1 Kor 10, 14-22<- KLIKNIJ

„Dlatego, najmilsi moi, strońcie od bałwochwalstwa”. Po długim wywodzie o pokarmach Paweł dochodzi do granicy, której nie wolno przekroczyć nigdy, czyli do udziału w kulcie bożków. Czym innym jest mięso kupione na targu, czym innym zasiadanie do uczty w świątyni pogańskiej. Pierwsze jest kwestią roztropności i miłości wobec słabszych. Drugie dotyka samej więzi z Bogiem. Ta trzeźwość zapoczątkowała długą pracę chrześcijańskiego sumienia nad pytaniem, w czym wolno uczestniczyć, a w czym nie. Jej wczesnym pomnikiem jest traktat Tertuliana De idololatria, pierwsza wielka kazuistyka uczestnictwa, pisana ręką człowieka biegłego w rzymskiej sztuce prawniczego rozróżniania.

Argument Pawła jest eucharystyczny i przez to najgłębszy: „kielich błogosławieństwa, który błogosławimy, czyż nie jest udziałem (gr. koinōnia) we Krwi Chrystusa? Chleb, który łamiemy, czyż nie jest udziałem w Ciele Chrystusa?” Komunia z Chrystusem tworzy komunię między ludźmi: „wielu nas jest jednym ciałem, wszyscy bowiem bierzemy z tego samego chleba”. Właśnie dlatego niemożliwe jest podwójne uczestnictwo: „nie możecie pić z kielicha Pana i z kielicha demonów”. Kto rozumie, czym jest koinōnia stołu, ten rozumie, dlaczego Kościół przez wieki strzegł zasady niewspółuczestniczenia w obcym kulcie. Communicatio in sacris stała się nawet przedmiotem odrębnej normy karnej (dawny kan. 1365 KPK, po reformie z 2021 r. kan. 1381), a prawo precyzyjnie określa nieliczne przypadki godziwej wspólnoty sakramentalnej (kan. 844). Chodzi o prawdę znaku, ponieważ stół wyraża przynależność.

Paweł wie, że „bożek jest niczym”, ale wie też, że za fasadą nicości może stać realna moc zniewalająca człowieka. Ostatnim argumentem jest zazdrosna miłość Boga: „czyż będziemy pobudzali Pana do zazdrości?” Cyryl Jerozolimski uczył w katechezach mistagogicznych, że kto pojął, co otrzymuje w Eucharystii, ten sam z siebie straci smak do wszystkich innych stołów. Taka postawa jest konsekwencją miłości, która wybrała.

Łk 6, 43-49 <- KLIKNIJ

Kazanie na równinie schodzi do fundamentów. Najpierw pada kryterium prawdy o człowieku: „nie ma drzewa dobrego, które by wydawało zły owoc”. Jezus przenosi ciężar z deklaracji na owoce, z tego, co człowiek mówi o sobie, na to, co z niego wyrasta. „Z obfitości serca mówią usta”. Słowo jest owocem wnętrza, a wnętrze jest jak skarbiec, z którego każdy wydobywa to, co nagromadził. Dlatego praca nad sercem jest pierwszą pracą ucznia. Owoce przyjdą same.

Potem pada pytanie, które do dziś nie straciło ostrości: „czemu to wzywacie Mnie: «Panie, Panie», a nie czynicie tego, co mówię?” Wyznanie bez posłuszeństwa jest pustym dźwiękiem. Jezus szuka uczniów. Wiara prawdziwa zawsze przechodzi w czyn, jak korzeń w owoc.

Ostatni obraz jest budowlany i bardzo palestyński. Dwa domy, z zewnątrz może identyczne, różnią się tym, czego nie widać, czyli fundamentem. Przychodzi powódź, jak nagła woda po ulewie w wyschniętych korytach (wadi), i dopiero ona ogłasza wyrok o jakości budowania. Kopać głęboko i położyć fundament na skale znaczy słuchać słów Jezusa i wprowadzać je w czyn. Paweł powie to po swojemu: „fundamentu bowiem nikt nie może położyć innego, jak ten, który jest położony, a którym jest Jezus Chrystus” (1 Kor 3,11). Augustyn dopowie, że skałą jest sam Chrystus, a dom budowany na Nim może zadrżeć, lecz nie runie. Burze przyjdą na wszystkich, ale nie wszystkie domy stoją na piasku.