Dz 17, 15. 22 – 18, 1 <- KLIKNIJ

Paweł trafia do Aten jako człowiek w drodze. Czeka na współpracowników. Nie ma stałego zaplecza. Ateny pozostają symbolem kultury, dysputy oraz filozofii, chociaż ich polityczna potęga należy już do przeszłości. Łukasz pokazuje Pawła pośród świątyń, posągów oraz rozmów na agorze. Agora łączy handel, życie publiczne oraz wymianę idei.

Mowa na Areopagu wyrasta z uważnej obserwacji. Paweł zaczyna od religijności Ateńczyków. Widzi ich gorliwość oraz rozproszenie. Punktem wyjścia jest ołtarz z napisem: „Nieznanemu Bogu”. Starożytne świadectwa wspominają o takich ołtarzach w Atenach. Apostoł wykorzystuje tę niewiedzę jako miejsce głoszenia Boga Stwórcy.

Zaczyna językiem dostępnym dla pogan, od stworzenia oraz od życia danego wszystkim. Bóg stworzył świat oraz wszystko, co w nim istnieje. Daje życie, oddech oraz wszystko. Nie mieszka w świątyniach zbudowanych rękami ludzkimi. Nie potrzebuje obsługi człowieka, jakby czegoś Mu brakowało. To oczyszcza religijność, która chce zamknąć Boga w posągu oraz w rytuale.

Paweł mówi także o jednym początku ludzkości oraz o dziejach narodów. Bóg wyznaczył czasy oraz granice, aby ludzie Go szukali. Jest blisko każdego. Apostoł cytuje greckich poetów: „W Nim żyjemy, poruszamy się i jesteśmy” oraz „z Jego rodu jesteśmy”. Wykorzystuje znane słowa, aby oczyścić myślenie o Bogu. Człowiek pochodzi od Boga. Dlatego Boga nie wolno przedstawiać jako złota, srebra lub kamienia.

Następnie przychodzi wezwanie do nawrócenia. Czas niewiedzy dobiega kresu. Bóg ustanowił dzień sądu oraz Człowieka, przez którego będzie sądził świat sprawiedliwie. Dał wszystkim dowód przez wskrzeszenie Go z martwych. W tym punkcie rozmowa pęka. Zmartwychwstanie staje się zgorszeniem dla części słuchaczy.

Jedni drwią. Inni odkładają decyzję. Kilku przyjmuje wiarę. Łukasz wymienia Dionizego Areopagitę oraz Damaris. Imiona są ważne. Ewangelia nie kończy się na sporze idei. Dotyka osób, które słyszą, rozeznają oraz odpowiadają. Po Atenach Paweł idzie do Koryntu. Słowo wędruje dalej, także tam, gdzie odpowiedź jest skromna.

J 16, 12-15 <- KLIKNIJ

Jezus mówi te słowa w Wieczerniku, w chwili rozstania. Uczniowie usłyszeli wiele. Nie potrafią jeszcze udźwignąć całego znaczenia Jego drogi. Objawienie wymaga dojrzewania. Jezus nie odbiera im prawdy. Zapowiada Ducha, który poprowadzi ich dalej.

Duch zostaje nazwany Duchem Prawdy, pneuma tēs alētheias. U Jana prawda, alētheia, oznacza Bożą jawność, wierność oraz pełne objawienie w Jezusie. Hebrajskie ’emet oznacza stałość oraz niezawodność Boga. Duch nie przynosi nauki obok Jezusa. Prowadzi do całej prawdy. Daje pełniejsze rozumienie tego, co Jezus powiedział oraz uczynił.

Czasownik „doprowadzi”, hodēgēsei, należy do języka drogi. W Biblii greckiej opisuje prowadzenie ku ocaleniu oraz ku właściwemu szlakowi. Uczniowie potrzebują takiego prowadzenia, ponieważ droga Kościoła przekroczy ich wyobrażenia. Będą musieli odczytać krzyż, zmartwychwstanie, misję do narodów oraz własne cierpienia.

Jezus opisuje działanie Ducha przez słuchanie oraz mówienie. Duch nie mówi od siebie. Mówi to, co słyszy. To język komunii Osób Bożych. Ojciec, Syn oraz Duch działają w jednym dziele zbawienia. Duch oznajmi rzeczy przyszłe. Greckie anangellei oznacza ogłoszenie. W mowie pożegnalnej przyszłość obejmuje Paschę, misję Kościoła, próby oraz prowadzenie w historii. Nie chodzi o ciekawość przepowiedni. Chodzi o rozeznanie drogi ucznia.

Najważniejsza miara działania Ducha jest prosta: „On Mnie otoczy chwałą”. U Jana chwała objawia się w krzyżu oraz zmartwychwstaniu. Na krzyżu miłość staje się widzialna do końca. W zmartwychwstaniu Ojciec potwierdza Syna. Duch bierze z tego, co należy do Jezusa, oraz przekazuje uczniom. To nawiązuje do obietnicy z J 14,26. Duch uczy oraz przypomina. Przypomnienie oznacza rozświetlenie znaczenia słów Jezusa po Passze.

„Wszystko, co ma Ojciec, jest moje”. To zdanie domyka fragment. Poznanie Jezusa prowadzi do Ojca. Prowadzenie Ducha utrzymuje uczniów przy Jezusie. W świecie wielu głosów Duch porządkuje pamięć, uczy czytać Pismo w świetle Paschy oraz podtrzymuje świadectwo. Wiara dojrzewa w trwaniu przy słowie. Dojrzewa także w prowadzeniu, które przychodzi od Boga.