Podczas wizyty na Lampedusie 4 lipca 2026 roku Leon XIV powiedział znaczące słowa o tym, jaką rolę Europa może odegrać w prawidłowym podejściu do zjawiska migracji. „Ze względu na swoje położenie geograficzne i kształt instytucjonalny – mówił Leon XIV w homilii - Europa jest w stanie, by na tym obszarze zmierzyć się z kryzysem w sposób całościowy: włączając pierwszą pomoc w długofalowy plan strategiczny, zdolny przyjmować, chronić, promować i integrować migrantów, a zarazem działając na rzecz rozwoju, aby nikt nie był zmuszony do emigracji.”

Wszystko to powinno odbywać się przy czujnej trosce o poszanowanie godności każdej osoby – dodał Papież.

PEŁNA TREŚĆ HOMILII LEONA XIV WYGŁOSZONA NA LAMPEDUSIE 4 LIPCA 2026 ROKU

Papież zwraca uwagę na inny wymiar migracji

Prof. Maurizio Ambrosini, wykładowca socjologii migracji na Uniwersytecie Państwowym w Mediolanie, wraca w rozmowie z Vatican News do tego przesłania i wskazuje, że migracja jest tematem, który dzisiaj wywołuje wielkie emocje i dyskusje.

„Najczęściej dominują emocje negatywne: poczucie ‘inwazji’ oraz przedstawianie migracji jako zagrożenia dla bezpieczeństwa. Tymczasem wizyta Papieża ukazała zupełnie inne spojrzenie na migracje” – podkreśla. „Zmusiła opinię publiczną do zastanowienia się nad wielkimi dramatami ludzi próbujących przeprawić się przez Morze Śródziemne, aby uciec przed wojną, niestabilnością i brakiem bezpieczeństwa w swoich krajach oraz znaleźć lepszą przyszłość dla siebie i swoich dzieci” – dodaje.

Papież stawia Europie pytania o wierność zasadom

Naukowiec zauważa paralelę między wizytą Leona XIV na Lampedusie oraz wizytą w tym samym miejscu papieża Franciszka 13 lat wcześniej. „Fakt, że Leon XIV chciał do tego nawiązać, uważam za bardzo wymowny znak ciągłości oraz ścisłej więzi – także duchowej i symbolicznej – między oboma pontyfikatami” – podkreśla.

I jak zauważa prof. Ambrosini, w pierwszym roku pontyfikatu miał wrażenie, że niektórzy spodziewali się, iż Leon XIV zdystansuje się od zdecydowanego zaangażowania papieża Franciszka na rzecz migrantów.

Według profesora Leon XIV jednak dał się poznać w tej materii jako spadkobierca i kontynuator dzieła Franciszka, co również było widać w jego gestach na Lampedusie: odwiedził cmentarz bezimiennych ofiar morza, udał się pod Bramę Europy, a także na nabrzeże, do którego przybijają łodzie migrantów oraz jednostki prowadzące akcje ratunkowe.

„Wszystko to mówi nam o pontyfikacie, który stawia Europie pytanie o wierność jej własnym wartościom założycielskim i o zdolność przyjęcia cierpiących ludzi poszukujących szansy na nowe, godne życie” – wskazuje prof. Ambrosini.

Migracja jako zjawisko wielowymiarowe

Wskazując na wezwanie Papieża, naukowiec podkreśla, że polityka migracyjna powinna uwzględniać fakt, iż migracja jest zjawiskiem wielowymiarowym – obejmuje nie tylko uchodźców, którzy faktycznie stanowią mniejszą część zjawiska, ale także lekarzy, pielęgniarki, studentów, osoby przyjeżdżające w ramach łączenia rodzin, pracowników wspierających gospodarkę i życie rodzinne.

„Prawdziwa polityka migracyjna powinna więc umieć wypracować odpowiednie rozwiązania dla każdej z tych grup” – podkreśla.

Wskazuje, że Papież zwrócił uwagę na zjawisko czerpania zysków z przerzucania migrantów i dodaje, że nie byłoby tego zjawiska, gdyby stworzono bezpieczne i legalne drogi wjazdu, dla osób poszukujących ochrony.

Papież nie boi się krytyki

Prof. Ambrosini podkreśla, że w kwestii migracji Papież nie waha się zdystansować od niektórych działań politycznych własnego kraju, a nawet zająć wobec nich krytyczne stanowisko. „Oczywiście naraża go to na krytykę i wrogość, o czym dobrze wiemy. Sądzę jednak, że właśnie taka odwaga jest niezbędna, aby nadal mógł pełnić rolę moralnego autorytetu – rolę, której nasze czasy bardzo potrzebują” – mówi profesor z Mediolanu.

„Byłoby niepokojące, gdyby Papież nie wywoływał dyskusji i spotykał się wyłącznie z powszechną aprobatą. Oznaczałoby to, że nie mówi nic istotnego ani niczego, co miałoby realny wpływ na współczesną sytuację polityczną i społeczną” – dodaje.

Według prof. Ambrosiniego fakt, że stanowisko Leona XIV spotyka się także ze sprzeciwem, jest dowodem, iż jego przesłanie jest wiarygodne i skłania różne środowiska – polityków, media, opinię publiczną i zwykłych ludzi – do konfrontacji z podstawowymi wartościami. Dla ludzi wierzących oznacza to przede wszystkim konfrontację z Ewangelią.