeniem. Maria bierze funt olejku z czystego nardu (nardos pistikēs). Grecka litra oznacza rzymski funt, około 327 g, więc ilość jest wielka i kosztowna. Wartość pada w rozmowie: „trzysta denarów”, czyli blisko trzysta dniówek. Tak wycenia to Judasz, a denar był zwyczajową zapłatą za dzień pracy. W świecie biblijnym namaszczenie było znakiem gościnności i czci. W synoptykach pojawia się namaszczenie głowy w Betanii, u Jana stóp. Stopy zwykle obmywano wodą. Olejek na stopach i włosy użyte do wytarcia mówią o uniżeniu i o oddaniu. Jan dopowiada, że dom napełnia się wonią olejku. Obraz zostaje wpisany w czas męki. Jezus nazywa ten gest przygotowaniem do pogrzebu. W tekście greckim brzmienie pozwala rozumieć to także jako obronę zamiaru Marii. Zachowała olejek na dzień pogrzebu. W czwartej Ewangelii pochówek pojawia się także w J 19,39, gdzie Nikodem przynosi wielką ilość wonności. Wchodzi w to komentarz Judasza o ubogich. Ewangelista odsłania motyw: Judasz kradnie z trzosu. Jan nazywa go słowem glōssokomon, które oznaczało pojemnik, a pierwotnie futerał na stroiki instrumentów. Zdanie Jezusa o ubogich brzmi jak przypomnienie z Pwt 15,11 o stałej obecności biedy i o trwałym obowiązku otwartej dłoni. Chryzostom zauważa, że Maria kieruje cześć ku Jezusowi samemu i podchodzi do Niego jak do Boga. W tej samej homilii wskazuje, że Jezus nie demaskuje Judasza publicznie, choć zna jego czyny, i w ten sposób odsłania cierpliwość wobec człowieka wikłającego się w chciwość. Augustyn zatrzymuje się przy słowie „pistikēs”. Widzi w nim aluzję do pistis, czyli wiary, i łączy wonność z życiem prawym. Włosy Marii tłumaczy jako to, co zbywa, a co może zostać przeznaczone dla potrzebujących, już bez maski obłudnej troski. Na końcu pojawia się decyzja arcykapłanów. Planują śmierć Łazarza, bo jego obecność prowadzi wielu do wiary w Jezusa. Augustyn opisuje ten zamiar jako „oślepłą wściekłość” i przypomina, że Ten sam Pan, który wskrzesza zmarłych, wskrzesza także zabitych.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2026-02-14 14:31

Oceń: +93 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Odpowiedź Maryi otwiera początek Wcielenia

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Glossa Marginalia

Adobe Stock

Izajasz przemawia w czasie kryzysu króla Achaza. Jerozolimę naciska koalicja Aramu i Efraima. Achaz słyszy propozycję znaku, który może sięgnąć „w głąb” i „w wysokość”, więc w całe pole ludzkich możliwości. Prorok wzywa do oparcia się na Bogu. Król odmawia i zasłania się pobożną formułą. Izajasz zwraca się wtedy do „domu Dawida”, więc do całej dynastii. Znak ma wymiar publiczny. „Oto Panna pocznie i porodzi Syna i nazwie Go imieniem Emmanuel”. Imię ʿimmānû ʾēl ma budowę teoforyczną i niesie orędzie: „Bóg z nami”. W tradycji Izajasza imiona dzieci bywają krótką wyrocznią. W dalszym ciągu rozdziału pojawia się perspektywa bliska epoce Achaza. Zanim dziecko dorośnie, siła dwóch wrogich królów osłabnie. W hebrajskim stoi słowo ʿalmāh, młoda kobieta w wieku małżeńskim. Tekst nie sięga po termin bĕtûlāh. Septuaginta oddaje ʿalmāh jako parthenos. Ten przekład staje się ważny w lekturze chrześcijańskiej. Justyn w „Dialogu z Tryfonem” notuje sprzeciw rozmówcy, który wiązał proroctwo z Ezechiaszem, i broni odniesienia do Chrystusa oraz odczytania „dziewica”. Hieronim podejmuje spór o sens ʿalmāh. Wskazuje, że na „młodą dziewczynę” hebrajski ma słowo naʿarāh, a ʿalmāh opisuje „ukrytą” dziewczynę. Iz 8,10 domyka ten wątek krótkim zawołaniem: „Bóg z nami”. Mateusz sięga po to proroctwo w opisie narodzenia Jezusa, aby pokazać spełnienie obietnicy danej rodowi Dawida. Tekst uczy słuchania słowa, które przychodzi w chwili lęku i presji, i przywraca pamięć, że Bóg działa także wtedy, kiedy władza szuka oparcia w czystej kalkulacji.
CZYTAJ DALEJ

TVP wyemituje film o Matce Elżbiecie Róży Czackiej. Zobacz daty emisji

2026-04-23 16:19

[ TEMATY ]

TVP

Matka Róża Czacka

emisja

Archiwum FSK

Rozważanie i uczesniczenie w eucharystycznych tajemnicach wyzwala łaski, rodzące w duszy świętość – mówiła m. Czacka

Rozważanie i uczesniczenie w eucharystycznych tajemnicach wyzwala łaski, rodzące w duszy świętość – mówiła m. Czacka

TVP wyemituje w maju film dokumentalny pt. „Widzieć w ciemności” w związku z przypadającą w tym roku 65. rocznicą śmierci Matki Elżbiety Róży Czackiej (15 maja; a także w roku 150. rocznicy urodzin 22 października).

Reżyserem produkcji „Widzieć w ciemności” jest Piotry Górski. Jak wskazują autorzy, film opowiada o Matce Róży Czackiej i Dziele – a także o pięknie, czynionym dobru i wierze.
CZYTAJ DALEJ

Przesłanie Leona XIV (nie tylko) dla Afryki

2026-04-24 14:10

[ TEMATY ]

przesłanie

Leon XIV w Afryce

Vatican Media

Papież Leon XIV w Afryce

Papież Leon XIV w Afryce

Odważne słowa o pokoju, sprawiedliwości i odpowiedzialności wybrzmiały podczas pielgrzymki papieża Leon XIV do Afryki w dniach 10–23 kwietnia 2026 r. Ojciec Święty nie unikał trudnych tematów: mówił o wyzysku, przemocy i kryzysie polityki, ale jednocześnie wskazywał drogę nadziei – prowadzącą przez dobro wspólne, dialog i odnowę sumień. Jego przesłanie, choć wypowiedziane na afrykańskiej ziemi, ma wyraźnie uniwersalny wymiar.

Papież przypominał pasterzom Kościoła, że ich misja nie może ograniczać się do zarządzania strukturami.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję