Reklama

Wiadomości

Medycyna na trudne czasy

Z gen. bryg. prof. dr. hab. n. med. Grzegorzem Gielerakiem – dyrektorem Wojskowego Instytutu Medycznego – rozmawia Alicja Dołowska

2016-10-12 08:50

Niedziela Ogólnopolska 42/2016, str. 36-37

[ TEMATY ]

lekarz

fotolia.pl

ALICJA DOŁOWSKA: – Co to są centra urazowe? Mało który z pacjentów o nich słyszał.

GEN. BRYG. PROF. DR HAB. N. MED. GRZEGORZ GIELERAK: – To wyspecjalizowane centra medyczne, których zadaniem jest leczenie najciężej rannych, najczęściej ofiar wypadków komunikacyjnych. Kierowani są tam pacjenci z obrażeniami wielonarządowymi. Pomysł centrów jest kopią modelu, który funkcjonuje na zachodzie Europy, także w Stanach Zjednoczonych. Przez lata obserwacji doszliśmy do wniosku, że bliskie i dalsze losy ofiar wypadków komunikacyjnych nie są w Polsce najlepsze w porównaniu z Zachodem w stosunku do osiągnięć, jakimi dysponuje współczesna medycyna.
Założeniem centrów od początku ich powstania jest udzielanie profesjonalnej pomocy medycznej w najlepiej przygotowanych do tego placówkach w taki sposób, by nie tylko ratować życie, ale też w maksymalnym stopniu ograniczać odległe w czasie skutki zdrowotne urazów.

– Czy centra urazowe nie są powielaniem Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych (SOR-ów)?

– Nie. W przypadku centrów urazowych SOR-y są jednym z elementów tej struktury. W centrum urazowym musi stale dyżurować tzw. trauma team, czyli specjalizujący się w urazach zespół medyków. Coś, czego w żadnym innym szpitalu nie spotkamy.

– Na SOR-y trafiają jednak również przypadki urazowe...

– Oczywiście, jednak zespół urazowy to grupa lekarzy konkretnych specjalności, którzy gwarantują, że ofiary z obrażeniami wielonarządowymi będą miały zapewnione udzielenie takiej pomocy, której najprawdopodobniej będą wymagały. W tym gronie znajduje się nie tylko ortopeda. W obrażeniach wielonarządowych uszkodzenia układu kostnego są jednym z elementów obrażeń. W takich przypadkach mamy także do czynienia z obrażeniami narządów wewnętrznych, głębokimi zaburzeniami funkcji fizjologicznych, neurologicznymi – tacy pacjenci najczęściej wymagają natychmiastowych zabiegów operacyjnych ratujących życie. Stąd w składzie zespołu urazowego znajdziemy także anestezjologa, który na stałe dyżuruje najczęściej w SOR-ze, ale w momencie przyjęcia pacjenta z obrażeniami wielonarządowymi natychmiast zaczyna funkcjonować w ramach zespołu urazowego. W zespole znajduje się również chirurg – specjalista medycyny ratunkowej. W Wojskowym Instytucie Medycznym centrum urazowe jest elementem funkcjonalnie wydzielonym ze struktury szpitala. Tu współdziała ze sobą 13 klinik i zakładów. To pokazuje skalę potencjalnych obrażeń, z jakimi możemy się u kierowanych do nas chorych spotkać, oraz możliwość pomocy z zaangażowaniem w akcję ratowniczą całego potencjału zespołu medycznego.

– W Polsce istnieje 14 centrów urazowych. Nie mają ich dwa województwa: zachodniopomorskie i świętokrzyskie. Jakie kryterium odległości zostało określone przy transporcie najciężej chorych?

– Jeżeli spojrzymy na mapę Polski, przekonamy się, że sieć centrów urazowych nie jest rozmieszczona w sposób, który byłby chociaż zbliżony do ideału. Widać wyraźnie, że obszar północno-zachodniej Polski pozostaje olbrzymią białą plamą. Na północ od Poznania – do poziomu nawet przekraczającego Koszalin aż do Szczecina – nie znajdziemy centrum urazowego. Trudno zatem mówić o tym, że przy tworzeniu centrów przyjęliśmy kryterium ramienia ewakuacyjnego, czyli czasu niezbędnego do uratowania ciężko poszkodowanego pacjenta.

– Co zdecydowało o tym, że powstało 14, a nie16 centrów, czyli tyle, ile jest województw?

– Zaważyły potencjalne możliwości szpitali na obszarze regionu pod kątem wymagań, które stawiał minister zdrowia przy kwalifikacji do centrum urazowego. Jeśli szpital nie był w stanie zapewnić opieki w tak szerokim zakresie, jak to jest wymagane, siłą rzeczy nie mogło tam powstać centrum urazowe.

– Czy jest określony czas dowiezienia chorego z wielonarządowym urazem, czy bierze się pod uwagę liczbę kilometrów?

– Ważne jest nie tyle kryterium odległości, ile kryterium czasu. Staramy się, aby od momentu zdarzenia do momentu dotarcia do centrum – czyli wyspecjalizowanego ośrodka – nie minęło więcej czasu niż godzina. Niezależnie od tego, czy transport będzie się odbywał drogą lotniczą, czy kołową. Mówimy, że to jest „złota godzina”. Ten limit czasowy jest poparty naukowymi dowodami.

– Realia w Polsce mamy jednak takie, że w karetce pogotowia są ratownicy medyczni, w tym kierowca, a nie ma lekarza. Nie zawsze udaje się zdiagnozować stan obrażeń poszkodowanego na miejscu...

– Kryteria kwalifikacji wymagają podstawowej wiedzy medycznej, sprowadzają się do tego, co określilibyśmy wstępną oceną, pomagającą podjąć decyzję, gdzie chcemy leczyć poszkodowanego. To jest proste dla medyka. Czy to będzie lekarz, pielęgniarka czy ratownik medyczny. Ocena oparta na odczycie ciśnienia tętniczego, częstości oddechu, częstości akcji serca, wstępnego rozpoznania, z jakimi obrażeniami mamy do czynienia. Te same założenia obowiązują w systemie ratownictwa medycznego w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej.

– Czy sieć centrów urazowych, po uzupełnieniu braku centrów w dwóch wspomnianych województwach, będzie wystarczająca?

– Są miejsca, zwłaszcza w rejonie Śląska i Małopolski, gdzie mamy tych centrów całkiem sporo. Niepokojące są natomiast białe plamy na mapie. O tym, żeby centra powstały, decyduje nie tylko liczebność kadry medycznej – powinna decydować również liczba populacji, którą centrum zabezpiecza. Proszę sobie wyobrazić, że dla największego województwa mazowieckiego, którego populacja liczy ponad 5,5 mln mieszkańców, mamy tylko jedno centrum – w Wojskowym Instytucie Medycznym. Mówimy tylko o stałych mieszkańcach, bez uwzględnienia osób, które np. do Warszawy przyjeżdżają do pracy. Warszawa wtedy bardzo się powiększa. Jednak powstanie centrum urazowego to zadanie nie tylko dla dyrektora szpitala czy organu założycielskiego. Odpowiedzialny za to jest też minister zdrowia, który certyfikując takie centrum, bierze w jakimś stopniu odpowiedzialność za to, że jest ono przygotowane do udzielania pomocy. Z odpowiedzialnością wiążą się przywileje. Zgodnie z polityką UE, tego typu ośrodki są zasilane funduszami na zakup specjalistycznego sprzętu, dedykowanego wyłącznie centrom urazowym. W 2011 r. była transza pieniędzy na doposażenie, które otrzymał każdy z ośrodków. W tym roku centra, co prawda w mniejszej kwocie, niż to było początkowo przewidziane, też uzyskają dodatkowe środki. Jednak biorąc pod uwagę czas, który minął od powołania centrów, i konieczność odtworzenia stanu posiadania sprzętu medycznego, środki te są zbyt skromne. A liczba pacjentów z ciężkimi obrażeniami wielonarządowymi rośnie.
Musimy też coraz poważniej myśleć o nowych zagrożeniach, do których należy m.in. światowy terroryzm. Na szczęście w Polsce nie mieliśmy jeszcze ataku terrorystycznego. Ale nasi rodacy ginęli i odnosili rany w czasie takich zamachów. Przypomnę, że najciężej poszkodowane ofiary zamachu w Tunisie zostały ewakuowane właśnie do WIM i u nas były leczone. Tu więc pojawia się nowe wyzwanie: sprawniejsza wymiana doświadczeń między wojskową służbą zdrowia, która ma olbrzymie doświadczenia, wynikające z leczenia żołnierzy rannych w Iraku czy Afganistanie, a „medycznym sektorem cywilnym”. W czasie konferencji, warsztatów, szkoleń od kilku lat staramy się w WIM przekazywać te doświadczenia, ale na pewno trzeba jeszcze zintensyfikować takie działania.

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Lekarz dla seniora

2020-01-14 10:24

Niedziela Ogólnopolska 3/2020, str. 57

[ TEMATY ]

zdrowie

lekarz

porady

adobe.stock.pl

- Z jakimi problemami warto się zwrócić do geriatry?

- Pacjent w starszym wieku często jest obciążony wielochorobowo i stosuje politerapię, m.in. przyjmuje kilka leków przepisanych przez różnych specjalistów. Zadaniem geriatry jest ocena, czy można zredukować liczbę leków lub zastosować preparaty złożone, tak by uzyskać efekt terapeutyczny przy mniejszej liczbie stosowanych tabletek. W starszym wieku mamy często do czynienia z upośledzoną czynnością wątroby lub obniżoną funkcją nerek. To ma wpływ na farmakokinetykę leków, czyli na czas osiągania ich maksymalnego stężenia w organizmie i czas wydalania – w takich przypadkach modyfikacja dawki lub pory przyjmowania leku pozwala pacjentowi wygodniej funkcjonować. Objawy chorobowe w starszym wieku są inne, mniej swoiste i typowe, sygnały choroby są maskowane z innych narządów. Osoby starsze często nie sygnalizują pierwszych objawów i np. problemy brzuszne uznają za niestrawność, a coraz częstsze zapominanie kładą na karb miażdżycy, tymczasem może się u nich zaczynać proces chorobowy.

CZYTAJ DALEJ

Dosyć obrażania papieża Franciszka przez katolików

2020-01-22 07:41

[ TEMATY ]

apel

Franciszek

Grzegorz Gałązka

„Dosyć obrażania papieża Franciszka ze strony katolików” – zaapelował w swoim wpisie internetowym ks. dr Przemysław Sawa, ewangelizator i przełożony Szkoły Ewangelizacji Cyryl i Metody w Bielsku-Białej. Misjonarz miłosierdzia wezwał jednocześnie krytyków Ojca Świętego, „aby się nawrócili i przestali czynić zamęt”.

Jak zaznaczył w swoim facebookowym tekście wykładowca na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego, papież Franciszek jest człowiekiem Jezusa, modlitwy, Bożego Słowa i rozeznawania.

„Nie boi się stawiać trudnych spraw. Widzę w nim ewangelizatora, który szuka sposobu, aby zanieść Ewangelię współczesnemu człowiekowi. Widzę pasterza, który chce, aby wielu ludzi wróciło do sakramentów, do Pana, do Kościoła. Ojciec Święty Franciszek - skromny, naturalny, odważny” – zauważył duszpasterz i wskazał, że papież ten jest dla niego „wzorem człowieka kochającego Jezusa, bliźniego i Kościół”.

Wykładowca akademicki podkreślił, że nauczanie Franciszka wyrasta z niezgody na „ziemską wielkość Kościoła, butę wierzących, konserwowanie przestarzałych form, które już dziś życia nie dają”. „Jest natomiast zgoda na Jezusa, Ewangelię i prawdziwą miłość. Nie ma to nic wspólnego z liberalizmem, ale jest naśladowaniem gestu Chrystusa.

Nie rozumieją tego w Kościele ci, którzy widzą Ewangelię tylko przez pryzmat Tradycji i przeszłości. Oczywiście, Tradycja Kościoła jest ważna, ale tradycje, dotychczasowe rozwiązania, a nawet poglądy, niejednokrotnie także w zakresie teologii, mogą się zmieniać, a często muszą się zmieniać” – stwierdził kapłan diecezji bielsko-żywieckiej.

W opinii rekolekcjonisty, papież denerwuje tych, którzy marzą o wielkości Kościoła, żyją resentymentem przeszłości i iluzją. „Oni nie czytali Biblii, wiarę znali tylko z kazań, a mszy słuchali, choć nie rozumieli, zamiast uczestniczyć aktywnie, jak to było w starożytności i do czego na szczęście wrócił Sobór Watykański II oraz reforma liturgiczna za św. Pawła VI” – dodał i zwrócił uwagę, że drogą do odrodzenia wiary nie jest powrót do „starego Kościoła”, ale „przyjęcie Jezusa jako Pana, codzienne karmienie się Słowem Bożym, radość z celebracji Eucharystii, która nie tylko jest ofiarą, ale także ucztą, radość z ewangelizowania, doświadczenie żywej wspólnoty chrześcijan oraz wychodzenie na peryferie”.

„To jest Ewangelia. I tylko taki Kościół, widzący Piotra w biskupie Rzymu i apostoła w biskupie diecezjalnym może dać świadectwo tego, że Jezus żyje i warto z Nim być. Przy jednoczesnym otwarciu na współpracę z chrześcijanami niekatolikami, którzy też żyją z Jezusem” – wezwał, podając przykłady osób dopatrujących się zamętu w Kościele, oskarżających papieża o herezję.Ks. Sawa zachęcił do podjęcia modlitwy do Ducha Świętego za papieża oraz ofiarowania za Franciszka jednego wyrzeczenia w tygodniu.

„Dosyć obrażania papieża ze strony katolików. Wzywam tych wszystkich występujących przeciwko papieżowi, aby się nawrócili i przestali czynić zamęt” – powtórzył. Zarazem zaprosił, także chrześcijan z innych denominacji, do dania „wspólnego świadectwa miłości do Jezusa i Kościoła”.„A czytając różne teksty i oglądając nagrania, w których znieważa się Ojca Świętego oraz dokonuje się apoteozy przeszłości, dawajmy jasne świadectwo naszego przywiązania do Ewangelii, Kościoła i Franciszka. Tego Kościół potrzebuje” – zakończył ewangelizator.

CZYTAJ DALEJ

"Poznańskie Słowiki" z koncertem w Wambierzycach

2020-01-25 22:09

[ TEMATY ]

Wambierzyce

Poznańskie Słowiki

źródło: Sanktuarium w Wambierzycach

Koncert chóru "Poznańskie Słowiki"

Najsłynniejszy chór w Polsce po raz kolejny zaśpiewał w Sanktuarium Wambierzyckiej Królowej Rodzin i Patronki Ziemi Kłodzkiej. Tym razem był to koncert świąteczny zatytułowany "Słowicze kolędowanie".

- Koncert wspaniały, miło spędzony jeszcze czas w świątecznym nastroju - komentuje Jolanta Kowal, uczestniczka koncertu. Chór Chłopięcy i Męski Filharmonii Poznańskiej - Poznańskie Słowiki to jeden z najbardziej znanych chórów w Polsce i poza jej granicami. Chór o ponad 75 – letniej tradycji, założony i prowadzony przez dziesiątki lat przez prof. Stefana Stuligrosza.

W wykonaniu około siedemdziesięciu chórzystów, przy akompaniamencie Mirosława Gałęskiego, pod kierunkiem Macieja Wielocha, w wambierzyckiej bazylice zabrzmiały najpiękniejsze polskie kolędy. W finałowym brzmieniu kolędę "Bóg się rodzi" wykonano wspólnie z publicznością.

Obecnie w chórze śpiewa około 100 chłopców i panów. Przez 80 lat Chór Stuligrosza tworzyło prawie 1500 śpiewaków.

To druga wizyta "Poznańskich Słowików" w dolnośląskiej Jerozolimie. Po raz pierwszy goście z Poznania koncertowali w lipcu 2017, podczas Wambierzyckich Spotkań Muzycznych im. Ignaza Reimanna.

Zapraszamy do obejrzenia nagrań z koncertu.


CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję