Znowelizowany przez papieża Franciszka Kodeks prawa kanonicznego, z grudnia 2021 r., przywrócił do kościelnego prawa kary finansowe. Ksiądz, ale także pełniąca w Kościele jakiś urząd osoba świecka, mogą zostać ukarani grzywną za przestępstwa, których dopuściliby się w czasie pełnienia swoich zadań. Mogą zostać także pozbawieni całości lub części wynagrodzenia kościelnego.

Zasady określania wysokości kar ekspiacyjnych o charakterze finansowym Konferencja Episkopatu Polski ustaliła 14 października 2025 r., podczas 402. Zebrania Plenarnego w Gdańsku. „26 stycznia Dekret ogólny w tej sprawie uzyskał recognitio Dykasterii ds. Biskupów oraz zgodę na jego promulgację” - poinformowało w czwartek biuro prasowe Episkopatu.

„Wysokość grzywny lub kwoty pieniężnej na cele Kościoła ustala się w odniesieniu do minimalnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę przewidzianego w przepisach prawa polskiego, obowiązujących w dniu wymierzenia kary, tak iż minimalna wysokość grzywny nie może być mniejsza niż połowa minimalnego miesięcznego wynagrodzenia brutto, a maksymalna nie może przekraczać 20 kwot minimalnego miesięcznego wynagrodzenia brutto” - napisano w ogłoszonym w czwartek dekrecie, który wejdzie w życie 1 marca.

W dokumencie zaznaczono, że wymierzający karę sam określa podmiot, na rzecz którego ukarany ma wpłacić określoną kwotę pieniężną, zgodnie z celami kościelnymi.

„Kara pozbawienia całości lub części wynagrodzenia kościelnego nie może pozbawiać ukaranego środków koniecznych do godziwego utrzymania, to jest odpowiadających kwocie wolnej od zajęcia komorniczego przewidzianej w przepisach prawa polskiego, obowiązujących w dniu wymierzenia kary” – czytamy w dokumencie.

CAŁOŚĆ DOKUMENTU:

Dekret promulgacji Dekretu Ogólnego Konferencji Episkopatu Polski w sprawie sankcji karnych o charakterze finansowym

Warszawa, dnia 26 lutego 2026 roku

DEKRET

Księga VI Kodeksu Prawa Kanonicznego, w kan. 1311, stanowi, że: „Kościół posiada przyrodzone i własne prawo karania sankcjami karnymi wiernych, którzy popełnili przestępstwo”. Księga ta została zreformowana przez papieża Franciszka; w związku z tym w niektórych przypadkach zaistniała konieczność doprecyzowania norm prawa karnego na poziomie Konferencji Episkopatu.

Konferencja Episkopatu Polski, podczas 402. Zebrania Plenarnego, w dniu 14 października 2025 r. w Gdańsku, działając na podstawie kan. 1336 § 2, n. 2 oraz kan. 1336 § 4, n. 5, w związku z kan. 455 Kodeksu Prawa Kanonicznego oraz art. 18 Statutu Konferencji Episkopatu Polski z 2009 r., ustanowiła zasady określania wysokości kar ekspiacyjnych o charakterze finansowym. Dekret ogólny w tej sprawie uzyskał recognitio Dykasterii ds. Biskupów, udzielone pismem z dnia 26 stycznia 2026 r. (Prot. N. 770/2005), wraz ze zgodą na jego promulgację.

Na podstawie kan. 8 § 2 Kodeksu Prawa Kanonicznego niniejszym promulguję Dekret Ogólny Konferencji Episkopatu Polski w sprawie sankcji karnych o charakterze finansowym. Dekret wchodzi w życie z dniem 1 marca 2026 r. Promulgacja następuje poprzez ogłoszenie tekstu dekretu na oficjalnej stronie internetowej Konferencji Episkopatu Polski oraz przez jego publikację w organie urzędowym „Akta Konferencji Episkopatu Polski”.

✠ Tadeusz Wojda SAC

Arcybiskup Metropolita Gdański

Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski

✠ Marek Marczak

Sekretarz Generalny Konferencji Episkopatu Polski