Reklama

Chrzest Polski a Pomorze

2016-04-07 10:00

Ks. Grzegorz Wejman
Edycja szczecińsko-kamieńska (Kościół nad Odrą i Bałtykiem) 15/2016, str. 1

pl.wikipedia.org
Jan Matejko "Zaprowadzenie chrześcijaństwa"

Rok 966 – Chrzest Polski – to dla nas najważniejsza data, uznawana również za początek polskiej państwowości. Nie wiemy jednak, gdzie odbył się chrzest i nie znamy także dziennej daty; podaje się 3 miejsca chrztu: Poznań – Ostrów Tumski, Gniezno – Wzgórze Lecha i Ostrów Lednicki, a przyjmując tradycję liturgiczną, możemy powiedzieć, że chrzest odbył się w Wielką Sobotę – 14 kwietnia.

Poprzez przyjęcie chrztu książę Polski z dynastii Piastów – Mieszko I, pierwszy władca Polan, włączył swoje państwo w zachodni krąg kultury chrześcijańskiej. A władza pierwszego polskiego biskupa Jordana (+984) rozciągała się na całym terytorium Polski. Papież Jan XIII (965-972) istniejące od 968 r. biskupstwo poznańskie uzależnił od siebie.

U kresu swojego życia Mieszko I oddał swoje rodzące się państwo w najbezpieczniejsze ręce, pod opiekę Stolicy Apostolskiej. Zawarł to w słynnym dokumencie „Dagome iudex” z 991 lub 992 r. Dokument ten, można powiedzieć, jest również aktem wstępnym do utworzenia metropolii polskiej.

Reklama

Powstała ona na fundamencie męczennika – św. Wojciecha, a ogłoszona w 1000 r. podczas synodu gnieźnieńskiego pod przewodem kardynałów legatów papieskich ze znamym z imienia Robertem. W skład metropolii weszły biskupstwa: wrocławskie – z biskupem Janem, krakowskie – z biskupem Popponem i kołobrzeskie – z biskupem Reinbernem.

Wielki, apostolski wysiłek pierwszego biskupa kołobrzeskiego Reinberna przyniósł zasiew Chrystusowej nauki na tych ziemiach, wzmocniony następnie ofiarą stałej modlitwy składanej Najwyższemu Kapłanowi, a płynącej z serca pełnego skruchy kołobrzeskiego biskupa, który zanosił ją do ostatnich swoich dni w kijowskim więzieniu, gdzie też umarł w młodym wieku (ok. 1015 r.), nie doczekawszy się wolności; pochowany został w nieznanym miejscu.

W duchu jego troski o zasiew Ewangelii na pomorskiej ziemi 100 lat później przyszedł słynny z mądrości i świętości Otton z Bambergu na zaproszenie księcia polskiego Bolesława Krzywoustego, z którym zaprzyjaźnił się już w młodości na dworze swego ojca Hermana. O Apostole Pomorza wspomniał św. Jan Paweł II w szczecińskiej bazylice św. Jakuba Apostoła 11 czerwca 1987 r.: „Niech jego [św. Ottona] relikwie tu, w tej katedrze, będą otaczane najgłębszą czcią, bo Kościół w Polsce otacza głęboką czcią wszystkich tych, którzy głosili mu Ewangelię, bez względu na to skąd pochodzili, czy z krajów słowiańskich, czy z Irlandii, czy z krajów germańskich. Przychodzili w imię Chrystusa i przychodzili jako nasi bracia...”.

Dzieło biskupa bamberskiego doczekało się 14 października 1140 r. owocu w postaci biskupstwa pomorskiego z siedzibą w Wolinie, erygowanego przez papieża Innocentego II bullą „Ex commissa nobis”, przeniesionego następnie do Kamienia Pomorskiego, co potwierdził papież Klemens III bullą „Ex iniuncta nobis a Deo” z 25 lutego 1188 r.

To jest fundament naszej chrześcijańskiej, katolickiej wiary na pomorskiej ziemi.

Tagi:
Chrzest Polski

Dobrawa – Matka Chrzestna Polaków

2019-04-14 12:00

Bernadeta Kruszyk / Gniezno (KAI)

„Dobrawa była córką księcia Bolesława Srogiego, a jednocześnie prawnuczką św. Ludmiły, bratanicą św. Wacława, siostrą Bolesława Pobożnego, późniejszego władcy Czech. Taka genealogia niewątpliwe zaważyła na osobowości księżniczki, a przez to przygotowała ją do roli Matki Chrzestnej Polaków” – mówi historyk Kościoła ks. dr Łukasz Krucki z Gniezna.

pl.wikipedia.org
Dobrawa

Ks. dr Łukasz Krucki: – Dąbrówka, a może jednak lepiej Dobrawa, była kobietą, o której, jak na czasy średniowiecza, zachowało się stosunkowo dużo wiadomości. Chociaż nie potrafimy podać dokładnej daty jej urodzenia, to jednak wiemy, że pochodziła z czeskiego rodu książęcego Przemyślidów, władającego Czechami od końca IX w. Była córką księcia Bolesława Srogiego, a jednocześnie prawnuczką św. Ludmiły, bratanicą św. Wacława, siostrą Bolesława Pobożnego, późniejszego władcy Czech, Strachkwasa-Christiana, zakonnika w klasztorze św. Emmerama w Ratyzbonie, następnie biskupa elekta praskiego mającego objąć stolicę biskupią po św. Wojciechu oraz Mlady-Marii, początkowo mniszki w Rzymie, później opatki klasztoru Benedyktynek przy kościele św. Jerzego na praskich Hradczanach. Taka genealogia niewątpliwe zaważyła na osobowości księżniczki, a przez to przygotowała ją do roli „Matki Chrzestnej Polaków”. Zaowocowała również koneksjami, które wraz z książęcym małżonkiem potrafiła umiejętnie spożytkować w celach chrystianizacyjnych państwa Polan. To dowodzi konsekwencji działania księżniczki, której polska tradycja przydała wiele imion: Dobrawa, Dubrowka, Dobrawka, Dąbrówka…

KAI: Skąd ta różnorodność imion?

– Najprościej można stwierdzić, że jest to wynik odmiennych zapisów kronikarskich. W różnych okresach dziejopisowie w rozmaity sposób zapisywali jej imię. Praktyka ta niosła jednak ze sobą niejednoznaczne odniesienia etymologiczne. O ile imię Dąbrówki należałoby wywodzić od dąbrowy, czyli boru dębowego, o tyle miano Dobrawki czy też Dobrawy od określenia „dobra”, a więc „życzliwa”. Za tą ostatnią wersją przemawiają zresztą fragmenty kroniki Thietmara, który właśnie w ten sposób tłumaczy znaczenie słowiańskiego imienia pierwszej chrześcijańskiej żony Mieszka I.

- Małżeństwo z Mieszkiem podyktowane było względami politycznymi. Chodziło o wprowadzenie młodego państwa polskiego na szersze europejskie wody, ale także o zyskanie możnego sojusznika…

– Niewątpliwie był to czynnik istotny. Poprzez zawarcie małżeństwa z Dobrawą Mieszko zyskiwał pomoc militarną Czechów potrzebną w czasie walk z niemieckim margrabią Wichmanem oraz jego sojusznikami, Wieletami. Polański książę zapewnił również bezpieczeństwo swojemu księstwu od południa. Pamiętać jednak należy, że oprócz czynników politycznych i militarnych Mieszko zyskiwał coś jeszcze. Wsparcie w dziele chrystianizacyjnym. To z Czech przyszli do Polski pierwsi misjonarze. Pamiątką tego do dziś pozostaje chociażby słownictwo kościelne w znacznej mierze zaczerpnięte od naszych południowych sąsiadów np. kościół czy ksiądz. Zatem te owoce kontaktów z Czechami okazały się o wiele trwalsze niż chwilowy sojusz militarny.

– Czy wiadomo, jak wyglądało przybycie Dobrawy do nowej ojczyzny?

– Najstarszy zapis rocznikarski odnoszący się do naszych dziejów, a zawarty w „Roczniku kapitulnym krakowskim” (tzw. dawnym) stwierdza, że w 965 r.: „Dubrouka ad Mesconem venit”, czyli „Dobrawa przybywa do Mieszka”. Niestety, tylko tyle. Niemniej fakt przybycia czeskiej księżniczki do kraju Polan u potomnych wzbudzał wiele emocji i zaciekawienia. Nic zatem dziwnego, że Jan Długosz, piszący w drugiej połowie XV w., w swoich „Rocznikach czyli kronikach sławnego Królestwa Polskiego” pokusił się, aby starannie ten moment przedstawić. Wykorzystując fantazję, jak i niekwestionowany talent literacki, skreślił we wspomnianym dziele następujące słowa: „Dziewicę Dąbrówkę odprowadziło wraz ze swatami księcia Mieczysława wielu możnych i rycerzy czeskich wielkim kosztem i wielką okazałością; wiozła ze sobą posag i wyprawę rzadkie i niepospolite, aby były równe i godne zarówno teścia, jak i zięcia; wyszli naprzeciw niej książę Mieszko ze swoimi baronami i dostojnikami polskimi, jako też wszystkie stany i wjazd jej przyjęto wspaniale i z dostojną czcią; dla uczczenia jej przybyły do Gniezna z rozkazu księcia najdostojniejsze matrony i dziewice polskie, przystrojone w klejnoty, złoto, srebro i inne ozdoby […]” (Księga II, do 1038, Warszawa 1962, s. 242). Taki tryumfalny wjazd Dobrawy chyba na długo pozostał w świadomości Polaków.

– Jakie Gniezno zobaczyła? Może spróbujmy to sobie wyobrazić?

– W czasie gdy Dobrawa przybyła do Mieszka państwo Polan przechodziło transformację organizacyjną. Kośćcem polańskiej państwowości stawały się grody wznoszone w Wielkopolsce: Gniezno, Poznań, Ostrów Lednicki, Grzybowo i Giecz. Wśród wspomnianych szczególna rola przypadła Gnieznu, najlepiej ufortyfikowanemu, pełniącemu do połowy lat 60. X w. rolę głównego sanktuarium pogańskich Polan. Sytuacja zmieniała się po 966 r., gdy Mieszko przyjął chrzest. Wówczas pogański gród należało „schrystianizować”. W tym celu podjęto zakrojone na szeroką skalę prace budowlane, które szybko przekształciły pierwotny gród wzniesiony ok. 940 r. w potężny ośrodek obejmujący dodatkowy człon z częścią „sakralną”, a więc zabudowaniami kościelnymi, w tym pierwotną rotundą, na fundamencie której później wznoszono kolejne kościoły katedralne archidiecezji gnieźnieńskiej. Sam gród gnieźnieński ulokowany na Wzgórzu Lecha, otoczony jeziorami i bagnami, stanowił miejsce bezpieczne, które z czasem jeszcze bardziej rozbudowywano oraz dodatkowo fortyfikowano wysokimi wałami sięgającymi nawet 12 metrów, co w tym czasie czyniło z Gniezna gród nie do zdobycia.

– Po ślubie słuch o Dobrawie jakby zanika. Wiemy, że urodziła dwójkę dzieci. Co jeszcze wiadomo?

- – Małżeństwo Mieszka i Dobrawy trwało 12 lat. Zawarte w 965 r. przetrwało do śmierci Dobrawy, czyli do 977 r. W tym czasie na świat przyszła dwójka dzieci książęcej pary – Bolesław zwany Chrobrym, który objął po ojcu tron i w 1025 r., tuż przed śmiercią, został koronowany na pierwszego króla Polski oraz Świętosława-Sygryda, także nosząca koronę i to aż dwóch państw skandynawskich, Szwecji i Danii. Co zaś się tyczy samego związku Mieszka i Dobrawy to rzeczywiście niewiele wiadomo. Niemniej trwanie tego stadła małżeńskiego przypadło na czas bogaty w wydarzenia polityczne i kościelne: powstanie biskupstwa w Poznaniu, walki z Wichmanem, później z Hodonem, zakończone przyłączeniem Pomorza Zachodniego do Polski, działania Mieszka podejmowane na rzecz wzmocnienia opozycji antycesarskiej w Rzeszy, czy też układy sojusznicze zawierane ze Szwedami i Duńczykami. Można przypuszczać, że we wspomnianych przedsięwzięciach Dobrawa nie tylko stała przy mężu, ale również go wspierała.

– W prezbiterium katedry gnieźnieńskiej znajduje się płyta upamiętniająca Matkę Chrzestną Polski. Ignacy Kraszewski twierdził, że właśnie na Wzgórzu Lecha została pochowana. Faktycznie jednak nie znamy ani daty śmierci Dąbrówki, ani miejsca jej pochówku.

– Wspomniana przez Panią płyta jest wyrazem tradycji, o której jeszcze wcześniej aniżeli Kraszewski wspominał Edward Raczyński w dziele „Wspomnienie Wielkopolski”. Dziś trudno określić czy jest to miejsce pochówku księżnej zmarłej w 977 r., czy też nie. Wśród historyków toczą się dyskusje na ten temat. Obok Gniezna wysuwany jest też Poznań, w którym później złożono doczesne szczątki jej męża i syna. W Gnieźnie niewątpliwie pozostała żywa pamięć o „Matce Chrzestnej Polaków”, która nie zmarnowała żadnej możliwości, by pozyskać młode państwo polskie dla Chrystusa i Jego Ewangelii.

– Dziękuję za rozmowę

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Rzecznik Episkopatu: opłatek to nie towar, powinien być pobłogosławiony

2019-12-14 08:05

BP KEP / Warszawa (KAI)

Wigilijny opłatek to nie jest zwykły towar, powinien być pobłogosławiony – przypomina rzecznik Konferencji Episkopatu Polski ks. Paweł Rytel-Andrianik.

Bożena Sztajner/Niedziela

Rzecznik Episkopatu podkreśla szczególne znaczenie opłatka. „Ocalmy piękną tradycję wieczerzy wigilijnej. Dzielmy się pobłogosławionym opłatkiem. Zadbajmy o duchowy wymiar świąt Bożego Narodzenia”. Dodaje także: „Jeśli ktoś ma opłatek, który nie jest jeszcze pobłogosławiony, to powinien się o to zatroszczyć”.

Rzecznik Episkopatu zwraca uwagę na duchowe skutki błogosławieństwa. Przypomina słowa wprowadzenia do księgi „Obrzędów błogosławieństw”: „Błogosławieństwa ustanowione na wzór sakramentów zawsze oznaczają przede wszystkim duchowe skutki, które osiąga się przez wstawiennictwo Kościoła”.

Nawiązując do słów modlitwy błogosławieństwa opłatków, ks. Rytel-Andrianik przypomina: „Łamiąc się opłatkiem na początku wieczerzy wigilijnej nie tylko składajmy sobie życzenia, ale także wybaczajmy sobie urazy. Bądźmy dla siebie dobrzy jak chleb, którym się dzielimy”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Bóg dał mu talent, więc się nim dzieli

2019-12-14 14:11

Maria Fortuna-Sudor

W imieniu Światowej Akademii Miłości i Sztuki im. Jana Pawła II Waldemar Bizoń (architekt, dekorator wnętrz, utalentowany malarz) wręczył portret św. Jana Pawła II Krzysztofowi Wąsowskiemu - generałowi Zakonu Rycerstwa Jana Pawła II, podczas rekolekcji adwentowych w Krakowie, na Białych Morzach. W cyklicznym spotkaniu, zakończonym Mszą św. w sanktuarium św. Jana Pawła II, uczestniczyło kilkuset rycerzy Jana Pawła II, którzy przybyli z całej Polski.

Dariusz Nochelski

Portretem polskiego Papieża został obdarowany także węgierski minister ds. parlamentarnych i strategicznych w Kancelarii Premiera Węgier Balàzs Orbàn. Jak informuje Waldemar Bizoń: - 13 grudnia w gmachu Konsulatu Generalnego Węgier w Krakowie, w obecności konsul generalnej dr hab. Adrienne Körmendy i europosła prof. Ryszarda Legutki miałem zaszczyt wręczyć ministrowi Węgier namalowany przeze mnie obraz św. Jana Pawła II. W trakcie spotkania pojawił się pomysł przygotowania w Budapeszcie wystawy poświęconej św. Janowi Pawłowi II.

Prace Waldemara Bizonia znajdują się na wszystkich kontynentach, w zbiorach prywatnych kolekcjonerów dzieł sztuki oraz w muzeach. Jak podkreśla, swój warsztat zawdzięcza wytrwałej pracy oraz licznym studyjnym podróżom artystycznym po świecie. Twórca nie ukończył żadnej akademii sztuk pięknych, ale spotkał na swej artystycznej drodze wielu uznanych malarzy, rzeźbiarzy i architektów. Jego nauczycielami byli m.in. polscy artyści: Magdalena Abakanowicz, Franciszek Starowiejski, Grzegorz Stec. Aktualnie talent i artystyczne doświadczenie wykorzystuje m.in. na rzecz założonej przez siebie Światowej Akademii Miłości i Sztuki im. Jana Pawła II, łącząc twórców z różnych krajów. Ponadto uczy rysunku, malarstwa i rzeźby. Jego najważniejsze prace to portrety ludzi, których spotykał na swojej drodze twórczego życia. Są to: duchowni, sportowcy, artyści, wojskowi, naukowcy i politycy. Współpracuje z przedstawicielami różnych organizacji polonijnych na świecie. Jest honorowym członkiem Stowarzyszenia Artystyczno - Naukowego Henryka Sienkiewicza, Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Chińskiej. Wspiera liczne fundacje charytatywne, które obdarowuje obrazami, licytowanymi później na aukcjach dzieł sztuki.

Mimo wielu problemów zdrowotnych, Waldemar Bizoń nadal tworzy z jeszcze większą pasją i zamiłowaniem, dostrzegając w tym okazję do pomocy drugiemu człowiekowi. Jego życiowym mottem stały się słowa, które przed laty skierował do niego Jan Paweł II: „Bóg dał Ci talent, więc dziel się tym talentem z innymi".

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem